เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๓] ก็โดยสมัยนั้นแล ตระกูลอุปัฏฐากของท่านพระอานนท์มีศรัทธาเลื่อมใส ได้
ตายลงเพราะอหิวาตกโรค. เหลืออยู่แต่เด็กชายสองคน. เด็กชายทั้งสองเห็นภิกษุทั้งหลาย จึงวิ่ง
เข้าไปหาด้วยกิริยาที่คุ้นเคยแต่ก่อนมา. ภิกษุทั้งหลายไล่ไปเสีย. เด็กชายทั้งสองนั้นเมื่อถูกภิกษุ
ทั้งหลายไล่ก็ร้องไห้ จึงท่านพระอานนท์ได้มีความดำริว่า พระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติ มิให้บวช
เด็กชายมีอายุหย่อน ๑๕ ปี ก็เด็กชายทั้งสองคนนี้มีอายุหย่อน ๑๕ ปี ด้วยวิธีอะไรหนอ เด็กชาย
สองคนนี้จึงจะไม่เสื่อมเสีย ดังนี้ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค.
พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า ดูกรอานนท์ เด็กชายสองคนนั้นอาจไล่กาได้ไหม?
ท่านพระอานนท์กราบทูลว่า อาจ พระพุทธเจ้าข้า.
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทำธรรมีกถา ในเพราะเหตุเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะ
เหตุแรกเกิดนั้น แล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้บวชเด็กชาย
มีอายุหย่อน ๑๕ ปี แต่สามารถไล่กาได้.
เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต อานนฺทสฺส อุปฏฺฐากกุลํ
สทฺธํ ปสนฺนํ อหิวาตกโรเคน กาลกตํ โหติ ฯ เทฺว จ ทารกา
เสสา โหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa upaṭṭhākakulaṁ saddhaṁ pasannaṁ ahivātakarogena kālaṅkataṁ hoti, dve ca dārakā sesā honti.
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.194
เต โปราณเกน อาจิณฺณกปฺเปน ภิกฺขู ปสฺสิตฺวา
อุปธาวนฺติ ฯ✎ ร่าง
Te porāṇakena āciṇṇakappena bhikkhū passitvā upadhāvanti.
ภิกฺขู อปสาเทนฺติ ฯ✎ ร่าง
Bhikkhū apasādenti.
เต ภิกฺขูหิ อปสาทิยมานา
โรทนฺติ ฯ✎ ร่าง
Te bhikkhūhi apasādiyamānā rodanti.
อถโข อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi—
ภควตา
ปญฺญตฺตํ✎ ร่าง
“bhagavatā paññattaṁ—
น อูนปณฺณรสวสฺโส ทารโก ปพฺพาเชตพฺโพติ✎ ร่าง
‘na ūnapannarasavasso dārako pabbājetabbo’ti.
อิเม จ ทารกา อูนปณฺณรสวสฺสา✎ ร่าง
Ime ca dārakā ūnapannarasavassā.
เกน นุ โข อุปาเยน อิเม
ทารกา น วินสฺเสยฺยุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kena nu kho upāyena ime dārakā na vinasseyyun”ti?
อถโข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi.
อุสฺสหนฺติ ปน เต อานนฺท ทารกา กาเก
อุฑฺเฑเปตุนฺติ ๑- ฯ✎ ร่าง
“Ussahanti pana te, ānanda, dārakā kāke uḍḍāpetun”ti?
อุสฺสหนฺติ ภควาติ ฯ✎ ร่าง
“Ussahanti, bhagavā”ti.
อถโข ภควา เอตสฺมึ
นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
อนุชานามิ
ภิกฺขเว อูนปณฺณรสวสฺสํ ทารกํ กากุฑฺเฑปกํ ๒- ปพฺพาเชตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“anujānāmi, bhikkhave, ūnapannarasavassaṁ dārakaṁ kākuḍḍepakaṁ pabbājetun”ti.