เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
อ้างอิงPTS 3.211 · สยามรัฐ 2.34 · ฉัฏฐสังคายนา 87.321 · พุทธชยันตี 1.528
เตน โข ปน สมเยน
อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต ปฏฺโฐ ๑- โหติ ธมฺมึ กถํ
กาตุํ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto paṭṭo hoti dhammiṁ kathaṁ kātuṁ.
อถโข อญฺญตโร เสฏฺฐิปุตฺโต เยนายสฺมา อุปนนฺโท
สกฺยปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุปนนฺทํ
สกฺยปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho aññataro seṭṭhiputto yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ
โข ตํ เสฏฺฐิปุตฺตํ อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต ธมฺมิยา
กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ seṭṭhiputtaṁ āyasmā upanando sakyaputto dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
อถโข โส เสฏฺฐิปุตฺโต อายสฺมตา อุปนนฺเทน
สกฺยปุตฺเตน ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต สมาทปิโต สมุตฺเตชิโต
สมฺปหํสิโต อายสฺมนฺตํ อุปนนฺทํ สกฺยปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho so seṭṭhiputto āyasmatā upanandena sakyaputtena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca—
วเทยฺยาถ ภนฺเต เยน อตฺโถ✎ ร่าง
“vadeyyātha, bhante, yena attho.
ปฏิพลา มยํ อยฺยสฺส ทาตุํ ยทิทํ
จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ ๒- ฯ✎ ร่าง
Paṭibalā mayaṁ ayyassa dātuṁ yadidaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāran”ti.
สเจ
เม ตฺวํ อาวุโส ทาตุกาโมสิ อิโต เอกํ สาฏกํ เทหีติ ฯ✎ ร่าง
“Sace me tvaṁ, āvuso, dātukāmosi, ito ekaṁ sāṭakaṁ dehī”ti.
อมฺหากํ
โข ภนฺเต กุลปุตฺตานํ กิสฺมึ วิย เอกสาฏกํ คนฺตุํ✎ ร่าง
“Amhākaṁ kho, bhante, kulaputtānaṁ kismiṁ viya ekasāṭakaṁ gantuṁ.
อาคเมถ ๓-
ภนฺเต ยาว ฆรํ คจฺฉามิ✎ ร่าง
Āgamehi, bhante, yāva gharaṁ gacchāmi.
ฆรํ คโต อิโต วา เอกํ สาฏกํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปฏฺโฏ ฯ ๒ ยุ. จีวร ... ปริกฺขารานนฺติ ฯ ๓ ม. ยุ. อาคเมหิ ฯ
ปหิณิสฺสามิ อิโต วา สุนฺทรตรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Gharaṁ gato ito vā ekaṁ sāṭakaṁ pahiṇissāmi ito vā sundarataran”ti.
ทุติยมฺปิ โข อายสฺมา อุปนนฺโท
สกฺยปุตฺโต ตํ เสฏฺฐิปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Dutiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṁ seṭṭhiputtaṁ etadavoca—
สเจ เม ตฺวํ อาวุโส ทาตุกาโมสิ
อิโต เอกํ สาฏกํ เทหีติ ฯ✎ ร่าง
“sace me tvaṁ, āvuso, dātukāmosi ito ekaṁ sāṭakaṁ dehī”ti.
อมฺหากํ โข ภนฺเต กุลปุตฺตานํ กิสฺมึ วิย
เอกสาฏกํ คนฺตุํ อาคเมถ ภนฺเต ยาว ฆรํ คจฺฉามิ ฆรํ คโต อิโต วา
เอกํ สาฏกํ ปหิณิสฺสามิ อิโต วา สุนฺทรตรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Amhākaṁ kho bhante kulaputtānaṁ kismiṁ viya ekasāṭakaṁ gantuṁ, āgamehi, bhante yāva gharaṁ gacchāmi, gharaṁ gato ito vā ekaṁ sāṭakaṁ pahiṇissāmi ito vā sundarataranti.
ตติยมฺปิ โข อายสฺมา
อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต ตํ เสฏฺฐิปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Tatiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṁ seṭṭhiputtaṁ etadavoca—
สเจ เม ตฺวํ อาวุโส
ทาตุกาโมสิ อิโต เอกํ สาฏกํ เทหีติ ฯ✎ ร่าง
“sace me tvaṁ, āvuso, dātukāmosi, ito ekaṁ sāṭakaṁ dehī”ti.
