เนื้อความทั้งข้อ
[๒๙๕] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ
ที่ทรงประสงค์ในอรรถนี้.
ที่ชื่อว่า มาตุคาม ได้แก่หญิงมนุษย์ ไม่ใช่หญิงยักษ์ ไม่ใช่หญิงเปรต ไม่ใช่
สัตว์ดิรัจฉานตัวเมีย โดยที่สุดแม้เด็กหญิงที่เกิดในวันนั้น ไม่ต้องกล่าวถึงสตรีผู้ใหญ่.
บทว่า ร่วม คือ ด้วยกัน
ที่ชื่อว่า การนอน ได้แก่ ภูมิสถานเป็นที่นอน อันเขามุงทั้งหมด บังทั้งหมด
มุงโดยมาก บังโดยมาก.
คำว่า สำเร็จการนอน ความว่า เมื่อพระอาทิตย์อัสดงคตแล้ว มาตุคามนอนแล้ว
ภิกษุนอน ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
ภิกษุนอนแล้ว มาตุคามนอน ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
หรือนอนทั้งสอง ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
ลุกขึ้นแล้ว กลับนอนอีก ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
—
“kathañhi nāma āyasmā anuruddho mātugāmena sahaseyyaṁ kappessatī”ti.
—
Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ anuruddhaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 88.31 · พุทธชยันตี 2.1.64
—
“saccaṁ kira tvaṁ, anuruddha, mātugāmena sahaseyyaṁ kappesī”ti?
—
Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tvaṁ, anuruddha, mātugāmena sahaseyyaṁ kappessasi.
—
Netaṁ, anuruddha, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…
—
evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
—
“Yo pana bhikkhu mātugāmena sahaseyyaṁ kappeyya pācittiyan”ti.
โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง
yo yādiso …pe…
ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhūti
เปฯ อยํ อิมสฺมึ
อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
มาตุคาโม นาม✎ ร่าง
Mātugāmo nāma
มนุสฺสิตฺถี น ยกฺขี น
เปตี น ติรจฺฉานคตา อนฺตมโส ตทหุชาตาปิ ทาริกา ปเคว
มหนฺตตรี ๒- ฯ✎ ร่าง
manussitthī, na yakkhī, na petī, na tiracchānagatā; antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī.
เสยฺยา นาม✎ ร่าง
Seyyā nāma
สพฺพจฺฉนฺนา
สพฺพปริจฺฉนฺนา เยภุยฺเยนจฺฉนฺนา เยภุยฺเยน ปริจฺฉนฺนา ฯ✎ ร่าง
sabbacchannā, sabbaparicchannā, yebhuyyenacchannā, yebhuyyena paricchannā.
เสยฺยํ
กปฺเปยฺยาติ✎ ร่าง
Seyyaṁ kappeyyāti
อ้างอิงPTS 4.20 · สยามรัฐ 2.202
อตฺถงฺคเต สุริเย✎ ร่าง
atthaṅgate sūriye—
มาตุคาเม นิปนฺเน ภิกฺขุ นิปชฺชติ
@เชิงอรรถ: ๑ สพฺพตฺถ เอวเมวาติ ปาโฐ ปญฺญายติ ฯ ๒ ม. มหตฺตรี ฯ ยุ. มหตรี ฯ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Mātugāme nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa.
ภิกฺขุ นิปนฺเน มาตุคาเม นิปชฺชติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Bhikkhu nipanne mātugāmo nipajjati, āpatti pācittiyassa.
อุโภ วา นิปชฺชนฺติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa.
อุฏฺฐหิตฺวา
ปุนปฺปุนํ นิปชฺชนฺติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Uṭṭhahitvā punappunaṁ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.