เนื้อความทั้งข้อ
[๑๘๖] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติในวันอุโบสถ. เธอได้มีความปริวิตก
ในขณะนั้นว่า พระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติไว้ว่า ภิกษุมีอาบัติติดตัว ไม่พึงทำอุโบสถ ดังนี้ ก็เรา
เป็นผู้ต้องอาบัติแล้ว จะพึงปฏิบัติอย่างไรหนอ จึงบอกเรื่องนั้นแก่ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลาย
กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาครับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย
ก็ภิกษุในศาสนานี้ต้องอาบัติในวันอุโบสถ. ภิกษุนั้นพึงเข้าไปหาภิกษุรูปหนึ่ง ห่มผ้าอุตราสงค์
เฉวียงบ่า นั่งกระโหย่ง ประคองอัญชลี แล้วกล่าวอย่างนี้ว่า แน่ะเธอ ผมต้องอาบัติมีชื่อนี้ ผม
แสดงคืนอาบัตินั้น.
ภิกษุผู้รับพึงถามว่า ท่านเห็นหรือ?
ภิกษุผู้แสดงพึงตอบว่า ครับ ผมเห็น.
ภิกษุผู้รับพึงบอกว่า ท่านพึงสำรวมต่อไป.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในศาสนานี้มีความสงสัยในอาบัติ ในวันอุโบสถ. ภิกษุนั้น
พึงเข้าไปหาภิกษุรูปหนึ่ง ห่มผ้าอุตราสงค์เฉวียงบ่า นั่งกระโหย่ง ประคองอัญชลีแล้ว กล่าวอย่างนี้
ว่า แน่ะเธอ ผมมีความสงสัยในอาบัติมีชื่อนี้ จักหมดสงสัยเมื่อใด จักทำคืนอาบัตินั้นเมื่อนั้น
ครั้นแล้วพึงทำอุโบสถ ฟังปาติโมกข์ แต่ไม่พึงทำอันตรายแก่อุโบสถ เพราะข้อที่สงสัยนั้นเป็น
ปัจจัย.
เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ ตทหุโปสเถ
อาปตฺตึ อาปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tadahuposathe āpattiṁ āpanno hoti.
อถโข ตสฺส ภิกฺขุโน เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi—
ภควตา ปญฺญตฺตํ✎ ร่าง
“bhagavatā paññattaṁ—
น สาปตฺติเกน อุโปสโถ กาตพฺโพติ✎ ร่าง
‘na sāpattikena uposatho kātabbo’ti.
อหญฺจมฺหิ อาปตฺตึ อาปนฺโน✎ ร่าง
Ahañcamhi āpattiṁ āpanno.
กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti?
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อิธ ปน ภิกฺขเว ภิกฺขุ ตทหุโปสเถ
อาปตฺตึ อาปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
“Idha pana, bhikkhave, bhikkhu tadahuposathe āpattiṁ āpanno hoti.
อ้างอิงสยามรัฐ 4.246
เตน ภิกฺขเว ภิกฺขุนา เอกํ ภิกฺขุํ
อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา
อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย✎ ร่าง
Tena, bhikkhave, bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—
อ้างอิงPTS 1.126
อหํ อาวุโส อิตฺถนฺนามํ
อาปตฺตึ อาปนฺโน ตํ ปฏิเทเสมีติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ, āvuso, itthannāmaṁ āpattiṁ āpanno, taṁ paṭidesemī’ti.
เตน วตฺตพฺโพ✎ ร่าง
Tena vattabbo—
ปสฺสสีติ ฯ✎ ร่าง
‘passasī’ti.
อาม ปสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
‘Āma passāmī’ti.
อายตึ สํวเรยฺยาสีติ ฯ✎ ร่าง
‘Āyatiṁ saṁvareyyāsī’ti.
อิธ ปน ภิกฺขเว ภิกฺขุ
ตทหุโปสเถ อาปตฺติยา เวมติโก โหติ ฯ✎ ร่าง
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu tadahuposathe āpattiyā vematiko hoti.
เตน ภิกฺขเว ภิกฺขุนา
เอกํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา อุกฺกุฏิกํ
นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย✎ ร่าง
Tena, bhikkhave, bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—
อหํ อาวุโส
อิตฺถนฺนามาย อาปตฺติยา เวมติโก✎ ร่าง
‘ahaṁ, āvuso, itthannāmāya āpattiyā vematiko;
ยทา นิพฺเพมติโก ภวิสฺสามิ
ตทา ตํ อาปตฺตึ ปฏิกริสฺสามีติ วตฺวา อุโปสโถ กาตพฺโพ
ปาติโมกฺขํ โสตพฺพํ น เตฺวว ตปฺปจฺจยา อุโปสถสฺส อนฺตราโย
กาตพฺโพติ ฯ✎ ร่าง
yadā nibbematiko bhavissāmi, tadā taṁ āpattiṁ paṭikarissāmī’ti vatvā uposatho kātabbo, pātimokkhaṁ sotabbaṁ, na tveva tappaccayā uposathassa antarāyo kātabbo”ti.