เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๘] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายไม่รู้ว่าวันนี้เป็นวันอุโบสถ ไปบิณฑบาต
ณ หมู่บ้านที่ไกล. พวกเธอมาถึงเมื่อกำลังสวดปาติโมกข์ก็มี มาถึงเมื่อสวดจบแล้วก็มี. ภิกษุ-
*ทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคทรงอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้บอกว่า วันนี้เป็นวันอุโบสถ.
ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายได้มีความปริวิตกว่า ภิกษุรูปไหนหนอพึงบอก แล้วกราบทูล
เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย
เราอนุญาตให้ภิกษุเถระบอกแต่เช้าตรู่.
สมัยต่อมา พระเถระรูปหนึ่ง เวลาเช้าตรู่ระลึกไม่ได้. ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้น
แด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรา
อนุญาตให้บอก แม้ในเวลาภัตตกาล. แม้ในเวลาภัตตกาล พระเถระนั้นก็ระลึกไม่ได้. ภิกษุทั้งหลาย
จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้บอกในกาลที่ตนระลึกได้.
เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู อชานนฺตา อชฺชุโปสโถติ
ทูรํ คามํ ปิณฺฑาย คจฺฉนฺติ ๓- ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhikkhū ajānantā ajjuposathoti dūraṁ gāmaṁ piṇḍāya caranti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.147
เต อุทฺทิสฺสมาเนปิ ปาติโมกฺเข
อาคจฺฉนฺติ อุทฺทิฏฺฐมตฺเตปิ อาคจฺฉนฺติ ฯ✎ ร่าง
Te uddissamānepi pātimokkhe āgacchanti, uddiṭṭhamattepi āgacchanti.
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว อาโรเจตุํ อชฺชุโปสโถติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, ārocetuṁ ‘ajjuposatho’”ti.
อถโข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—
เกน นุ โข อาโรเจตพฺโพติ ฯ✎ ร่าง
“kena nu kho ārocetabbo”ti?
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อนุชานามิ
ภิกฺขเว เถเรน ภิกฺขุนา กาลวโต อาโรเจตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, therena bhikkhunā kālavato ārocetun”ti.
เตน โข ปน สมเยน
อญฺญตโร เถโร กาลวโต นสฺสริ ๔- ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññataro thero kālavato nassarati.
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว ภตฺตกาเลปิ อาโรเจตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, bhattakālepi ārocetun”ti.
ภตฺตกาเลปิ นสฺสริ ฯ✎ ร่าง
Bhattakālepi nassarati.
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว ยํ กาลํ สรติ
ตํ กาลํ อาโรเจตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, yaṁ kālaṁ sarati, taṁ kālaṁ ārocetun”ti.
—
18. Pubbakaraṇānujānana