เนื้อความทั้งข้อ
[๔๘๐] สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายโดยสารเรือไปกับประชาชน ครั้งนั้นภิกษุพวกนั้น
ได้บอกประชาชนพวกนั้นว่า โปรดจอดเรือที่ฝั่งสักครู่หนึ่งเถิดจ้า พวกฉันจักไปบิณฑบาต.
ประชาชนพวกนั้นกล่าวนิมนต์อย่างนี้ว่า นิมนต์ฉันที่นี้แหละ เจ้าข้า.
ภิกษุทั้งหลายรังเกียจไม่รับนิมนต์ด้วยอ้างว่า การฉันเป็นหมู่พระผู้มีพระภาคทรงห้ามแล้ว
แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคทรงอนุญาตว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย
ในคราวโดยสารเรือ เราอนุญาตให้ฉันเป็นหมู่ได้.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็แลพวกเธอพึงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดงอย่างนี้ ว่าดังนี้:-
๘๑.๒. ฉ. เว้นไว้แต่สมัย เป็นปาจิตตีย์ ในเพราะฉันเป็นหมู่ นี้สมัยใน
เรื่องนั้น คือ คราวอาพาธ คราวที่เป็นฤดูถวายจีวร คราวที่ทำจีวร คราวที่เดิน
ทางไกล คราวที่โดยสารเรือไป นี้สมัยในเรื่องนั้น.
ก็สิกขาบทนี้ ย่อมเป็นอันพระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติแล้วแก่ภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการ
ฉะนี้.
เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู มนุสฺเสหิ สทฺธึ นาวาย
คจฺฉนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhikkhū manussehi saddhiṁ nāvāya gacchanti.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.312
อถโข เต ภิกฺขู เต มนุสฺเส เอตทโวจุํ มุหุตฺตํ
อาวุโส ตีรํ นาวํ ๑- อุปเนถ ปิณฺฑาย จริสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū te manusse etadavocuṁ—“muhuttaṁ, āvuso, tīraṁ upanetha; piṇḍāya carissāmā”ti.
เต
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ น โหติ ฯ
เอวมาหํสุ อิเธว ภนฺเต ภุญฺชถาติ ฯ✎ ร่าง
Te evamāhaṁsu—“idheva, bhante, bhuñjathā”ti.
ภิกฺขู กุกฺกุจฺจายนฺตา น
ปฏิคฺคณฺหนฺติ ปฏิกฺขิตฺตํ ภควตา คณโภชนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti—“paṭikkhittaṁ bhagavatā gaṇabhojanan”ti.
ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
อนุชานามิ ภิกฺขเว นาวาภิรูหนสมเย ๑-
คณโภชนํ ภุญฺชิตุํ✎ ร่าง
anujānāmi, bhikkhave, nāvābhiruhanasamaye gaṇabhojanaṁ bhuñjituṁ.
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ
อุทฺทิเสยฺยาถ✎ ร่าง
Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
คณโภชเน อญฺญตฺร สมยา ปาจิตฺติยํ ฯ✎ ร่าง
“Gaṇabhojane, aññatra samayā, pācittiyaṁ.
ตตฺถายํ
สมโย คิลานสมโย จีวรทานสมโย จีวรการสมโย อทฺธานคมนสมโย
นาวาภิรูหนสมโย อยํ ตตฺถ สมโยติ ฯ✎ ร่าง
Tatthāyaṁ samayo. Gilānasamayo, cīvaradānasamayo, cīvarakārasamayo, addhānagamanasamayo, nāvābhiruhanasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti.
เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.