มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ ๒- วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
อ้างอิงสยามรัฐ 1.82
อลชฺชิโน อิเม
สมณา สกฺยปุตฺติยา ทุสฺสีลา มุสาวาทิโน✎ ร่าง
“alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino.
อิเม หิ นาม ธมฺมจาริโน
@เชิงอรรถ: ๑ ยุโรปิยมรมฺมโปตฺถเกสุ กถํ หิ นาม มาทิโส สมณํ วา พฺราหฺมณํ@วา วิชิเต วสนฺตํ หเนยฺย วา พนฺเธยฺย วา ปพฺพาเชยฺย วาติ เอกวจนวเสน@ปโยโค กโต ฯ ๒ เยภุยฺเยน ขิยฺยนฺตีติ ปฐนฺติ ฯ
สมจาริโน พฺรหฺมจาริโน สจฺจวาทิโน สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา
ปฏิชานิสฺสนฺติ✎ ร่าง
Ime hi nāma dhammacārino samacārino brāhmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti.
นตฺถิ อิเมสํ สามญฺญํ นตฺถิ อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ✎ ร่าง
Natthi imesaṁ sāmaññaṁ, natthi imesaṁ brahmaññaṁ.
นฏฺฐํ อิเมสํ สามญฺญํ นฏฺฐํ อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ✎ ร่าง
Naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ.
กุโต อิเมสํ สามญฺญํ
กุโต อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ✎ ร่าง
Kuto imesaṁ sāmaññaṁ, kuto imesaṁ brahmaññaṁ.
อปคตา อิเม สามญฺญา อปคตา อิเม
พฺรหฺมญฺญา✎ ร่าง
Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā.
ราชานํปิ อิเม วญฺเจนฺติ กึ ปน อญฺเญ มนุสฺเสติ ฯ✎ ร่าง
Rājānampi ime vañcenti, kiṁ panaññe manusse”ti.
อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู เตสํ มนุสฺสานํ อุชฺฌายนฺตานํ ขียนฺตานํ ๑-
วิปาเจนฺตานํ ฯ✎ ร่าง
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา สนฺตุฏฺฐา ลชฺชิโน กุกฺกุจฺจกา
สิกฺขากามา เต อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
กถํ หิ นาม อายสฺมา
ธนิโย กุมฺภการปุตฺโต รญฺโญ ทารูนิ อทินฺนํ อาทิยิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
“kathañhi nāma āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto rañño dārūni adinnaṁ ādiyissatī”ti.
อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อ้างอิงพุทธชยันตี 1.102
อถโข ภควา
เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ภิกฺขุสงฺฆํ สนฺนิปาตาเปตฺวา อายสฺมนฺตํ
ธนิยํ กุมฺภการปุตฺตํ ปฏิปุจฺฉิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ paṭipucchi—
สจฺจํ กิร ตฺวํ ธนิย รญฺโญ ทารูนิ อทินฺนํ
อาทิยสีติ ๒- ฯ✎ ร่าง
“saccaṁ kira tvaṁ, dhaniya, rañño dārūni adinnaṁ ādiyī”ti?
สจฺจํ ภควาติ ฯ✎ ร่าง
“Saccaṁ, bhagavā”ti.
วิครหิ พุทฺโธ ภควา✎ ร่าง
Vigarahi buddho bhagavā—
อนนุจฺฉวิกํ
โมฆปุริส อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ อสฺสามณกํ อกปฺปิยํ อกรณียํ✎ ร่าง
“ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.
กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส รญฺโญ ทารูนิ อทินฺนํ อาทิยิสฺสสิ✎ ร่าง
Kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, rañño dārūni adinnaṁ ādiyissasi.
อ้างอิงPTS 3.45
เนตํ โมฆปุริส
อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย✎ ร่าง
Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya;
อถเขฺวตํ
โมฆปุริส อปฺปสนฺนานญฺเจว อปฺปสาทาย ปสนฺนานญฺจ เอกจฺจานํ
อญฺญถตฺตายาติ ฯ✎ ร่าง
atha khvetaṁ, moghapurisa, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyā”ti.
เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ปุราณโวหาริโก
@เชิงอรรถ: ๑ เยภุยฺเยน ขิยฺยนฺตานนฺติ ปฐนฺติ ฯ ๒ ยุ. อาทิยีติ ฯ
มหามตฺโต ภิกฺขูสุ ปพฺพชิโต ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññataro purāṇavohāriko mahāmatto bhikkhūsu pabbajito bhagavato avidūre nisinno hoti.
อ้างอิงสยามรัฐ 1.83 · ฉัฏฐสังคายนา 87.51
อถโข
ภควา ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca—
กิตฺตเกน นุ โข ภิกฺขุ ราชา มาคโธ เสนิโย
พิมฺพิสาโร โจรํ คเหตฺวา หนติ วา พนฺธติ วา ปพฺพาเชติ วาติ ฯ✎ ร่าง
“kittakena kho, bhikkhu, rājā māgadho seniyo bimbisāro coraṁ gahetvā hanati vā bandhati vā pabbājeti vā”ti?
ปาเทน วา ภควา ปาทารเหน วา อติเรกปาเทน วาติ ฯ✎ ร่าง
“Pādena vā, bhagavā, pādārahena vā”ti.
เตน โข ปน
สมเยน ราชคเห ปญฺจมาสโก ปาโท โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena rājagahe pañcamāsako pādo hoti.
อถโข ภควา อายสฺมนฺตํ
ธนิยํ กุมฺภการปุตฺตํ อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ทุพฺภรตาย ฯเปฯ
วิริยารมฺภสฺส วณฺณํ ภาสิตฺวา ภิกฺขูนํ ตทนุจฺฉวิกํ ตทนุโลมิกํ ธมฺมึ
กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya …pe…
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ
อุทฺทิเสยฺยาถ✎ ร่าง
evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
โย ปน ภิกฺขุ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิเยยฺย✎ ร่าง
“Yo pana bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyeyya,
ยถารูเป
อทินฺนาทาเน ราชาโน โจรํ คเหตฺวา หเนยฺยุํ วา พนฺเธยฺยุํ วา
ปพฺพาเชยฺยุํ วา โจโรสิ พาโลสิ มูโฬฺหสิ เถโนสีติ ตถารูปํ ภิกฺขุ
อทินฺนํ อาทิยมาโน✎ ร่าง
yathārūpe adinnādāne rājāno coraṁ gahetvā haneyyuṁ vā bandheyyuṁ vā pabbājeyyuṁ vā—‘corosi bālosi mūḷhosi thenosī’ti, tathārūpaṁ bhikkhu adinnaṁ ādiyamāno
อยมฺปิ ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ ฯ✎ ร่าง
ayampi pārājiko hoti asaṁvāso”ti.
เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.