เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา มหากจฺจาโน อวนฺตีสุ
วิหรติ กุรรฆเร ปปาเต ๒- ปพฺพเต ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare papatake pabbate.
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.506
เตน โข ปน สมเยน
โสโณ อุปาสโก กุฏิกณฺโณ อายสฺมโต มหากจฺจานสฺส
อุปฏฺฐาโก โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmato mahākaccānassa upaṭṭhāko hoti.
อถโข โสโณ อุปาสโก กุฏิกณฺโณ เยนายสฺมา
มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.30
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โสโณ
อุปาสโก กุฏิกณฺโณ อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca—
ยถา
ยถาหํ ภนฺเต อยฺเยน มหากจฺจาเนน ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ
นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ
สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ✎ ร่าง
“yathā yathāhaṁ, bhante, ayyena mahākaccānena dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
อิจฺฉามหํ ภนฺเต เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา
กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ✎ ร่าง
Icchāmahaṁ, bhante, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
ปพฺพาเชตุ มํ ภนฺเต อยฺโย มหากจฺจาโนติ ฯ
{๒๐.๑} เอวํ วุตฺเต อายสฺมา มหากจฺจาโน โสณํ
อุปาสกํ กุฏิกณฺณํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Pabbājetu maṁ, bhante, ayyo mahākaccāno”ti.
ทุกฺกรํ โข โสณ ยาวชีวํ
เอกเสยฺยํ เอกภตฺตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ✎ ร่าง
(…) “Dukkaraṁ kho, soṇa, yāvajīvaṁ ekaseyyaṁ ekabhattaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
อิงฺฆ ตฺวํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อุปาหเนน วินา ฯ ๒ ม. กุรุรฆเร ปปถเก ฯ ๓ ม. ยุ. เอวํ วุตฺเต ...@เอตทโวจาติ อิเม ปาฐา น ทิสสนฺติ ฯ ๔ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
โสณ ตตฺเถว อคาริกภูโต พุทฺธานํ สาสนํ อนุยุญฺช กาลยุตฺตํ
เอกเสยฺยํ เอกภตฺตํ พฺรหฺมจริยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Iṅgha tvaṁ, soṇa, tattheva agārikabhūto buddhānaṁ sāsanaṁ anuyuñja, kālayuttaṁ ekaseyyaṁ ekabhattaṁ brahmacariyan”ti.
อถโข โสณสฺส อุปาสกสฺส กุฏิกณฺณสฺส โย อโหสิ
ปพฺพชฺชาภิสงฺขาโร โส ปฏิปฺปสฺสมฺภิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭippassambhi.
ทุติยมฺปิ โข โสโณ
อุปาสโก กุฏิกณฺโณ ฯเปฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo …pe…
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.269
ตติยมฺปิ โข โสโณ อุปาสโก
กุฏิกณฺโณ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
tatiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อ้างอิงPTS 1.195
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โสโณ อุปาสโก กุฏิกณฺโณ อายสฺมนฺตํ
มหากจฺจานํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca—
ยถา ยถาหํ ภนฺเต อยฺเยน มหากจฺจาเนน
ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา
เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ✎ ร่าง
“yathā yathāhaṁ, bhante, ayyena mahākaccānena dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
อิจฺฉามหํ ภนฺเต เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ
อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ✎ ร่าง
Icchāmahaṁ, bhante, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
ปพฺพาเชตุ มํ
ภนฺเต อยฺโย มหากจฺจาโนติ ฯ✎ ร่าง
Pabbājetu maṁ, bhante, ayyo mahākaccāno”ti.
อถโข อายสฺมา มหากจฺจาโน โสณํ อุปาสกํ
กุฏิกณฺณํ ปพฺพาเชสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā mahākaccāno soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ pabbājesi.
เตน โข ปน สมเยน อวนฺติทกฺขิณาปโถ
อปฺปภิกฺขุโก โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena avantidakkhiṇāpatho appabhikkhuko hoti.
อถโข อายสฺมา มหากจฺจาโน ติณฺณํ
วสฺสานํ อจฺจเยน กิจฺเฉน กสิเรน ตโต ตโต ทสวคฺคํ ภิกฺขุสงฺฆํ
สนฺนิปาตาเปตฺวา อายสฺมนฺตํ โสณํ อุปสมฺปาเทสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā mahākaccāno tiṇṇaṁ vassānaṁ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṁ bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ soṇaṁ upasampādesi.
