อถโข ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา ภิกฺขุสํฆสฺส อญฺชลึ อุปนาเมตฺวา ๑- เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ abhivādetvā, bhikkhusaṅghassa añjaliṁ paṇāmetvā, ekamantaṁ nisīdi.
ลำดับนั้น ท้าวเธอทรงอภิวาทพระผู้มีพระภาค แล้วทรงประนมอัญชลีแก่ภิกษุสงฆ์ ประทับนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
Then the king bowed to the Buddha, raised his cupped palms toward the Saṅgha, and sat down to one side.
อ้างอิงPTS 1.51 · สยามรัฐ 9.66
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ภควนฺตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ etadavoca:
ครั้นแล้ว ได้ตรัสพระดำรัสนี้กะพระผู้มีพระภาคว่า🤖 AI จับคู่
He said to the Buddha,
ปุจฺเฉยฺยามหํ ภนฺเต ภควนฺตํ กิญฺจิเทว เทสํ เลสมตฺตํ✎ ร่าง
“puccheyyāmahaṁ, bhante, bhagavantaṁ kañcideva desaṁ;
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันจะขอทูลถามปัญหาบางเรื่องสักเล็กน้อย ถ้าพระองค์จะประทานพระวโรกาสพยากรณ์ปัญหาแก่หม่อมฉัน🤖 AI จับคู่
“Sir, I’d like to ask you about a certain point, if you’d take the time to answer.”
สเจ เม ภควา โอกาสํ โกโรติ ปณฺหสฺส เวยฺยากรณายาติ ฯ✎ ร่าง
sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
ปุจฺฉ มหาราช ยทากํขสีติ ฯ✎ ร่าง
“Puccha, mahārāja, yadākaṅkhasī”ti.
เชิญถามเถิด มหาบพิตร ถ้าทรงพระประสงค์🤖 AI จับคู่
“Ask what you wish, great king.”
ยถา นุ โข อิมานิ ภนฺเต ปุถุสิปฺปายตนานิ✎ ร่าง
“Yathā nu kho imāni, bhante, puthusippāyatanāni,
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ศิลปศาสตร์เป็นอันมากเหล่านี้ คือ พลช้าง พลม้า พลรถ พลธนู พนักงานเชิญธง พนักงานจัดกระบวนทัพ พนักงานจัดส่งเสบียง พวกอุคคราชบุตร พลอาสา ขุนพล พลกล้า พลสวมเกราะหนัง พวกบุตรทาส🤖 AI จับคู่
“Sir, there are many different professional fields.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.46
เสยฺยถีทํ
หตฺถาโรหา อสฺสาโรหา รถิกา ธนุคฺคหา ๓- เจลกา จลกา
ปิณฺฑทายิกา ๔- อุคฺคา ราชปุตฺตา ปกฺขนฺทิโน มหานาคา
สุรา จมฺมโยธิโน ทาสกปุตฺตา✎ ร่าง
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā
ช่างทำขนม ช่างกัลบก พนักงานเครื่องสรง พวกพ่อครัว ช่างดอกไม้ ช่างย้อม ช่างหูก ช่างจักสาน ช่างหม้อ นักคำนวณ พวกนับคะแนน (นักการบัญชี) หรือศิลปศาสตร์เป็นอันมาก แม้อย่างอื่นใดที่มีคติเหมือนอย่างนี้🤖 AI จับคู่
These include elephant marshals, cavalry, charioteers, archers, bannermen, adjutants, food servers, warrior-chiefs, princes, chargers, great warriors, heroes, leather-clad soldiers, and sons of bondservants.
อาฬาริกา กปฺปกา นฺหาปิกา ๕- สูทา
มาลาการา รชกา เปสการา นลการา กุมฺภการา คณกา มุทฺทิกา
ยานิ วา ปนญฺญานิปิ เอวํคตานิ ปุถุสิปฺปายตนานิ เต ทิฏฺเฐ ว
ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สิปฺปผลํ อุปชีวนฺติ✎ ร่าง
āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti;
คนเหล่านั้นย่อมอาศัยผลแห่งศิลปศาสตร์ที่เห็นประจักษ์เลี้ยงชีพในปัจจุบัน ด้วยผลแห่งศิลปศาสตร์นั้น เขาย่อมบำรุงตน มารดาบิดา บุตรภริยา มิตรอำมาตย์ให้เป็นสุขอิ่มหนำสำราญ🤖 AI จับคู่
They also include bakers, barbers, bathroom attendants, cooks, garland-makers, dyers, embroiderers, basket-makers, potters, accountants, finger-talliers, or those following any similar professions. All these live off the fruits of their profession which are apparent in this very life.
