เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 241

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๔๑] จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม โดย อารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตต- *สังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น. จิต ปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น. จิต และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย ปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐาน- *ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลาย พิจารณา นิพพาน นิพพาน เป็นปัจจัยแก่โคตรภู ฯลฯ. อารัมมณปัจจัยในจิตตสหภุทุกะฉันใด พึงทำฉันนั้น ไม่มีแตกต่างกัน พึงกระทำหัวข้อ ปัจจัยทั้ง ๙.

patthana2.10:741.1 #

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ อารพฺภ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ กาตพฺพํ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ อารพฺภ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ ฯ มูลํ กาตพฺพํ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ อารพฺภ จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง

Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ārabbha cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ārabbha cittaṁ uppajjati. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ārabbha cittañca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti.

patthana2.10:742.1 #

โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม โนจิตฺตสํสฏฺฐ- สมุฏฺฐานสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อริยา นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ ยถา จิตฺตสหภุทุเก อารมฺมณํ เอวํ กาตพฺพํ นินฺนานากรณํ นวปิ ปญฺหา ฯ✎ ร่าง

Nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti …pe… nibbānaṁ paccavekkhanti. Nibbānaṁ gotrabhussa …pe…. (Saṅkhittaṁ. Yathā cittasahabhūduke ārammaṇaṁ evaṁ kātabbaṁ, ninnānākaraṇaṁ. Navapi pañhā.)