—
12. Mahākaccānassapañcavaraparidassana
อถโข อายสฺมโต โสณสฺส วสฺสํ วุตฺถสฺส รโหคตสฺส
ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmato soṇassa vassaṁvuṭṭhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.33 · ฉัฏฐสังคายนา 89.270 · พุทธชยันตี 3.508
สุโตเยว
โข เม โส ภควา เอทิโส จ เอทิโส จาติ น จ มยา
สมฺมุขา ทิฏฺโฐ คจฺเฉยฺยาหํ ตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อรหนฺตํ
สมฺมาสมฺพุทฺธํ สเจ มํ อุปชฺฌาโย อนุชาเนยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
“sutoyeva kho me so bhagavā ediso ca ediso cāti, na ca mayā sammukhā diṭṭho, gaccheyyāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, sace maṁ upajjhāyo anujāneyyā”ti.
อถโข อายสฺมา โสโณ สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา
วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā soṇo sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา โสโณ อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā soṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca—
อิธ มยฺหํ ภนฺเต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส
ปริวิตกฺโก อุทปาทิ✎ ร่าง
“idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—
สุโตเยว โข เม โส ภควา เอทิโส จ เอทิโส
จาติ น จ มยา สมฺมุขา ทิฏฺโฐ คจฺเฉยฺยาหํ ตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย
อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธํ สเจ มํ อุปชฺฌาโย อนุชาเนยฺยาติ✎ ร่าง
‘sutoyeva kho me so bhagavā ediso ca ediso cāti, na ca mayā sammukhā diṭṭho, gaccheyyāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, sace maṁ upajjhāyo anujāneyyā’ti;
คจฺเฉยฺยาหํ ภนฺเต ตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธํ
สเจ มํ อุปชฺฌาโย อนุชานาตีติ ฯ✎ ร่าง
gaccheyyāhaṁ, bhante, taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, sace maṁ upajjhāyo anujānātī”ti.
สาธุ สาธุ โสณ✎ ร่าง
“Sādhu sādhu, soṇa.
คจฺฉ ตฺวํ โสณ ตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย
อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Gaccha tvaṁ, soṇa, taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
ทกฺขิสฺสสิ ตฺวํ โสณ ตํ ภควนฺตํ ปาสาทิกํ
ปสาทนียํ สนฺตินฺทฺริยํ สนฺตมานสํ อุตฺตมทมถสมถมนุปฺปตฺตํ ทนฺตํ
คุตฺตํ ยตินฺทฺริยํ นาคํ✎ ร่าง
Dakkhissasi tvaṁ, soṇa, taṁ bhagavantaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathaṁ anuppattaṁ dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ.
เตนหิ ตฺวํ โสณ มม วจเนน ภควโต ปาเท สิรสา
วนฺท✎ ร่าง
Tena hi tvaṁ, soṇa, mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda—
อุปชฺฌาโย เม ภนฺเต อายสฺมา มหากจฺจาโน ภควโต ปาเท
สิรสา วนฺทตีติ✎ ร่าง
‘upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandatī’ti.
เอวญฺจ วเทหิ✎ ร่าง
Evañca vadehi—
อวนฺติทกฺขิณาปโถ ภนฺเต อปฺปภิกฺขุโก
ติณฺณํ เม วสฺสานํ อจฺจเยน กิจฺเฉน กสิเรน ตโต ตโต ทสวคฺคํ
ภิกฺขุสงฺฆํ สนฺนิปาตาเปตฺวา อุปสมฺปทํ อลตฺถํ✎ ร่าง
‘avantidakkhiṇāpatho, bhante, appabhikkhuko, tiṇṇaṁ me vassānaṁ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṁ bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā upasampadaṁ alatthaṁ;
อปฺเปวนาม ภควา
อวนฺติทกฺขิณาปเถ อปฺปตเรน คเณน อุปสมฺปทํ อนุชาเนยฺย✎ ร่าง
appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe appatarena gaṇena upasampadaṁ anujāneyya.
อวนฺติทกฺขิณาปเถ ภนฺเต กณฺหุตฺตรา ภูมิ ขรา โคกณฺฏกหตา✎ ร่าง
Avantidakkhiṇāpathe, bhante, kaṇhuttarā bhūmi kharā gokaṇṭakahatā;
อปฺเปวนาม ภควา อวนฺติทกฺขิณาปเถ คณงฺคณุปาหนํ อนุชาเนยฺย✎ ร่าง
appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe guṇaṅguṇūpāhanaṁ anujāneyya.
อ้างอิงPTS 1.196
อวนฺติทกฺขิณาปเถ ภนฺเต นหานครุกา มนุสฺสา อุทกสุทฺธิกา✎ ร่าง
Avantidakkhiṇāpathe, bhante, nahānagarukā manussā udakasuddhikā;
อปฺเปวนาม ภควา อวนฺติทกฺขิณาปเถ ธุวนหานํ อนุชาเนยฺย✎ ร่าง
appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe dhuvanahānaṁ anujāneyya.
