‹ กลับ
เรื่องให้ภิกษุกำลังฉันค้างอยู่ลุกขึ้น
เล่ม ๗ — วินัยปิฎก จุลวรรค ๒ · ข้อ 272 · วิ.จุล.๒. ๗/๒๓๕๑ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๗๒] สมัยนั้น มหาอำมาตย์ผู้หนึ่งเป็นสาวกของอาชีวกได้เลี้ยงอาหาร พระสงฆ์ ท่านพระอุปนนทศากยบุตรมาภายหลังได้ให้ภิกษุผู้นั่งในลำดับลุกขึ้น ทั้ง ที่กำลังฉันอาหารค้างอยู่ โรงอาหารได้เกิดโกลาหล จึงมหาอำมาตย์ผู้นั้น เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ไฉนพระสมณเชื้อสายพระศากยบุตรมาทีหลัง จึงได้ให้ ภิกษุผู้นั่งในลำดับลุกขึ้นทั้งที่ยังฉันอาหารค้างอยู่เล่า โรงอาหารได้เกิดโกลาหลขึ้น ภิกษุผู้นั่งแม้ในที่อื่น จะพึงได้ฉันจนอิ่มอย่างไรเล่า ภิกษุทั้งหลายได้ยินมหาอำมาตย์ ผู้นั้น เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาที่เป็นผู้มักน้อย ... ต่างก็เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ไฉนท่านพระอุปนนทศากยบุตรมาทีหลังจึงได้ให้ภิกษุผู้นั่ง ในลำดับลุกขึ้น ทั้งที่ยังฉันอาหารค้างอยู่เล่า โรงอาหารได้เกิดโกลาหลขึ้น แล้ว กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคๆ ... ทรงสอบถามว่า ดูกรอุปนนท์ ข่าวว่า เธอมาทีหลังได้ให้ภิกษุผู้นั่งในลำดับลุกขึ้นทั้งที่ยังฉันอาหารค้างอยู่ โรงอาหาร ได้เกิดโกลาหลขึ้น จริง หรือ ท่านพระอุปนนทศากยบุตรกราบทูลรับว่า จริง พระพุทธเจ้าข้า พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงติเตียนว่า ดูกรโมฆบุรุษ ไฉนเธอมาทีหลัง จึงให้ภิกษุผู้นั่งในลำดับลุกขึ้นทั้งที่ยังฉันอาหารค้างอยู่ โรงอาหารได้เกิดโกลาหลขึ้น การกระทำของเธอนั่น ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถา รับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึง ให้ภิกษุผู้นั่งในลำดับลุกขึ้นทั้งที่ยังฉันอาหารค้างอยู่ รูปใดให้ลุกขึ้น ต้องอาบัติ ทุกกฏ ถ้าให้ลุกขึ้นย่อมเป็นอันห้ามภัตรด้วย พึงกล่าวว่าท่านจงไปหาน้ำมา ถ้าได้ อย่างนี้ นั่นเป็นการดี ถ้าไม่ได้ พึงกลืนเมล็ดข้าวให้เรียบร้อยแล้ว จึงให้อาสนะ แก่ภิกษุผู้แก่กว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนึ่ง เรากล่าวมิได้หมายความว่า ภิกษุพึง หวงกันอาสนะ แก่ภิกษุผู้แก่กว่าโดยปริยายไรๆ รูปใดหวงกัน ต้องอาบัติทุกกฏ ฯ
เทียบรายประโยค (27 ประโยค)
pli-tv-kd16:10.1.1 #
เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส อาชีวกสาวกสฺส มหามตฺตสฺส สงฺฆภตฺตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññatarassa ājīvakasāvakassa mahāmattassa saṅghabhattaṁ hoti.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.123 · พุทธชยันตี 5.186
pli-tv-kd16:10.1.2 #
อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต ปจฺฉา อาคนฺตฺวา วิปฺปกตโภชเน ๑- อนนฺตริกํ ภิกฺขุํ วุฏฺฐาเปสิ ฯ✎ ร่าง
Āyasmā upanando sakyaputto pacchā āgantvā vippakatabhojanaṁ ānantarikaṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpesi.
pli-tv-kd16:10.1.3 #
ภตฺตคฺคํ โกลาหลํ อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Bhattaggaṁ kolāhalaṁ ahosi.
pli-tv-kd16:10.1.4 #
อถโข โส มหามตฺโต อุชฺฌายติ ขียติ วิปาเจติ✎ ร่าง
Atha kho so mahāmatto ujjhāyati khiyyati vipāceti—
pli-tv-kd16:10.1.5 #
กถํ หิ นาม สมณา สกฺยปุตฺติยา ปจฺฉา อาคนฺตฺวา วิปฺปกตโภชเน อนนฺตริกํ ภิกฺขุํ ๒- วุฏฺฐาเปสฺสนฺติ✎ ร่าง
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā pacchā āgantvā vippakatabhojanaṁ ānantarikaṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpessanti.
pli-tv-kd16:10.1.6 #
ภตฺตคฺคํ โกลาหลํ อโหสิ✎ ร่าง
Bhattaggaṁ kolāhalaṁ ahosi.
