เนื้อความทั้งข้อ
[๖๒๕] ครั้งนั้น พระเจ้าอุเทนกับพระมเหสี ประทับอยู่ในพระราช-
*อุทยานพร้อมด้วยข้าราชบริพาร พระมเหสีของพระเจ้าอุเทนได้สดับข่าวว่า พระ
คุณเจ้าอานนท์ อาจารย์ของพวกเรา นั่งอยู่ที่โคนไม้แห่งหนึ่งใกล้พระราชอุทยาน
จึงกราบทูลพระเจ้าอุเทนว่า ขอเดชะ ข่าวว่า พระคุณเจ้าอานนท์ อาจารย์ของ
พวกหม่อมฉัน นั่งอยู่ที่โคนไม้แห่งหนึ่งใกล้พระราชอุทยาน พวกหม่อมฉัน
ปรารถนาจะไปเยี่ยมพระคุณเจ้าอานนท์ พระเจ้าข้า พระเจ้าอุเทนตรัสว่า ถ้าเช่นนั้น
พวกเธอจงเยี่ยมพระสมณะอานนท์เถิด
ลำดับนั้น พระมเหสีของพระเจ้าอุเทน ได้เข้าไปหาท่านพระอานนท์
แล้วถวายอภิวาท นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ท่านพระอานนท์ชี้แจงให้พระมเหสี
ของพระเจ้าอุเทนผู้นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง เห็นแจ้ง สมาทาน อาจหาญ
ร่าเริงด้วยธรรมีกถา
ครั้งนั้น พระมเหสีของพระเจ้าอุเทนอันท่านพระอานนท์ชี้แจงให้เห็นแจ้ง
สมาทาน อาจหาญ ร่าเริง ด้วยธรรมีกถา แล้วได้ถวายผ้าห่ม ๕๐๐ ผืน แก่
ท่านพระอานนท์ ครั้นชื่นชมยินดีภาษิตของท่านพระอานนท์แล้วลุกจากอาสนะ
ถวายอภิวาท ทำประทักษิณ แล้วเข้าไปเฝ้าพระเจ้าอุเทน ฯ
เตน โข ปน สมเยน ราชา อุเทโน อุยฺยาเน ปริวาเรหิ ๒-
สทฺธึ โอโรเธน ปฏิวสติ ๓- ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena rājā udeno uyyāne paricāresi saddhiṁ orodhena.
อสฺโสสิ โข รญฺโญ อุเทนสฺส
โอโรโธ✎ ร่าง
Assosi kho rañño udenassa orodho—
อมฺหากํ กิร อาจริโย อยฺโย อานนฺโท อุยฺยานสฺส
อวิทูเร อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล นิสินฺโนติ ฯ✎ ร่าง
“amhākaṁ kira ācariyo ayyo ānando uyyānassa avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinno”ti.
อถโข รญฺโญ อุเทนสฺส
โอโรโธ ราชานํ อุเทนํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho rañño udenassa orodho rājānaṁ udenaṁ etadavoca—
อมฺหากํ กิร เทว อาจริโย
อยฺโย อานนฺโท อุยฺยานสฺส อวิทูเร อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล นิสินฺโน✎ ร่าง
“amhākaṁ kira, deva, ācariyo ayyo ānando uyyānassa avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinno.
อิจฺฉาม มยํ เทว อยฺยํ อานนฺทํ ปสฺสิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Icchāma mayaṁ, deva, ayyaṁ ānandaṁ passitun”ti.
เตนหิ ๔- สมณํ
อานนฺทํ ปสฺสถาติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi tumhe samaṇaṁ ānandaṁ passathā”ti.
อถโข รญฺโญ อุเทนสฺส โอโรโธ เยนายสฺมา
อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho rañño udenassa orodho yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.391 · พุทธชยันตี 5.560
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข รญฺโญ
อุเทนสฺส โอโรธํ อายสฺมา อานนฺโท ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. นาวาย อุชฺชวนิกาย โกสมฺพึ อุชฺชวิ นาวาย ปจฺโจโรหิตฺวา ฯ ยุ. นาวาย@อุชฺชวนิกาย โกสมฺพิยา ปจฺโจโรหิตฺวา ฯ ๒ ม. ยุ. ปริจาเรสิ ฯ ๓ ม. ยุ. อยํ@ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๔ ม. ยุ. เตนหิ ตุเมฺห ฯ
สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rañño udenassa orodhaṁ āyasmā ānando dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
อถโข รญฺโญ อุเทนสฺส
โอโรโธ อายสฺมตา อานนฺเทน ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต
สมาทปิโต สมุตฺเตชิโต สมฺปหํสิโต อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปญฺจ
อุตฺตราสงฺคสตานิ ปาทาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho rañño udenassa orodho āyasmatā ānandena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito āyasmato ānandassa pañca uttarāsaṅgasatāni pādāsi.
อ้างอิงPTS 2.291
อถโข รญฺโญ อุเทนสฺส โอโรโธ
อายสฺมโต อานนฺทสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา
อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เยน ราชา
อุเทโน เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho rañño udenassa orodho āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena rājā udeno tenupasaṅkami.