อมฺหากํ โข ภนฺเต กุลปุตฺตานํ
กิสฺมึ วิย เอกสาฏกํ คนฺตุํ อาคเมถ ภนฺเต ยาว ฆรํ คจฺฉามิ ฆรํ คโต
อิโต วา เอกํ สาฏกํ ปหิณิสฺสามิ อิโต วา สุนฺทรตรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Amhākaṁ kho, bhante, kulaputtānaṁ kismiṁ viya ekasāṭakaṁ gantuṁ, āgamehi, bhante yāva gharaṁ gacchāmi, gharaṁ gato ito vā ekaṁ sāṭakaṁ pahiṇissāmi ito vā sundarataranti.
กึ ปน ตยา
อาวุโส อทาตุกาเมน ปวาริเตน ยํ ตฺวํ ปวาเรตฺวา น เทสีติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana tayā, āvuso, adātukāmena pavāritena yaṁ tvaṁ pavāretvā na desī”ti.
อถโข โส เสฏฺฐิปุตฺโต อายสฺมตา อุปนนฺเทน สกฺยปุตฺเตน
นิปฺปีฬิยมาโน เอกํ สาฏกํ ทตฺวา อคมาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho so seṭṭhiputto āyasmatā upanandena sakyaputtena nippīḷiyamāno ekaṁ sāṭakaṁ datvā agamāsi.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.36
มนุสฺสา ตํ เสฏฺฐิปุตฺตํ
ปสฺสิตฺวา เอตทโวจุํ กิสฺส ตฺวํ อยฺย ๑- เอกสาฏโก อาคจฺฉสีติ ฯ✎ ร่าง
Manussā taṁ seṭṭhiputtaṁ etadavocuṁ—“kissa tvaṁ, ayyo, ekasāṭako āgacchasī”ti?
อถโข
โส เสฏฺฐิปุตฺโต เตสํ มนุสฺสานํ เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho so seṭṭhiputto tesaṁ manussānaṁ etamatthaṁ ārocesi.
มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ
ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
มหิจฺฉา อิเม สมณา สกฺยปุตฺติยา อสนฺตุฏฺฐา✎ ร่าง
“mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā.
นยิเม ๒-
สุกรา ธมฺมนิมนฺตนาย ๓- กาตุํ✎ ร่าง
Nayimesaṁ sukarā dhammanimantanāpi kātuṁ.
กถํ หิ นาม เสฏฺฐิปุตฺเตน ธมฺมนิมนฺตนาย
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อยฺโย ฯ ๒ ม. ยุ. นยิเมสํ ฯ ๓ ม. ยุ. ธมฺมนิมนฺตนาปิ ฯ
กยิรมานาย สาฏกํ คณฺหิสฺสนฺตีติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Kathañhi nāma seṭṭhiputtena dhammanimantanāya kayiramānāya sāṭakaṁ gahessantī”ti.
อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู เตสํ
มนุสฺสานํ อุชฺฌายนฺตานํ ขียนฺตานํ วิปาเจนฺตานํ ฯ✎ ร่าง
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
เย เต ภิกฺขู
อปฺปิจฺฉา สนฺตุฏฺฐา ฯเปฯ เต อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
กถํ หิ นาม อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต เสฏฺฐิปุตฺตํ จีวรํ
วิญฺญาเปสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto seṭṭhiputtaṁ cīvaraṁ viññāpessatī”ti.
อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 87.322
สจฺจํ กิร ตฺวํ อุปนนฺท เสฏฺฐิปุตฺตํ จีวรํ วิญฺญาเปสีติ ฯ✎ ร่าง
“saccaṁ kira tvaṁ, upananda, seṭṭhiputtaṁ cīvaraṁ viññāpesī”ti?
สจฺจํ
ภควาติ ๒- ฯ✎ ร่าง
“Saccaṁ, bhagavā”ti.
ญาตโก เต อุปนนฺท อญฺญาตโกติ ฯ✎ ร่าง
“Ñātako te, upananda, aññātako”ti?
อญฺญาตโก
ภควาติ ฯ✎ ร่าง
“Aññātako, bhagavā”ti.
อญฺญาตโก โมฆปุริส อญฺญาตกสฺส น ชานาติ ปฏิรูปํ
วา อปฺปฏิรูปํ วา สนฺตํ วา อสนฺตํ วา✎ ร่าง
“Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā.
ตตฺถ นาม ตฺวํ โมฆปุริส
อญฺญาตกํ เสฏฺฐิปุตฺตํ จีวรํ วิญฺญาเปสฺสสิ✎ ร่าง
Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, aññātakaṁ seṭṭhiputtaṁ cīvaraṁ viññāpessasi.
เนตํ โมฆปุริส
อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ✎ ร่าง
evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
โย ปน ภิกฺขุ อญฺญาตกํ คหปตึ วา คหปตานึ วา จีวรํ
วิญฺญาเปยฺย นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Yo pana bhikkhu aññātakaṁ gahapatiṁ vā gahapatāniṁ vā cīvaraṁ viññāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.