pli-tv-kd16:10.1.7 #
นนุ นาม ลพฺภา อญฺญตฺราปิ นิสินฺเนน @เชิงอรรถ: ๑ ม. วิปฺปกตโภชนํ ฯ ๒ ยุ. วิปฺปตโภชเน ภิกฺขู ฯ ยาวทตฺถํ ภุญฺชิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Nanu nāma labbhā aññatrāpi nisinnena yāvadatthaṁ bhuñjitun”ti?
pli-tv-kd16:10.1.8 #
อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู ตสฺส มหามตฺตสฺส อุชฺฌายนฺตสฺส ขียนฺตสฺส วิปาเจนฺตสฺส ฯ✎ ร่าง
Assosuṁ kho bhikkhū tassa mahāmattassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 90.295
pli-tv-kd16:10.1.9 #
เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
pli-tv-kd16:10.1.10 #
กถํ หิ นาม อายสฺมา อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต ปจฺฉา อาคนฺตฺวา วิปฺปกตโภชเน ๑- อนนฺตริกํ ภิกฺขุํ วุฏฺฐาเปสฺสติ✎ ร่าง
“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pacchā āgantvā vippakatabhojanaṁ ānantarikaṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpessati.
pli-tv-kd16:10.1.11 #
ภตฺตคฺคํ โกลาหลํ อโหสีติ ฯ✎ ร่าง
Bhattaggaṁ kolāhalaṁ ahosī”ti.
pli-tv-kd16:10.1.12 #
อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
pli-tv-kd16:10.1.13 #
สจฺจํ กิร ตฺวํ อุปนนฺท ปจฺฉา อาคนฺตฺวา วิปฺปกตโภชเน อนนฺตริกํ ภิกฺขุํ วุฏฺฐาเปสิ ภตฺตคฺคํ โกลาหลํ อโหสีติ ฯ✎ ร่าง
“Saccaṁ kira tvaṁ, upananda, pacchā āgantvā vippakatabhojanaṁ ānantarikaṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpesi, bhattaggaṁ kolāhalaṁ ahosī”ti?
pli-tv-kd16:10.1.14 #
สจฺจํ ภควาติ ฯ✎ ร่าง
“Saccaṁ, bhagavā”ti.
pli-tv-kd16:10.1.15 #
วิครหิ พุทฺโธ ภควา✎ ร่าง
Vigarahi buddho bhagavā …pe…
pli-tv-kd16:10.1.16 #
กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส ปจฺฉา อาคนฺตฺวา วิปฺปกตโภชเน อนนฺตริกํ ภิกฺขุํ วุฏฺฐาเปสฺสสิ✎ ร่าง
kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, pacchā āgantvā vippakatabhojanaṁ ānantarikaṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpessasi?
pli-tv-kd16:10.1.17 #
ภตฺตคฺคํ โกลาหลํ อโหสิ✎ ร่าง
Bhattaggaṁ kolāhalaṁ ahosi.
pli-tv-kd16:10.1.18 #
เนตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…
pli-tv-kd16:10.1.19 #
วิครหิตฺวา✎ ร่าง
vigarahitvā …pe…
pli-tv-kd16:10.1.20 #
ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
pli-tv-kd16:10.1.21 #
น ภิกฺขเว วิปฺปกตโภชเน ๑- อนนฺตริโก ๒- ภิกฺขุ วุฏฺฐาเปตพฺโพ✎ ร่าง
“na, bhikkhave, vippakatabhojano bhikkhu vuṭṭhāpetabbo.
pli-tv-kd16:10.1.22 #
โย วุฏฺฐาเปยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส✎ ร่าง
Yo vuṭṭhāpeyya, āpatti dukkaṭassa.
pli-tv-kd16:10.1.23 #
สเจ วุฏฺฐาเปติ ปวาริโต จ โหติ คจฺฉ อุทกํ อาหราติ วตฺตพฺโพ✎ ร่าง
Sace vuṭṭhāpeti, pavārito ca hoti, ‘gaccha udakaṁ āharā’ti vattabbo.
pli-tv-kd16:10.1.24 #
เอวญฺเจ ตํ ลเภถ อิจฺเจตํ กุสลํ✎ ร่าง
Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ.
pli-tv-kd16:10.1.25 #
โน เจ ลเภถ สาธุกํ สิตฺถานิ คิลิตฺวา วุฑฺฒตรสฺส ภิกฺขุโน ๓- อาสนํ ทาตพฺพํ✎ ร่าง
No ce labhetha, sādhukaṁ sitthāni gilitvā vuḍḍhatarassa bhikkhuno āsanaṁ dātabbaṁ.
pli-tv-kd16:10.1.26 #
น เตฺววาหํ ภิกฺขเว เกนจิ ปริยาเยน วุฑฺฒตรสฺส ภิกฺขุโน อาสนํ ปฏิพาหิตพฺพนฺติ วทามิ✎ ร่าง
Na tvevāhaṁ, bhikkhave, kenaci pariyāyena vuḍḍhatarassa bhikkhuno āsanaṁ paṭibāhitabbanti vadāmi.
pli-tv-kd16:10.1.27 #
โย ปฏิพาเหยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
Yo paṭibāheyya, āpatti dukkaṭassāti”.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๗ — วินัยปิฎก จุลวรรค ๒
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน