เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 145

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๔๕] จิตตสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตวิปปยุตตธรรม โดยวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต ฯลฯ. จิตตวิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสัมปยุตตธรรม โดยวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต. ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่เป็น จิตตสัมปยุตตธรรม โดยวิปปยุตตปัจจัย. ที่เป็นปุเรชาต ได้แก่ จักขายตนะ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วย จักขุวิญญาณ โดยวิปปยุตตปัจจัย กายายตนะ ฯลฯ หทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็น จิตตสัมปยุตตธรรม โดยวิปปยุตตปัจจัย.

patthana2.10:425.1 #

จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม จิตฺตวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตํ ปจฺฉาชาตํ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Cittasampayutto dhammo cittavippayuttassa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

อ้างอิงพุทธชยันตี 51.971

patthana2.10:426.1 #

จิตฺตวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม จิตฺตสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺต- ปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ฯ สหชาตํ: ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุ จิตฺตสมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปุเรชาตํ: จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสหคตานํ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย กายายตนํ ... วตฺถุ จิตฺตสมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Cittavippayutto dhammo cittasampayuttassa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. Sahajātaṁ—paṭisandhikkhaṇe vatthu cittasampayuttakānaṁ khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṁ—cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇasahagatānaṁ khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo …pe… kāyāyatanaṁ …pe… vatthu cittasampayuttakānaṁ khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo.

อ้างอิงสยามรัฐ 43.80