อถโข โส เอโก ปุริโส อสิจมฺมํ คเหตฺวา ธนุกลาปํ
สนฺนยฺหิตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควโต
อวิทูเร ภีโต อุพฺพิคฺโค อุสฺสงฺกี อุตฺรโสฺต ปตฺถทฺเธน กาเยน
อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho so eko puriso asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato avidūre bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto patthaddhena kāyena aṭṭhāsi.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.181
อทฺทสา โข ภควา ตํ ปุริสํ ภีตํ อุพฺพิคฺคํ อุสฺสงฺกึ
อุตฺรสฺตํ ปตฺถทฺเธน กาเยน ฐิตํ✎ ร่าง
Addasā kho bhagavā taṁ purisaṁ bhītaṁ ubbiggaṁ ussaṅkiṁ utrastaṁ patthaddhena kāyena ṭhitaṁ.
ทิสฺวาน ตํ ปุริสํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Disvāna taṁ purisaṁ etadavoca—
เอหาวุโส มา ภายีติ ฯ✎ ร่าง
“ehāvuso, mā bhāyī”ti.
อถโข โส ปุริโส อสิจมฺมํ เอกมนฺตํ
กริตฺวา ธนุกลาปํ นิกฺขิปิตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควโต ปาเทสุ สิรสา นิปติตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho so puriso asicammaṁ ekamantaṁ karitvā dhanukalāpaṁ nikkhipitvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca—
อจฺจโย
มํ ภนฺเต อจฺจคมา ยถาพาลํ ยถามูฬฺหํ ยถาอกุสลํ ยฺวาหํ
ทุฏฺฐจิตฺโต วธกจิตฺโต อิธุปสงฺกนฺโต✎ ร่าง
“accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yohaṁ duṭṭhacitto vadhakacitto idhūpasaṅkanto.
ตสฺส เม ภนฺเต ภควา
อจฺจยํ อจฺจยโต ปฏิคฺคณฺหาตุ อายตึ สํวรายาติ ฯ
{๓๖๙.๑} อิง✎ ร่าง
Tassa me, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
ฺฆ ๑- ตฺวํ อาวุโส อจฺจโย อจฺจคมา ยถาพาลํ ยถามูฬฺหํ
ยถาอกุสลํ ยํ ตฺวํ ทุฏฺฐจิตฺโต วธกจิตฺโต อิธุปสงฺกนฺโต✎ ร่าง
“Taggha tvaṁ, āvuso, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yaṁ tvaṁ duṭṭhacitto vadhakacitto idhūpasaṅkanto.
ยโต จ โข ตฺวํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ตคฺฆ ฯ
อาวุโส อจฺจยํ อจฺจยโต ทิสฺวา ยถาธมฺมํ ปฏิกโรสิ ตนฺเต มยํ
ปฏิคฺคณฺหาม✎ ร่าง
Yato ca kho tvaṁ, āvuso, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
วุฑฺฒิ เหสา อาวุโส อริยสฺส วินเย✎ ร่าง
Vuḍḍhi hesā, āvuso, ariyassa vinaye—
โย
อจฺจยํ อจฺจยโต ทิสฺวา ยถาธมฺมํ ปฏิกโรติ อายตึ สํวรํ
อาปชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง
yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
อถโข ภควา ตสฺส ปุริสสฺส อนุปุพฺพิกถํ กเถสิ
เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā tassa purisassa anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
อ้างอิงสยามรัฐ 7.182 · ฉัฏฐสังคายนา 90.331 · พุทธชยันตี 5.282
ทานกถํ สีลกถํ สคฺคกถํ กามานํ อาทีนวํ โอการํ
สงฺกิเลสํ เนกฺขมฺเม อานิสํสํ ปกาเสสิ ฯ✎ ร่าง
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ, kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
ยทา ตํ ภควา
อญฺญาสิ กลฺลจิตฺตํ มุทุจิตฺตํ วินีวรณจิตฺตํ อุทคฺคจิตฺตํ ปสนฺนจิตฺตํ
อถ ยา พุทฺธานํ สามุกฺกํสิกา ธมฺมเทสนา ตํ ปกาเสสิ✎ ร่าง
Yadā taṁ bhagavā aññāsi kallacittaṁ, muducittaṁ, vinīvaraṇacittaṁ, udaggacittaṁ, pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—
ทุกฺขํ
สมุทยํ นิโรธํ มคฺคํ ฯ✎ ร่าง
dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.
เสยฺยถาปิ นาม สุทฺธํ วตฺถํ อปคตกาฬกํ
สมฺมเทว รชนํ ปฏิคฺคเณฺหยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaheyya;
เอวเมว ตสฺส ปุริสสฺส ตสฺมึเยว
อาสเน วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ✎ ร่าง
evameva tassa purisassa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ
สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
อถโข โส ปุริโส ทิฏฺฐธมฺโม ปตฺตธมฺโม
วิทิตธมฺโม ปริโยคาฬฺหธมฺโม ติณฺณวิจิกิจฺโฉ วิคตกถํกโถ
เวสารชฺชปฺปตฺโต อปรปฺปจฺจโย สตฺถุสาสเน ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho so puriso diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—
อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต✎ ร่าง
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
เสยฺยถาปิ ภนฺเต นิกฺกุชฺชิตํ
วา อุกฺกุชฺเชยฺย ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ
อาจิกฺเขยฺย อนฺธกาเร วา เตลปฺปชฺโชตํ ธาเรยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—
จกฺขุมนฺโต
รูปานิ ทกฺขนฺตีติ✎ ร่าง
‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti—
เอวเมวํ ภควตา อเนกปริยาเยน ธมฺโม
ปกาสิโต✎ ร่าง
evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
เอสาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมญฺจ
ภิกฺขุสงฺฆญฺจ✎ ร่าง
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.
อ้างอิงPTS 2.193
อุปาสกํ มํ ภควา ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ
สรณํ คตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
อถโข ภควา ตํ ปุริสํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā taṁ purisaṁ etadavoca—
มา โข
ตฺวํ อาวุโส อิมินา มคฺเคน คจฺฉ อิมินา มคฺเคน คจฺฉาหีติ
อญฺเญน มคฺเคน อุยฺโยเชสิ ฯ✎ ร่าง
“mā kho tvaṁ, āvuso, iminā maggena gaccha, iminā maggena gacchāhī”ti aññena maggena uyyojesi.