อถโข ภควา เยน รญฺโญ มาคธสฺส เสนิยสฺส
พิมฺพิสารสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต
@เชิงอรรถ: ๑ จตุตฺถคาถา สีหลโปตฺถเก ทุติยา ฐปิตา ฯ ยุโรปิยโปตฺถเก ปน สา นฏฺฐา ฯ@อมฺหากมฺปน โปตฺถเก ตสฺสา ปุรโต สมิทฺโธ สมิทฺเธหีติอาทิคาถา ฐปิตา ฯ สา@อญฺญตฺถ น ทิสฺสติ ตสฺมา อิธ วชฺชิตา ฯ
อาสเน นิสีทิ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆน ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
อ้างอิงสยามรัฐ 4.72 · พุทธชยันตี 3.82
อถโข ราชา มาคโธ
เสนิโย พิมฺพิสาโร พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน ขาทนีเยน
โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปตฺวา สมฺปวาเรตฺวา ภควนฺตํ ภุตฺตาวึ
โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺนสฺส โข รญฺโญ
มาคธสฺส เสนิยสฺส พิมฺพิสารสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnassa kho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etadahosi—
อ้างอิงPTS 1.39
กตฺถ นุ โข ภควา
วิหเรยฺย✎ ร่าง
“kattha nu kho bhagavā vihareyya?
ยํ อสฺส คามโต เนว อติทูเร ๑- น ๒- อจฺจาสนฺเน
คมนาคมนสมฺปนฺนํ อตฺถิกานํ ๓- มนุสฺสานํ อภิกฺกมนียํ ทิวา
อปฺปกิณฺณํ ๔- รตฺตึ อปฺปสทฺทํ อปฺปนิคฺโฆสํ วิชนวาตํ
มนุสฺสราหเสยฺยกํ ปฏิสลฺลานสารุปฺปนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yaṁ assa gāmato neva atidūre na accāsanne, gamanāgamanasampannaṁ, atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ abhikkamanīyaṁ, divā appākiṇṇaṁ, rattiṁ appasaddaṁ appanigghosaṁ vijanavātaṁ, manussarāhasseyyakaṁ, paṭisallānasāruppan”ti.
อถโข รญฺโญ มาคธสฺส เสนิยสฺส พิมฺพิสารสฺส
เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etadahosi—
อิทํ โข อมฺหากํ เวฬุวนํ อุยฺยานํ คามโต เนว อติทูเร
น ๕- อจฺจาสนฺเน คมนาคมนสมฺปนฺนํ อตฺถิกานํ ๖- มนุสฺสานํ
อภิกฺกมนียํ ทิวา อปฺปกิณฺณํ ๗- รตฺตึ อปฺปสทฺทํ อปฺปนิคฺโฆสํ
วิชนวาตํ มนุสฺสราหเสยฺยกํ ปฏิสลฺลานสารุปฺปํ✎ ร่าง
“idaṁ kho amhākaṁ veḷuvanaṁ uyyānaṁ gāmato neva atidūre na accāsanne gamanāgamanasampannaṁ atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ abhikkamanīyaṁ divā appākiṇṇaṁ rattiṁ appasaddaṁ appanigghosaṁ vijanavātaṁ manussarāhasseyyakaṁ paṭisallānasāruppaṁ.
ยนฺนูนาหํ เวฬุวนํ
อุยฺยานํ พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส ทเทยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ veḷuvanaṁ uyyānaṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dadeyyan”ti.
อถโข ราชา
มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร โสวณฺณมยํ ภิงฺคารํ ๘- คเหตฺวา
ภควโต โอโณเชสิ✎ ร่าง
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro sovaṇṇamayaṁ bhiṅkāraṁ gahetvā bhagavato oṇojesi—
เอตาหํ ภนฺเต เวฬุวนํ อุยฺยานํ พุทฺธปฺปมุขสฺส
ภิกฺขุสงฺฆสฺส ๙- ทมฺมีติ ฯ✎ ร่าง
“etāhaṁ, bhante, veḷuvanaṁ uyyānaṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dammī”ti.
ปฏิคฺคเหสิ ภควา อารามํ ฯ✎ ร่าง
Paṭiggahesi bhagavā ārāmaṁ.
อถโข ภควา ราชานํ มาคธํ เสนิยํ พิมฺพิสารํ ธมฺมิยา กถาย
สนฺทสฺเสตฺวา สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน ธมฺมึ กถํ
กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
อนุชานามิ ภิกฺขเว อารามนฺติ ฯ✎ ร่าง
“anujānāmi, bhikkhave, ārāman”ti.
—
Bimbisārasamāgamakathā niṭṭhitā.
—
14. Sāriputtamoggallānapabbajjākathā