‹ กลับ
พระพุทธานุญาตน้ำมันเปลว
เล่ม ๕ — วินัยปิฎก มหาวรรค ๒ · ข้อ 37 · วิ.ม.ว.๒. ๕/๗๗๕ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๗] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธเป็นโรคนัยน์ตา ภิกษุทั้งหลายจูงเธอไป ให้ถ่ายอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง พระผู้มีพระภาคเสด็จพระพุทธดำเนินตามเสนาสนะ ได้ทอด พระเนตรเห็นพวกภิกษุนั้นกำลังจูงภิกษุรูปนั้นไปให้ถ่ายอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง จึงเสด็จ พระพุทธดำเนินเข้าไปทางภิกษุพวกนั้นแล้วได้ตรัสถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุรูปนี้อาพาธเป็น อะไร? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ท่านรูปนี้อาพาธเป็นโรคนัยน์ตา พวกข้าพระพุทธเจ้าคอยจูงท่าน รูปนี้ไปให้ถ่ายอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง พระพุทธเจ้าข้า. ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทำธรรมีกถา ในเพราะเหตุเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะเหตุ แรกเกิดนั้น แล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตยาตา คือ ยาตาที่ ปรุงด้วยเครื่องปรุงหลายอย่าง ยาตาที่ทำด้วยเครื่องปรุงต่างๆ ยาตาที่เกิดในกระแสน้ำเป็นต้น หรดาลกลีบทอง เขม่าไฟ พวกภิกษุอาพาธมีความต้องการด้วยเครื่องยาที่จะบดผสมกับยาตา จึงกราบทูลเรื่องนั้น แด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาต ไม้จันทร์ กฤษณา กะลัมพัก ใบเฉียง แห้วหมู สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายเก็บยาตาชนิดผงไว้ในโอบ้าง ในขันบ้าง ผงหญ้าบ้าง ฝุ่นบ้าง ปลิวลง จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตกลักยาตา สมัยต่อมา พระฉัพพัคคีย์ใช้กลักยาตาชนิดต่างๆ คือ ชนิดที่ทำด้วยทองคำบ้าง ชนิด ที่ทำด้วยเงินบ้าง คนทั้งหลายจึงเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า เหมือนเหล่าคฤหัสถ์ผู้บริโภคกาม. ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสห้ามแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงใช้กลักยาตาชนิดต่างๆ รูปใดใช้ ต้องอาบัติทุกกฏ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตกลักยาตาที่ทำด้วยกระดูก ทำด้วยงา ทำด้วยเขา ทำด้วย ไม้อ้อ ทำด้วยไม้ไผ่ ทำด้วยยาง ทำด้วยผลไม้ ทำด้วยโลหะ ทำด้วยเปลือกสังข์ สมัยต่อมา กลักยาตาไม่มีฝาปิด ผงหญ้าบ้าง ฝุ่นบ้าง ปลิวตกลง ภิกษุทั้งหลาย กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย เราอนุญาตฝาปิด. ฝาปิดยังตกได้ พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ผูกด้าย แล้วพันกับกลักยาตา. กลักยาตาแตก พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ถักด้วยด้าย. สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลาย ป้ายยาตาด้วยนิ้วมือ นัยน์ตาช้ำ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่ พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาค ตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาต ไม้ป้ายยาตา. สมัยต่อมา พระฉัพพัคคีย์ใช้ไม้ป้ายตาชนิดต่างๆ คือ ที่ทำด้วยทองคำบ้าง ที่ทำด้วย เงินบ้าง คนทั้งหลายจึงเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า เหมือนเหล่าคฤหัสถ์ผู้บริโภคกาม. ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสห้ามภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงใช้ไม้ป้ายยาตาชนิดต่างๆ รูปใดใช้ ต้องอาบัติทุกกฏ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตไม้ป้ายยาตาที่ทำด้วยกระดูก ทำด้วยงา ทำด้วยเขา ทำด้วยเปลือกสังข์ สมัยต่อมา ไม้ป้ายยาตาตกลงที่พื้นเปื้อน ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มี พระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตภาชนะสำหรับเก็บไม้ป้าย ยาตา. สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายบริหารกลักยาตาบ้าง ไม้ป้ายยาตาบ้าง ด้วยมือ จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มีพระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตถุงกลักยาตา. หูถุงสำหรับสะพายไม่มี ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค. พระผู้มี พระภาคตรัสอนุญาตแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตเชือกผูกเป็นสายสะพาย.
