เนื้อความทั้งข้อ
[๑๐๑๙] อุ. ข้าพระพุทธเจ้า ได้ทูลถามปัญหาข้อใดกะพระองค์ พระองค์ได้
ทรงแก้ปัญหาข้อนั้นแก่ข้าพระพุทธเจ้า ได้ทรงแก้ปัญหานั้นๆ โดยมิได้เป็น
อย่างอื่น. ข้าพระพุทธเจ้า ขอทูลถามปัญหาข้ออื่นกะพระองค์ ขอพระองค์
โปรดตอบปัญหานั้นต่อไป. คือ อาบัติหนัก ๑ อาบัติเบา ๑ อาบัติมีส่วน
เหลือ ๑ อาบัติไม่มีส่วนเหลือ ๑ อาบัติชั่วหยาบ ๑ อาบัติไม่ชั่วหยาบ ๑
สิกขาบทเป็นยาวตติยกะ ๑ สิกขาบททั่วไป ๑ สิกขาบทไม่ทั่วไป ๑
สิกขาบทที่จำแนกไว้ระงับด้วยสมถะเหล่าใด ๑ ขอพระองค์ได้โปรดชี้แจง
สิกขาบทนี้แม้ทั้งมวล. พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระพุทธเจ้าจะฟังพระดำรัส
ของพระองค์.
พ. อาบัติหนักมี ๓๑ ศีลวิบัติและอาจารวิบัติในอาบัติหนักเหล่า-
นั้น อาบัติปาราชิกที่ไม่มีส่วนเหลือมี ๘ อาบัติใดหนัก อาบัตินั้นชั่วหยาบ
อาบัติใดชั่วหยาบ อาบัตินั้นเป็นศีลวิบัติ. อาบัติปาราชิก อาบัติสังฆาทิเสส
เรียกชื่อว่าศีลวิบัติ. อาบัติถุลลัจจัย ปาจิตติยะ ปาฏิเทสนียะ ทุกกฏ
ทุพภาสิตคือด่าประสงค์จะล้อเล่น อาบัตินี้นั้นรวมเรียกว่า อาจารวิบัติ.
ยนฺตฺวํ อปุจฺฉิมฺหา อกิตฺตยี โน✎ ร่าง
“Yaṁ taṁ pucchimha akittayi no,
อ้างอิงพุทธชยันตี 6.96
ตนฺตํ พฺยากตํ อนญฺญถา ฯ✎ ร่าง
Taṁ taṁ byākataṁ anaññathā;
อญฺญนฺตํ ปุจฺฉาม ๕- ตทิงฺฆ พฺรูหิ ฯ✎ ร่าง
Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi,
ครุกํ ลหุกํ จาปิ สาวเสสํ✎ ร่าง
Garuka lahukañcāpi sāvasesaṁ;
อนวเสสํ
ทุฏฺฐุลฺลญฺจ อทุฏฺฐุลฺลํ✎ ร่าง
Anavasesaṁ duṭṭhullañca aduṭṭhullaṁ,
เย จ ยาวตติยกา✎ ร่าง
Ye ca yāvatatiyakā.
สาธารณํ อสาธารณํ✎ ร่าง
Sādhāraṇaṁ asādhāraṇaṁ,
วิปตฺติโย จ เยหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ✎ ร่าง
Vibhattiyo ca yehi samathehi sammanti;
สพฺพานิ เปตานิ วิยากโรหิ ฯ✎ ร่าง
Sabbānipetāni viyākarohi,
หนฺท วากฺยํ สุโณม เต ฯ✎ ร่าง
Handa vākyaṁ suṇoma te”.
เอกตึสา เย ครุกา✎ ร่าง
“Ekatiṁsā ye garukā,
อ้างอิงPTS 5.146 · สยามรัฐ 8.364
อฏฺเฐตฺถ อนวเสสา✎ ร่าง
Aṭṭhettha anavasesā;
เย ครุกา เต ทุฏฺฐุลฺลา✎ ร่าง
Ye garukā te duṭṭhullā,
เย ทุฏฺฐุลฺลา สา สีลวิปตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ye duṭṭhullā sā sīlavipatti;
ปาราชิกํ สงฺฆาทิเสโส✎ ร่าง
Pārājikaṁ saṅghādiseso,
สีลวิปตฺตีติ วุจฺจติ ฯ✎ ร่าง
‘Sīlavipattī’ti vuccati.
ถุลฺลจฺจยํ ปาจิตฺติยํ✎ ร่าง
Thullaccayaṁ pācittiyā,
ปาฏิเทสนียํ ทุกฺกฏํ✎ ร่าง
Pāṭidesanīyaṁ dukkaṭaṁ;
ทุพฺภาสิตํ โยจายํ✎ ร่าง
Dubbhāsitaṁ yo cāyaṁ,
อกฺโกสติ หสฺสาธิปฺปาโย ฯ✎ ร่าง
Akkosati hasādhippāyo;
อยํ สา อาจารวิปตฺติสมฺมตา ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ sā ācāravipattisammatā.