อถโข ภควา พาราณสิยํ ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน
อุรุเวลา เตน จาริกํ ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena uruvelā tena cārikaṁ pakkāmi.
อ้างอิงPTS 1.23 · สยามรัฐ 4.44 · ฉัฏฐสังคายนา 89.28 · พุทธชยันตี 3.48
อถโข ภควา มคฺคา โอกฺกมฺม
เยน อญฺญตโร วนสณฺโฑ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ
วนสณฺฑํ อชฺโฌคาเหตฺวา อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataro vanasaṇḍo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṁ vanasaṇḍaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
เตน โข ปน สมเยน ตึสมตฺตา ภทฺทวคฺคิยา สหายกา
สปชาปติกา ตสฺมึ ๓- วนสณฺเฑ ปริจาเรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena tiṁsamattā bhaddavaggiyā sahāyakā sapajāpatikā tasmiṁ vanasaṇḍe paricārenti.
เอกสฺส ปชาปติ
นาโหสิ ฯ✎ ร่าง
Ekassa pajāpati nāhosi;
ตสฺสตฺถาย เวสี อานีตา อโหสิ ฯ✎ ร่าง
tassa atthāya vesī ānītā ahosi.
อถโข สา เวสี
เตสุ ปมตฺเตสุ ปริจาเรนฺเตสุ ภณฺฑํ อาทาย ปลายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
Atha kho sā vesī tesu pamattesu paricārentesu bhaṇḍaṁ ādāya palāyittha.
อถโข เต สหายกา สหายกสฺส เวยฺยาวจฺจํ กโรนฺตา
ตํ อิตฺถึ คเวสนฺตา ตํ วนสณฺฑํ อาหิณฺฑนฺตา อทฺทสํสุ ภควนฺตํ
อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล นิสินฺนํ✎ ร่าง
Atha kho te sahāyakā sahāyakassa veyyāvaccaṁ karontā, taṁ itthiṁ gavesantā, taṁ vanasaṇḍaṁ āhiṇḍantā addasaṁsu bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ.
ทิสฺวาน เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
อปิ ภนฺเต ภควา อิตฺถึ ๔-
ปสฺเสยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
“api, bhante, bhagavā ekaṁ itthiṁ passeyyā”ti?
กึ ปน โว กุมารา อิตฺถิยาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana vo, kumārā, itthiyā”ti?
อิธ มยํ ภนฺเต
ตึสมตฺตา ภทฺทวคฺคิยา สหายกา สปชาปติกา อิมสฺมึ วนสณฺเฑ
ปริจารยิมฺหา✎ ร่าง
“Idha mayaṁ, bhante, tiṁsamattā bhaddavaggiyā sahāyakā sapajāpatikā imasmiṁ vanasaṇḍe paricārimhā.
เอกสฺส ปชาปติ นาโหสิ✎ ร่าง
Ekassa pajāpati nāhosi;
ตสฺสตฺถาย เวสี อานีตา
อโหสิ✎ ร่าง
tassa atthāya vesī ānītā ahosi.
อถโข สา ภนฺเต เวสี อเมฺหสุ ปมตฺเตสุ ปริจาเรนฺเตสุ ภณฺฑํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. มหาพนฺธนมุตฺโตมฺหิ ฯ ๒ โป. -ธายีติ ฯ ๓ ยุ. ตสฺมึเยว ฯ ๔ ม. ยุ.@รา. เอกํ อิตฺถึ ฯ ๕ โป. ม. ปริจาริมฺหา ฯ
อาทาย ปลายิตฺถ✎ ร่าง
Atha kho sā, bhante, vesī amhesu pamattesu paricārentesu bhaṇḍaṁ ādāya palāyittha.
เตน ๑- มยํ ภนฺเต สหายกา สหายกสฺส
เวยฺยาวจฺจํ กโรนฺตา ตํ อิตฺถึ คเวสนฺตา อิมํ วนสณฺฑํ
อาหิณฺฑามาติ ฯ✎ ร่าง
Te mayaṁ, bhante, sahāyakā sahāyakassa veyyāvaccaṁ karontā, taṁ itthiṁ gavesantā, imaṁ vanasaṇḍaṁ āhiṇḍāmā”ti.