อวนฺติทกฺขิณาปเถ ภนฺเต จมฺมานิ อตฺถรณานิ เอฬกจมฺมํ อชจมฺมํ
มิคจมฺมํ✎ ร่าง
Avantidakkhiṇāpathe, bhante, cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṁ ajacammaṁ migacammaṁ.
เสยฺยถาปิ ภนฺเต มชฺฌิเมสุ ชนปเทสุ เอรคุ โมรคุ
มชฺชารุ ชนฺตุ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhante, majjhimesu janapadesu eragū moragū majjārū jantū;
เอวเมว โข ภนฺเต อวนฺติทกฺขิณาปเถ จมฺมานิ
อตฺถรณานิ เอฬกจมฺมํ อชจมฺมํ มิคจมฺมํ✎ ร่าง
evameva kho, bhante, avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṁ ajacammaṁ migacammaṁ;
อปฺเปวนาม ภควา
อวนฺติทกฺขิณาปเถ จมฺมานิ อตฺถรณานิ อนุชาเนยฺย เอฬกจมฺมํ
อชจมฺมํ มิคจมฺมํ✎ ร่าง
appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni anujāneyya, eḷakacammaṁ ajacammaṁ migacammaṁ.
เอตรหิ ภนฺเต มนุสฺสา นิสฺสีมคตานํ ภิกฺขูนํ
จีวรํ เทนฺติ✎ ร่าง
Etarahi, bhante, manussā nissīmagatānaṁ bhikkhūnaṁ cīvaraṁ denti—
อิมํ จีวรํ อิตฺถนฺนามสฺส เทมาติ✎ ร่าง
“imaṁ cīvaraṁ itthannāmassa demā”ti.
เต อาคนฺตฺวา
อาโรเจนฺติ✎ ร่าง
Te āgantvā ārocenti—
อิตฺถนฺนาเมหิ เต อาวุโส มนุสฺเสหิ จีวรํ ทินฺนนฺติ
เต กุกฺกุจฺจายนฺตา น สาทิยนฺติ✎ ร่าง
“itthannāmehi te, āvuso, manussehi cīvaraṁ dinnan”ti te kukkuccāyantā na sādiyanti—
มา โน นิสฺสคฺคิยํ อโหสีติ✎ ร่าง
“mā no nissaggiyaṁ ahosī”ti;
อปฺเปวนาม ภควา จีวเร ปริยายํ อาจิกฺเขยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
appeva nāma bhagavā cīvare pariyāyaṁ ācikkheyyā’”ti.
เอวํ ภนฺเตติ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti
โข อายสฺมา โสโณ อายสมฺโต มหากจฺจานสฺส
ปฏิสฺสุณิตฺวา อุฏฺฐายาสนา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ อภิวาเทตฺวา
ปทกฺขิณํ กตฺวา เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน สาวตฺถี
เตน ปกฺกามิ✎ ร่าง
kho āyasmā soṇo āyasmato mahākaccānassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena pakkāmi.
อนุปุพฺเพน เยน สาวตฺถี เชตวนํ อนาถปิณฺฑิกสฺส
อาราโม เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Anupubbena yena sāvatthi jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อถโข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—
อิมสฺส อานนฺท อาคนฺตุกสฺส ภิกฺขุโน เสนาสนํ
ปญฺญาเปหีติ ฯ✎ ร่าง
“imassa, ānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṁ paññāpehī”ti.
อถโข อายสฺมา อานนฺโท✎ ร่าง
Atha kho āyasmā ānando—
ยสฺส โข มํ ภควา
อาณาเปติ อิมสฺส อานนฺท อาคนฺตุกสฺส ภิกฺขุโน เสนาสนํ
ปญฺญาเปหีติ อิจฺฉติ ภควา เตน ภิกฺขุนา สทฺธึ เอกวิหาเร
วตฺถุํ อิจฺฉติ ภควา อายสฺมตา โสเณน สทฺธึ เอกวิหาเร
วตฺถุนฺติ✎ ร่าง
“yassa kho maṁ bhagavā āṇāpeti, ‘imassa, ānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṁ paññāpehī’ti, icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiṁ ekavihāre vatthuṁ, icchati bhagavā āyasmatā soṇena saddhiṁ ekavihāre vatthun”ti—
ยสฺมึ วิหาเร ภควา วิหรติ ตสฺมึ วิหาเร อายสฺมโต
โสณสฺส เสนาสนํ ปญฺญาเปสิ ฯ✎ ร่าง
yasmiṁ vihāre bhagavā viharati tasmiṁ vihāre āyasmato soṇassa senāsanaṁ paññāpesi.