อถโข ภควา สตฺตาหสฺส อจฺจเยน ตมฺหา สมาธิมฺหา
วุฏฺฐหิตฺวา มุจลินฺทมูลา เยน ราชายตนํ เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ราชายตนมูเล สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน นิสีทิ
วิมุตฺติสุขปฏิสํเวที ฯ
เตน โข ปน สมเยน ตปุสฺสภลฺลิกา ๓- วาณิชา อุกฺกลา ตํ
เทสํ อทฺธานมคฺคปฏิปนฺนา โหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena tapussa bhallikā vāṇijā ukkalā taṁ desaṁ addhānamaggappaṭipannā honti.
อ้างอิงPTS 1.4
อถโข ตปุสฺสภลฺลิกานํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สรีสป... ฯ ๒ สี. อิทํ ปาฐทฺวยํ น ทิสฺสติ ฯ ๓ สี. ตปสฺสุภลฺลิกา ฯ
วาณิชานํ ญาติสาโลหิตา เทวตา ตปุสฺสภลฺลิเก วาณิเช
เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho tapussabhallikānaṁ vāṇijānaṁ ñātisālohitā devatā tapussabhallike vāṇije etadavoca—
อยํ มาริสา ภควา ราชายตนมูเล วิหรติ
ปฐมาภิสมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
“ayaṁ, mārisā, bhagavā rājāyatanamūle viharati paṭhamābhisambuddho;
คจฺฉถ ตํ ภควนฺตํ มนฺเถน จ มธุปิณฺฑิกาย
จ ปฏิมาเนถ✎ ร่าง
gacchatha taṁ bhagavantaṁ manthena ca madhupiṇḍikāya ca patimānetha;
ตํ โว ภวิสฺสติ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
taṁ vo bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
อถโข
ตปุสฺสภลฺลิกา วาณิชา มนฺถญฺจ มธุปิณฺฑิกญฺจ อาทาย เยน
ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ ฯ✎ ร่าง
Atha kho tapussabhallikā vāṇijā manthañca madhupiṇḍikañca ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.5
เอกมนฺตํ ฐิตา โข ตปุสฺสภลฺลิกา วาณิชา
ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Ekamantaṁ ṭhitā kho tapussabhallikā vāṇijā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
ปฏิคฺคณฺหาตุ โน ภนฺเต ภควา มนฺถญฺจ
มธุปิณฺฑิกญฺจ ยํ อมฺหากํ อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
“paṭiggaṇhātu no, bhante, bhagavā manthañca madhupiṇḍikañca, yaṁ amhākaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
อถโข ภควโต เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavato etadahosi—
น โข ตถาคตา หตฺเถสุ
ปฏิคฺคณฺหนฺติ✎ ร่าง
“na kho tathāgatā hatthesu paṭiggaṇhanti.
กิมฺหิ นุ โข อหํ ปฏิคฺคเณฺหยฺยํ มนฺถญฺจ
มธุปิณฺฑิกญฺจาติ ฯ✎ ร่าง
Kimhi nu kho ahaṁ paṭiggaṇheyyaṁ manthañca madhupiṇḍikañcā”ti?
อถโข จตฺตาโร มหาราชา ๑- ภควโต เจตสา
เจโตปริวิตกฺกมญฺญาย จตุทฺทิสา จตฺตาโร เสลมเย ปตฺเต
ภควโต อุปนาเมสุํ✎ ร่าง
Atha kho cattāro mahārājāno bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya catuddisā cattāro selamaye patte bhagavato upanāmesuṁ—
อิธ ภนฺเต ภควา ปฏิคฺคณฺหาตุ มนฺถญฺจ
มธุปิณฺฑิกญฺจาติ ฯ✎ ร่าง
“idha, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu manthañca madhupiṇḍikañcā”ti.
ปฏิคฺคเหสิ ภควา ปจฺจคฺเฆ เสลมเย
ปตฺเต มนฺถญฺจ มธุปิณฺฑิกญฺจ ปฏิคฺคเหตฺวา จ ปริภุญฺชิ ฯ✎ ร่าง
Paṭiggahesi bhagavā paccagghe selamaye patte manthañca madhupiṇḍikañca, paṭiggahetvā paribhuñji.
อถโข ตปุสฺสภลฺลิกา วาณิชา ๒- ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho tapussabhallikā vāṇijā bhagavantaṁ onītapattapāṇiṁ viditvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
อ้างอิงสยามรัฐ 4.8
เอเต มยํ
ภนฺเต ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉาม ธมฺมญฺจ อุปาสเก โน ภควา
@เชิงอรรถ: ๑ เยภุยฺเยน มหาราชาโนติ ทิสฺสติ ฯ ม. ยุ. อีทิสเมว ฯ ๒ ม. ยุ. รา. อิโต ปรํ@ภควนฺตํ โอนีตปตฺตปาณึ วิทิตฺวา ภควโต ปาเทสุ สิรสา นิปติตฺวาติ วจนํ ทิสฺสติ ฯ
ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปเต สรณํ คเตติ ฯ✎ ร่าง
“ete mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca, upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.
เต จ ๑- โลเก
ปฐมํ อุปาสกา อเหสุํ เทฺววาจิกา ฯ✎ ร่าง
Te ca loke paṭhamaṁ upāsakā ahesuṁ dvevācikā.
ราชายตนกถา นิฏฺฐิตา ๒- ฯ✎ ร่าง
Rājāyatanakathā niṭṭhitā.
อสณฺฐหนฺตา ภควนฺตํ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา เอโก ภควโต ปตฺตจีวรํ
ปฏิคฺคเหสิ เอโก อาสนํ ปญฺญาเปสิ เอโก ปาโททกํ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rājāyatanamūlā yena ajapālanigrodho tenupasaṅkami.
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.10