เทียบรายประโยค (53 ประโยค)
pli-tv-kd6:11.1.1 #
เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน จกฺขุโรคาพาโธ โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno cakkhurogābādho hoti.
pli-tv-kd6:11.1.2 #
ตํ ภิกฺขู ๓- ปริคฺคเหตฺวา อุจฺจารํปิ ปสฺสาวํปิ นิกฺขาเมนฺติ ฯ✎ ร่าง
Taṁ bhikkhū pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmenti.
pli-tv-kd6:11.1.3 #
อทฺทสา โข ภควา เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺโต เต ภิกฺขู ตํ ภิกฺขุํ ปริคฺคเหตฺวา อุจฺจารํปิ ปสฺสาวํปิ นิกฺขาเมนฺเต ทิสฺวาน เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เต ภิกฺขู เอตทโวจ✎ ร่าง
Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmente, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—
pli-tv-kd6:11.1.4 #
กิมิมสฺส ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อาพาโธติ ฯ✎ ร่าง
“kiṁ imassa, bhikkhave, bhikkhuno ābādho”ti?
pli-tv-kd6:11.2.1 #
อิมสฺส ภนฺเต อายสฺมโต จกฺขุโรคาพาโธ✎ ร่าง
“Imassa, bhante, āyasmato cakkhurogābādho.
pli-tv-kd6:11.2.2 #
อิมํ มยํ ปริคฺคเหตฺวา อุจฺจารํปิ ปสฺสาวํปิ นิกฺขาเมมาติ ฯ✎ ร่าง
Imaṁ mayaṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmemā”ti.
pli-tv-kd6:11.2.3 #
อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
pli-tv-kd6:11.2.4 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนํ✎ ร่าง
“anujānāmi, bhikkhave, añjanaṁ—
pli-tv-kd6:11.2.5 #
กาฬญฺชนํ รสญฺชนํ โสตญฺชนํ เครุกํ กปลฺลนฺติ ฯ✎ ร่าง
kāḷañjanaṁ, rasañjanaṁ, sotañjanaṁ, gerukaṁ, kapallan”ti.
pli-tv-kd6:11.2.6 #
อญฺชนุปปึสเนหิ ๔- อตฺโถ โหติ ฯ✎ ร่าง
Añjanūpapisanehi attho hoti.
pli-tv-kd6:11.2.7 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:11.2.8 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว จนฺทนํ ตครํ กาฬานุสาริยํ ตาลีสํ ๕- ภทฺทมุตฺตกนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, candanaṁ, tagaraṁ, kāḷānusāriyaṁ, tālīsaṁ, bhaddamuttakan”ti.
pli-tv-kd6:12.1.1 #
เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู ปิฏฺฐานิ อญฺชนานิ ถาลเกสุปิ ๖- สราวเกสุปิ นิกฺขิปนฺติ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhāni añjanāni carukesupi sarāvakesupi nikkhipanti;
pli-tv-kd6:12.1.2 #
ติณจุณฺเณหิปิ ปํสุเกหิปิ โอกิริยนฺติ ฯ✎ ร่าง
tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyanti.
pli-tv-kd6:12.1.3 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.1.4 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนินฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, añjanin”ti.
pli-tv-kd6:12.1.5 #
เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อุจฺจาวจา อญฺชนิโย ธาเรนฺติ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjaniyo dhārenti—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.46
pli-tv-kd6:12.1.6 #
โสวณฺณมยํ รูปิยมยํ ฯ✎ ร่าง
sovaṇṇamayaṁ, rūpiyamayaṁ.
pli-tv-kd6:12.1.7 #
มนุสฺสา @เชิงอรรถ: ๑ โป. อามกมํสญฺจ ขาทิ อามกโลหิตญฺจ ปิวิ ฯ ๒ โป. ... อมุสฺสิกาพาเธน อามกมํสํ@ขาทิตุํ ปิวิตุํ อามกโลหิตนฺติ ฯ ๓ โป. ยุ. ภิกฺขุํ ฯ ๔ โป. -ปธึสเนหิ ฯ ม. ยุ.@ปปิสเนหิ ฯ ๕ โป. ตาลิสปตฺตํ ฯ ๖ ม. จรุเกสุ ฯ ยุ. ถาลิเกสุ ฯ อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
pli-tv-kd6:12.1.8 #
เสยฺยถาปิ นาม ๑- คิหี กามโภคิโนติ ฯ✎ ร่าง
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
pli-tv-kd6:12.1.9 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.1.10 #
น ภิกฺขเว อุจฺจาวจา อญฺชนี ๒- ธาเรตพฺพา✎ ร่าง
“Na, bhikkhave, uccāvacā añjanī dhāretabbā.
