เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 285

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๘๕] อวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอุปนิสสย- *ปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม แล้ว ยังฌานที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรมให้เกิดขึ้น วิปัสสนา ฯลฯ มรรค ฯลฯ ยังสมาบัติให้ เกิดขึ้น บุคคลเข้าไปอาศัยศีลที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ เสนาสนะแล้วยังฌานที่เป็น อวิตักกวิจารมัตตธรรมให้เกิดขึ้น วิปัสสนา ฯลฯ มรรค ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ เสนาสนะ เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นอวิตักก- *วิจารมัตตธรรม แก่ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และวิตก โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.7:439.1 #

อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: อวิตกฺกอวิจารํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ ... มคฺคํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ อวิตกฺกอวิจารํ สีลํ ... เสนาสนํ อุปนิสฺสาย อวิตกฺก- วิจารมตฺตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ ... มคฺคํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ อวิตกฺกอวิจารา สทฺธา ... เสนาสนํ อวิตกฺกวิจาร- มตฺตาย สทฺธาย สีลสฺส สุตสฺส จาคสฺส ปญฺญาย วิตกฺกสฺส จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Avitakkaavicāro dhammo avitakkavicāramattassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—avitakkaavicāraṁ saddhaṁ upanissāya avitakkavicāramattaṁ jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… maggaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Avitakkaavicāraṁ sīlaṁ …pe… senāsanaṁ upanissāya avitakkavicāramattaṁ jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… maggaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Avitakkaavicārā saddhā …pe… senāsanaṁ avitakkavicāramattāya saddhāya … sīlassa … sutassa … cāgassa … paññāya vitakkassa ca upanissayapaccayena paccayo.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 121.84