ตํ กึ มญฺญถ โว กุมารา กตมํ นุ โข
ตุมฺหากํ วรํ✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññatha vo, kumārā, katamaṁ nu kho tumhākaṁ varaṁ—
ยํ วา ตุเมฺห อิตฺถึ คเวเสยฺยาถ ยํ วา
อตฺตานํ คเวเสยฺยาถาติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ vā tumhe itthiṁ gaveseyyātha, yaṁ vā attānaṁ gaveseyyāthā”ti?
เอตเทว ภนฺเต อมฺหากํ วรํ ยํ
มยํ อตฺตานํ คเวเสยฺยามาติ ฯ✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, amhākaṁ varaṁ yaṁ mayaṁ attānaṁ gaveseyyāmā”ti.
เตนหิ โว กุมารา นิสีทถ
ธมฺมํ โว เทเสสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi vo, kumārā, nisīdatha, dhammaṁ vo desessāmī”ti.
เอวํ ภนฺเตติ โข เต ภทฺทวคฺคิยา
สหายกา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhaddavaggiyā sahāyakā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
เตสํ ภควา
อนุปุพฺพิกถํ กเถสิ เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
Tesaṁ bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
อ้างอิงสยามรัฐ 4.45 · พุทธชยันตี 3.50
ทานกถํ สีลกถํ สคฺคกถํ
กามานํ อาทีนวํ โอการํ สงฺกิเลสํ เนกฺขมฺเม อานิสํสํ ปกาเสสิ ฯ✎ ร่าง
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
ยทา เต ภควา อญฺญาสิ กลฺลจิตฺเต มุทุจิตฺเต
วินีวรณจิตฺเต อุทคฺคจิตฺเต ปสนฺนจิตฺเต อถ ยา พุทฺธานํ
สามุกฺกํสิกา ธมฺมเทสนา ตํ ปกาเสสิ ทุกฺขํ สมุทยํ นิโรธํ มคฺคํ ฯ✎ ร่าง
Yadā te bhagavā aññāsi kallacitte muducitte vinīvaraṇacitte udaggacitte pasannacitte, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā, taṁ pakāsesi dukkhaṁ samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ.
เสยฺยถาปิ นาม สุทฺธํ วตฺถํ อปคตกาฬกํ สมฺมเทว รชนํ
ปฏิคฺคเณฺหยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
เอวเมว เตสํ ตสฺมึเยวาสเน วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ
อุทปาทิ✎ ร่าง
evameva tesaṁ tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
เต
ทิฏฺฐธมฺมา ปตฺตธมฺมา วิทิตธมฺมา ปริโยคาฬฺหธมฺมา ติณฺณวิจิกิจฺฉา
วิคตกถํกถา เวสารชฺชปฺปตฺตา อปรปฺปจฺจยา สตฺถุ สาสเน ภควนฺตํ
เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Te diṭṭhadhammā pattadhammā viditadhammā pariyogāḷhadhammā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane bhagavantaṁ etadavocuṁ—
อ้างอิงPTS 1.24
ลเภยฺยาม มยํ ภนฺเต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ ลเภยฺยาม
อุปสมฺปทนฺติ ฯ✎ ร่าง
“labheyyāma mayaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyāma upasampadan”ti.
เอถ ภิกฺขโวติ ภควา อโวจ✎ ร่าง
“Etha bhikkhavo”ti bhagavā avoca—
สฺวากฺขาโต ธมฺโม
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. เต ฯ
จรถ พฺรหฺมจริยํ สมฺมา ทุกฺขสฺส อนฺตกิริยายาติ ฯ✎ ร่าง
“svākkhāto dhammo, caratha brahmacariyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāyā”ti.
สา ว
เตสํ อายสฺมนฺตานํ อุปสมฺปทา อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Sāva tesaṁ āyasmantānaṁ upasampadā ahosi.
ภทฺทวคฺคิยสหายกานํ วตฺถุ นิฏฺฐิตํ ฯ✎ ร่าง
Bhaddavaggiyasahāyakānaṁ vatthu niṭṭhitaṁ.
ทุติยภาณวารํ ฯ✎ ร่าง
Dutiyabhāṇavāro.
—
12. Uruvelapāṭihāriyakathā