pli-tv-kd6:12.1.11 #
โย ธาเรยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส✎ ร่าง
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.
pli-tv-kd6:12.1.12 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อฏฺฐิมยํ ทนฺตมยํ วิสาณมยํ นฬมยํ เวฬุมยํ กฏฺฐมยํ ชตุมยํ ผลมยํ โลหมยํ สงฺขนาภิมยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ, dantamayaṁ, visāṇamayaṁ, naḷamayaṁ, veḷumayaṁ, kaṭṭhamayaṁ, jatumayaṁ, phalamayaṁ, lohamayaṁ, saṅkhanābhimayan”ti.
pli-tv-kd6:12.2.1 #
เตน โข ปน สมเยน อญฺชนี ๓- อปารุตา โหนฺติ ติณจุณฺเณหิปิ ปํสุเกหิปิ โอกิริยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena añjaniyo apārutā honti, tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyanti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.279
pli-tv-kd6:12.2.2 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.2.3 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อปิธานนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, apidhānanti.
pli-tv-kd6:12.2.4 #
อปิธานํ นิปตติ ฯ✎ ร่าง
Apidhānaṁ nipatati.
pli-tv-kd6:12.2.5 #
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.2.6 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว สุตฺตเกน พนฺธิตฺวา อญฺชนิยา พนฺธิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, suttakena bandhitvā añjaniyā bandhitun”ti.
pli-tv-kd6:12.2.7 #
อญฺชนี ผลติ✎ ร่าง
Añjanī phalati.
pli-tv-kd6:12.2.8 #
✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.2.9 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว สุตฺตเกน สิพฺเพตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, suttakena sibbetun”ti.
pli-tv-kd6:12.3.1 #
เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู องฺคุลิยา อญฺชนฺติ อกฺขีนิ ทุกฺขานิ โหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhikkhū aṅguliyā añjanti, akkhīni dukkhāni honti.
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.530
pli-tv-kd6:12.3.2 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.3.3 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนีสลากนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, añjanisalākan”ti.
pli-tv-kd6:12.3.4 #
เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อุจฺจาวจา อญฺชนีสลากาโย ธาเรนฺติ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjanisalākāyo dhārenti—
pli-tv-kd6:12.3.5 #
โสวณฺณมยํ รูปิยมยํ ฯ✎ ร่าง
sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ.
pli-tv-kd6:12.3.6 #
มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
อ้างอิงPTS 1.204
pli-tv-kd6:12.3.7 #
เสยฺยถาปิ คิหี กามโภคิโนติ ฯ✎ ร่าง
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
pli-tv-kd6:12.3.8 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.3.9 #
น ภิกฺขเว อุจฺจาวจา อญฺชนีสลากา ธาเรตพฺพา✎ ร่าง
“Na, bhikkhave, uccāvacā añjanisalākā dhāretabbā.
pli-tv-kd6:12.3.10 #
โย ธาเรยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส✎ ร่าง
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.
pli-tv-kd6:12.3.11 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อฏฺฐิมยํ ทนฺตมยํ วิสาณมยํ ฯเปฯ สงฺขนาภิมยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ …pe… saṅkhanābhimayan”ti.
pli-tv-kd6:12.4.1 #
เตน โข ปน สมเยน อญฺชนีสลากา ภูมิยํ ปตติ ๕- ผรุสา โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena añjanisalākā bhūmiyaṁ patitā pharusā hoti.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.47
pli-tv-kd6:12.4.2 #
ภควโต เอตมตฺถํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ ๒-๓ โป. ม. อญฺชนีโย ฯ ๔ โป. อญฺชนีโย@ผาลนฺติ ฯ ม. ยุ. อญฺชนี นิปตติ ฯ ๕ ยุ. ปติตา ฯ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.4.3 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว สลาโกธานิยนฺติ ๑- ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, salākaṭhāniyan”ti.
pli-tv-kd6:12.4.4 #
เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู อญฺชนึปิ อญฺชนีสลากํปิ หตฺเถน ปริหรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhikkhū añjanimpi añjanisalākampi hatthena pariharanti.
pli-tv-kd6:12.4.5 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.4.6 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนิตฺถวิกนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, añjanitthavikan”ti.
pli-tv-kd6:12.4.7 #
อํสวทฺธโก ๒- น โหติ ฯ✎ ร่าง
Aṁsabaddhako na hoti.
pli-tv-kd6:12.4.8 #
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd6:12.4.9 #
อนุชานามิ ภิกฺขเว อํสวทฺธกํ พนฺธนสุตฺตกนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๕ — วินัยปิฎก มหาวรรค ๒
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน