เนื้อความทั้งข้อ
[๒๙๖] ครั้งนั้นแล ท่านพระมหาโมคคัลลานะเรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า ดูกรอาวุโส
ทั้งหลาย แม่น้ำตโปทานี้ไหลมาแต่ห้วงใด ห้วงนั้นมีน้ำใสเย็น จืดสนิท สะอาดสะอ้าน มีท่า
เรียบราบ น่ารื่นรมย์ มีปลาและเต่ามาก อนึ่ง ดอกบัวประมาณเท่ากงเกวียนแย้มบานอยู่ แต่ถึง
อย่างนั้น แม่น้ำตโปทานี้ก็เดือดพล่านไหลไปอยู่
ภิกษุทั้งหลายพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทนาว่า ไฉนท่านพระมหาโมคคัลลานะจึงกล่าว
อย่างนี้ว่า ดูกรอาวุโส แม่น้ำตโปทานี้ไหลมาแต่ห้วงใด ห้วงนั้นมีน้ำใส เย็นจืดสนิท สะอาด
สะอ้านมีท่าเรียบราบ น่ารื่นรมย์ มีปลาและเต่ามาก อนึ่ง ดอกบัวประมาณเท่ากงเกวียนแย้ม
บานอยู่ แต่ถึงอย่างนั้น แม่น้ำตโปทานี้ก็เดือดพล่านไหลไปอยู่ ท่านพระมหาโมคคัลลานะกล่าว
อวดอุตตริมนุสสธรรม แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย แม่น้ำตโปทานี้ไหลมาแต่ห้วงใด ห้วงนั้นมีน้ำใส เย็น จืดสนิท สะอาดสะอ้าน มีท่า
เรียบราบน่ารื่นรมย์ มีปลาและเต่ามาก อนึ่ง ดอกบัวประมาณเท่ากงเกวียนแย้มบานอยู่ ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย แต่แม่น้ำตโปทานี้ ไหลผ่านมาในระหว่างมหานรกสองขุม เพราะฉะนั้น แม่น้ำตโปทานี้
จึงเดือดพล่านไหลไปอยู่ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โมคคัลลานะพูดจริง โมคคัลลานะ ไม่ต้องอาบัติ.
อถโข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi—
อ้างอิงสยามรัฐ 1.218 · ฉัฏฐสังคายนา 87.145
ยตายํ อาวุโส ตโปทา สนฺทติ โส ทโห อจฺโฉทโก สีโตทโก
สาโตทโก เสโตทโก สุปติตฺโถ รมณีโย ปหูตมจฺฉกจฺฉโป จกฺกมตฺตานิ
จ ปทุมานิ ปุปฺผนฺติ อถ จ ปนายํ ตโปทา กุถิตา สนฺทตีติ ฯ✎ ร่าง
“yatāyaṁ, āvuso, tapodā sandati so daho acchodako sītodako sātodako setako suppatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo cakkamattāni ca padumāni pupphantī”ti.
ภิกฺขู อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
กถํ หิ นาม อายสฺมา
มหาโมคฺคลฺลาโน เอวํ วกฺขติ✎ ร่าง
“kathañhi nāma āyasmā mahāmoggallāno evaṁ vakkhati—
ยตายํ อาวุโส ตโปทา สนฺทติ
โส ทโห อจฺโฉทโก สีโตทโก สาโตทโก เสโตทโก สุปติตฺโถ
รมณีโย ปหูตมจฺฉกจฺฉโป จกฺกมตฺตานิ จ ปทุมานิ ปุปฺผนฺติ✎ ร่าง
‘yatāyaṁ, āvuso, tapodā sandati so daho acchodako sītodako sātodako setako suppatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo cakkamattāni ca padumāni pupphantī’ti.
อถ
จ ปนายํ ตโปทา กุถิตา สนฺทตีติ✎ ร่าง
Atha ca panāyaṁ tapodā kuthitā sandati.
อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อายสฺมา
มหาโมคฺคลฺลาโน อุลฺลปตีติ ฯ✎ ร่าง
Uttarimanussadhammaṁ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī”ti.
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
ยตายํ ภิกฺขเว ตโปทา สนฺทติ โส ทโห อจฺโฉทโก สีโตทโก
สาโตทโก เสโตทโก สุปติตฺโถ รมณีโย ปหูตมจฺฉกจฺฉโป จกฺกมตฺตานิ
จ ปทุมานิ ปุปฺผนฺติ✎ ร่าง
“Yatāyaṁ, bhikkhave, tapodā sandati so daho acchodako sītodako sātodako setako suppatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo cakkamattāni ca padumāni pupphanti.
อปิจายํ ภิกฺขเว ตโปทา ทฺวินฺนํ มหานิรยานํ
อนฺตริกาย อาคจฺฉติ✎ ร่าง
Api cāyaṁ, bhikkhave, tapodā dvinnaṁ mahānirayānaṁ antarikāya āgacchati.
เตนายํ ตโปทา กุถิตา สนฺทติ✎ ร่าง
Tenāyaṁ tapodā kuthitā sandati.
สจฺจํ
ภิกฺขเว โมคฺคลฺลาโน อาห✎ ร่าง
Saccaṁ, bhikkhave, moggallāno āha.
อนาปตฺติ ภิกฺขเว โมคฺคลฺลานสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
Anāpatti, bhikkhave, moggallānassā”ti.