เต เตน อตฺตานํ สุเขนฺติ
ปิเณนฺติ ๖- มาตาปิตโร สุเขนฺติ ปิเณนฺติ ปุตฺตทารํ สุเขนฺติ ปิเณนฺติ
มิตฺตามจฺเจ สุเขนฺติ ปิเณนฺติ สมณพฺราหฺมเณสุ อุทฺธคฺคิกํ ทกฺขิณํ
ปติฏฺฐเปนฺติ โสวคฺคิกํ สุขวิปากํ สคฺคสํวตฺตนิกํ✎ ร่าง
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
บำเพ็ญทักษิณาทานอันมีผลอย่างสูง เป็นไปเพื่อให้ได้อารมณ์ดี มีสุขเป็นผล ให้เกิดในสวรรค์ ในสมณพราหมณ์ทั้งหลาย🤖 AI จับคู่
With that they make themselves happy and pleased. They make their parents, their children and partners, and their friends and colleagues happy and pleased. And they establish an uplifting religious donation for ascetics and brahmins that’s conducive to heaven, ripens in happiness, and leads to heaven.
สกฺกา นุ โข ภนฺเต
เอวเมว ทิฏฺเฐ ว ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปญฺญเปตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Sakkā nu kho, bhante, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun”ti?
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์อาจบัญญัติสามัญผลที่เห็นประจักษ์ในปัจจุบัน เหมือนอย่างนั้นได้บ้างหรือไม่?🤖 AI จับคู่
Sir, can you point out a fruit of the ascetic life that’s likewise apparent in this very life?”
อภิชานาสิ โน ตฺวํ มหาราช อิมํ ปณฺหํ อญฺเญปิ สมณพฺราหฺมเณ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ปนาเมตฺวา ฯ ยุ. ปณาเมตฺวา ฯ ๒ สี. กญฺจิเทว เทสํ ฯ@เลสมตฺตนฺติ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ ๓ สี. ธนุคฺคาหา ฯ ๔ สี. ปิณฺฑทาวิกา ฯ@๕ สี. นหาปิกา ฯ ๖ สี. ปีเนนฺติ ฯ อ. ปีเณนฺติ ฯ
ปุจฺฉิตาติ ฯ✎ ร่าง
“Abhijānāsi no tvaṁ, mahārāja, imaṁ pañhaṁ aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti?
มหาบพิตร ทรงจำได้หรือไม่ว่า ปัญหาข้อนี้ มหาบพิตรได้ตรัสถามสมณพราหมณ์พวกอื่นแล้ว🤖 AI จับคู่
“Great king, do you recall having asked this question of other ascetics and brahmins?”
อ้างอิงPTS 1.52 · สยามรัฐ 9.67 · พุทธชยันตี 7.90
อภิชานามหํ ภนฺเต อิมํ ปณฺหํ อญฺเญ สมณพฺราหฺมเณ
ปุจฺฉิตาติ ฯ✎ ร่าง
“Abhijānāmahaṁ, bhante, imaṁ pañhaṁ aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti.
จำได้อยู่ ปัญหาข้อนี้ หม่อมฉันได้ถามสมณพราหมณ์พวกอื่นแล้ว🤖 AI จับคู่
“I do, sir.”
ยถา กถํ ปน เต มหาราช พฺยากรึสุ สเจ เต อครุ ภาสสฺสูติ ฯ✎ ร่าง
“Yathā kathaṁ pana te, mahārāja, byākariṁsu, sace te agaru bhāsassū”ti.
ดูกรมหาบพิตร สมณพราหมณ์เหล่านั้นพยากรณ์อย่างไร ถ้ามหาบพิตรไม่หนักพระทัย ก็ตรัสเถิด🤖 AI จับคู่
“If you wouldn’t mind, great king, tell me how they answered.”
น โข เม ภนฺเต ครุ ยตฺถสฺส ภควา นิสินฺโน ภควนฺตรูโป วาติ ฯ✎ ร่าง
“Na kho me, bhante, garu, yatthassa bhagavā nisinno, bhagavantarūpo vā”ti.
ณ ที่ที่พระผู้มีพระภาคหรือท่านผู้เปรียบดังพระผู้มีพระภาค ประทับนั่งอยู่ หม่อมฉันไม่หนักใจ พระเจ้าข้า🤖 AI จับคู่
“It’s no trouble when someone such as the Blessed One is sitting here.”
เตนหิ
มหาราช ภาสสฺสูติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, mahārāja, bhāsassū”ti.
ถ้าอย่างนั้น มหาบพิตรตรัสเถิด🤖 AI จับคู่
“Well, speak then, great king.”
—
3.1. Pūraṇakassapavāda
3.1. The Doctrine of Pūraṇa Kassapa