อถโข ภควา สาวตฺถิยํ ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน ราชคหํ
เตน จาริกํ ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
อ้างอิงPTS 1.210 · พุทธชยันตี 3.542
อทฺทสา ๑- โข อายสฺมา กงฺขาเรวโต
อนฺตรามคฺเค คุฬกรณํ โอกฺกมิตฺวา คุเฬ ปิฏฺฐํปิ ฉาริกํปิ
ปกฺขิปนฺเต ทิสฺวาน✎ ร่าง
Addasā kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge guḷakaraṇaṁ, okkamitvā guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipante, disvāna—
อกปฺปิโย คุโฬ สามิโส น กปฺปติ คุโฬ
วิกาเล ปริภุญฺชิตุนฺติ✎ ร่าง
“akappiyo guḷo sāmiso, na kappati guḷo vikāle paribhuñjitun”ti—
กุกฺกุจฺจายนฺโต สปริโส คุฬํ น ปริภุญฺชติ ฯ✎ ร่าง
kukkuccāyanto sapariso guḷaṁ na paribhuñjati.
เยปิสฺส โสตพฺพํ มญฺญนฺติ เตปิ คุฬํ น ปริภุญฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yepissa sotabbaṁ maññanti, tepi guḷaṁ na paribhuñjanti.
ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
กิมตฺถาย ภิกฺขเว คุเฬ ปิฏฺฐํปิ ฉาริกํปิ
ปกฺขิปนฺตีติ ฯ พน✎ ร่าง
“Kimatthāya, bhikkhave, guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipantī”ti?
ฺธนตฺถาย ภควาติ ฯ✎ ร่าง
“Thaddhatthāya, bhagavā”ti.
สเจ ภิกฺขเว พนฺธนตฺถาย
คุเฬ ปิฏฺฐํปิ ฉาริกํปิ ปกฺขิปนฺติ โส จ คุโฬเตฺวว สงฺขฺยํ ๒- คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
“Sace, bhikkhave, thaddhatthāya guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipanti, so ca guḷotveva saṅkhaṁ gacchati.
อนุชานามิ ภิกฺขเว ยถาสุขํ คุฬํ ปริภุญฺชิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, yathāsukhaṁ guḷaṁ paribhuñjitun”ti.
อทฺทสา ๓- โข อายสฺมา กงฺขาเรวโต อนฺตรามคฺเค
วจฺเจ มุคฺคํ ชาตํ ปสฺสิตฺวา✎ ร่าง
Addasā kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge vacce muggaṁ jātaṁ, passitvā—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.59
อกปฺปิยา มุคฺคา✎ ร่าง
“akappiyā muggā;
ปกฺกาปิ มุคฺคา
ชายนฺตีติ✎ ร่าง
pakkāpi muggā jāyantī”ti—
กุกฺกุจฺจายนฺโต สปริโส มุคฺคํ น ปริภุญฺชติ ฯ✎ ร่าง
kukkuccāyanto sapariso muggaṁ na paribhuñjati.
เยปิสฺส โสตพฺพํ มญฺญนฺติ เตปิ มุคฺคํ น ปริภุญฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yepissa sotabbaṁ maññanti, tepi muggaṁ na paribhuñjanti.
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
สเจ ภิกฺขเว ปกฺกาปิ มุคฺคา
@เชิงอรรถ: ๑-๓ ม. ยุ. อทฺทส ฯ ๒ สี. ม. ยุ. สงฺขํ ฯ
ชายนฺติ อนุชานามิ ภิกฺขเว ยถาสุขํ มุคฺคํ ปริภุญฺชิตุนฺติ✎ ร่าง
“Sace, bhikkhave, pakkāpi muggā jāyanti, anujānāmi, bhikkhave, yathāsukhaṁ muggaṁ paribhuñjitun”ti.
เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน อุทรวาตาพาโธ
โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno udaravātābādho hoti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.287
โส โลณโสจิรกํ ๑- อปายิ ฯ✎ ร่าง
So loṇasovīrakaṁ apāyi.
ตสฺส โส อุทรวาตาพาโธ
ปฏิปฺปสฺสมฺภิ ฯ✎ ร่าง
Tassa so udaravātābādho paṭippassambhi.
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
อนุชานามิ
ภิกฺขเว ยถาสุขํ ๒- คิลานสฺส โลณโสจิรกํ✎ ร่าง
“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa loṇasovīrakaṁ;
อคิลานสฺส
อุทกสมฺภินฺนํ ปานปริโภเคน ปริภุญฺชิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
agilānassa udakasambhinnaṁ pānaparibhogena paribhuñjitun”ti.
—
5. Antovuṭṭhādipaṭikkhepakathā