เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๒๕๖] อัชฌัตติกธรรม อาศัยอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ อัชฌัตติกกฏัตตารูป อาศัยจิต.
พาหิรธรรม อาศัยอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยจิต
ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และพาหิรกฏัตตารูป อาศัยจิต.
อัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม อาศัยอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และอัชฌัตติก และพาหิรกฏัตตารูป
อาศัยจิต.
พาหิรธรรม อาศัยพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุเป็นปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และพาหิรกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม ขันธ์
๒ ฯลฯ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตต-
*สมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย.
อัชฌัตติกธรรม อาศัยพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิต อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นพาหิรธรรม
ในปฏิสนธิขณะ จิต และอัชฌัตติกกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นพาหิรธรรม
ในปฏิสนธิขณะ จิต อาศัยหทัยวัตถุที่เป็นพาหิรธรรม.
อัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม อาศัยพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิต และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม
ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และจิต และอัชฌัตติก และพาหิรกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑
ที่เป็นพาหิรธรรม
ในปฏิสนธิขณะ จิต และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ.
อัชฌัตติกธรรม อาศัยอัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ อัชฌัตติกฏัตตารูป อาศัยจิต และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย.
พาหิรธรรม อาศัยอัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรมและจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ
จิต และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยจิต และมหาภูตรูปทั้งหลาย
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และพาหิรกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม
และจิต
พาหิรกฏัตตารูป อาศัยจิต และมหาภูตรูปทั้งหลาย
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยจิต และหทัยวัตถุ.
อัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม อาศัยอัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และอัชฌัตติก และพาหิรกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑
ที่เป็นพาหิรธรรม และจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ.
▴ ย่อ
อชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติกํ กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Ajjhattikaṁ dhammaṁ paṭicca ajjhattiko dhammo uppajjati hetupaccayā— paṭisandhikkhaṇe cittaṁ paṭicca ajjhattikaṁ kaṭattārūpaṁ.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.608 · พุทธชยันตี 51.1002
อชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:
จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺ-
ขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา พาหิรํ กฏตฺตา จ รูปํ ฯ✎ ร่าง
Ajjhattikaṁ dhammaṁ paṭicca bāhiro dhammo uppajjati hetupaccayā—cittaṁ paṭicca sampayuttakā khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe cittaṁ paṭicca sampayuttakā khandhā bāhiraṁ kaṭattā ca rūpaṁ.
อชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก จ พาหิโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา
อชฺฌตฺติกญฺจ พาหิรญฺจ กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Ajjhattikaṁ dhammaṁ paṭicca ajjhattiko ca bāhiro ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe cittaṁ paṭicca sampayuttakā khandhā ajjhattikañca bāhirañca kaṭattārūpaṁ.
พาหิรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ
พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ
เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ
พาหิรํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา พาหิรํ กฏตฺตา จ
รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา
เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ
อุปาทารูปํ ฯ✎ ร่าง
Bāhiraṁ dhammaṁ paṭicca bāhiro dhammo uppajjati hetupaccayā—bāhiraṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe bāhiraṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā bāhiraṁ kaṭattā ca rūpaṁ, dve khandhe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
อ้างอิง สยามรัฐ 43.150
พาหิรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: พาหิเร ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ พาหิเร
ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตํ อชฺฌตฺติกํ กฏตฺตา จ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ
พาหิรํ วตฺถุํ ปฏิจฺจ จิตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Bāhiraṁ dhammaṁ paṭicca ajjhattiko dhammo uppajjati hetupaccayā—bāhire khandhe paṭicca cittaṁ; paṭisandhikkhaṇe bāhire khandhe paṭicca cittaṁ ajjhattikaṁ kaṭattā ca rūpaṁ, paṭisandhikkhaṇe bāhiraṁ vatthuṁ paṭicca cittaṁ.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.609
พาหิรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก จ
พาหิโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ เอกํ ขนฺธํ
ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ
... ปฏิสนฺธิกฺขเณ พาหิรํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ
อชฺฌตฺติกญฺจ พาหิรญฺจ กฏตฺตารูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ
จิตฺตํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Bāhiraṁ dhammaṁ paṭicca ajjhattiko ca bāhiro ca dhammā uppajjanti hetupaccayā— bāhiraṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā cittañca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe bāhiraṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā cittañca ajjhattikañca bāhirañca kaṭattārūpaṁ, dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe vatthuṁ paṭicca cittaṁ sampayuttakā ca khandhā.
อชฺฌตฺติกญฺจ พาหิรญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตเก
จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติกํ กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Ajjhattikañca bāhirañca dhammaṁ paṭicca ajjhattiko dhammo uppajjati hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe cittañca sampayuttake ca khandhe paṭicca ajjhattikaṁ kaṭattārūpaṁ.
อชฺฌตฺติกญฺจ พาหิรญฺจ
ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ เอกํ
ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว
ขนฺเธ ... จิตฺตญฺจ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ
ปฏิสนฺธิกฺขเณ พาหิรํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา
พาหิรํ กฏตฺตา จ รูปํ จิตฺตญฺจ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ พาหิรํ กฏตฺตารูปํ
ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ พาหิรา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Ajjhattikañca bāhirañca dhammaṁ paṭicca bāhiro dhammo uppajjati hetupaccayā— bāhiraṁ ekaṁ khandhañca cittañca paṭicca dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe ca …pe… cittañca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe bāhiraṁ ekaṁ khandhañca cittañca paṭicca dve khandhā bāhiraṁ kaṭattā ca rūpaṁ, dve khandhe ca …pe… cittañca mahābhūte ca paṭicca bāhiraṁ kaṭattārūpaṁ, paṭisandhikkhaṇe cittañca vatthuñca paṭicca bāhirā khandhā.
อชฺฌตฺติกญฺจ
พาหิรญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก จ พาหิโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ พาหิรํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ
เทฺว ขนฺธา อชฺฌตฺติกญฺจ พาหิรญฺจ กฏตฺตารูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ✎ ร่าง
Ajjhattikañca bāhirañca dhammaṁ paṭicca ajjhattiko ca bāhiro ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe bāhiraṁ ekaṁ khandhañca cittañca paṭicca dve khandhā ajjhattikañca bāhirañca kaṭattārūpaṁ, dve khandhe ca …pe….
อ้างอิง สยามรัฐ 43.151