เอวํ วุตฺเต สุภทฺโท ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, subhaddo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว สุภัททปริพาชก ได้กราบทูลว่า🤖 AI จับคู่
When he had spoken, Subhadda said to the Buddha,
อ้างอิงสยามรัฐ 10.177
อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต✎ ร่าง
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก🤖 AI จับคู่
“Excellent, sir! Excellent!
เสยฺยถาปิ ภนฺเต นิกฺกุชฺชิตํ
วา อุกฺกุชฺเชยฺย ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ
อาจิกฺเขยฺย อนฺธกาเร วา เตลปฺปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต
รูปานิ ทกฺขนฺติ เอวเมว ภควตา อเนกปริยาเยน ธมฺโม ปกาสิโต✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืด ด้วยคิดว่า ผู้มีจักษุจักเห็นรูป ดังนี้ ฉันใด พระผู้มีพระภาคทรงประกาศพระธรรมโดยอเนกปริยาย ฉันนั้น เหมือนกัน🤖 AI จับคู่
As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways.
เอสาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ✎ ร่าง
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
ข้าพระองค์นี้ ขอถึงพระผู้มีพระภาคพระธรรมและพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ🤖 AI จับคู่
I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.
ลเภยฺยามหํ ๒- ภนฺเต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ ลเภยฺยํ อุปสมฺปทนฺติ ฯ✎ ร่าง
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
ข้าพระองค์พึงได้บรรพชา พึงได้อุปสมบทในสำนักของพระผู้มีพระภาค ฯ🤖 AI จับคู่
Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?”
โย โข สุภทฺท อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ม. ยุ. เอกูนตึโส ฯ ๒ ม. ยุ. ลเภยฺยาหํ ฯ
อากงฺขติ ปพฺพชฺชํ อากงฺขติ อุปสมฺปทํ โส จตฺตาโร มาเส
ปริวสติ จตุนฺนํ มาสานํ อจฺจเยน อารทฺธจิตฺตา ภิกฺขู ปพฺพาเชนฺติ
อุปสมฺปาเทนฺติ ภิกฺขุภาวาย✎ ร่าง
“Yo kho, subhadda, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya.
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรสุภัททะ ผู้ใดเคยเป็นอัญญเดียรถีย์ หวังบรรพชา หวังอุปสมบท ในธรรมวินัยนี้ ผู้นั้นต้องอยู่ปริวาสสี่เดือน เมื่อล่วงสี่เดือน ภิกษุทั้งหลายเต็มใจแล้ว จึงให้บรรพชา ให้อุปสมบท เพื่อความเป็นภิกษุ🤖 AI จับคู่
“Subhadda, if someone formerly ordained in another sect wishes to take the going forth, the ordination in this teaching and training, they must spend four months on probation. When four months have passed, if the mendicants are satisfied, they’ll give the going forth, the ordination into monkhood.
อปิจ เมตฺถ ปุคฺคลเวมตฺตตา
วิทิตาติ ฯ✎ ร่าง
Api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.
ก็แต่ว่าเรารู้ความต่างแห่งบุคคลในข้อนี้ ฯ🤖 AI จับคู่
However, I have recognized individual differences in this matter.”
สเจ ภนฺเต อญฺญติตฺถิยปุพฺพา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย
อากงฺขนฺตา ปพฺพชฺชํ อากงฺขนฺตา อุปสมฺปทํ จตฺตาโร มาเส
ปริวสนฺติ จตุนฺนํ มาสานํ อจฺจเยน อารทฺธจิตฺตา ภิกฺขู
ปพฺพาเชนฺติ อุปสมฺปาเทนฺติ ภิกฺขุภาวาย อหํ จตฺตาริ วสฺสานิ
ปริวสิสฺสามิ จตุนฺนํ วสฺสานํ อจฺจเยน อารทฺธจิตฺตา ภิกฺขู ปพฺพาเชนฺตุ
อุปสมฺปาเทนฺตุ ภิกฺขุภาวายาติ ฯ✎ ร่าง
“Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.
สุภัททปริพาชกกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หากผู้ที่เคยเป็นอัญญเดียรถีย์ หวังบรรพชา หวังอุปสมบทในพระธรรมวินัยนี้ จะต้องอยู่ปริวาสสี่เดือน เมื่อล่วงสี่เดือน ภิกษุทั้งหลายเต็มใจแล้ว จึงให้บรรพชา ให้อุปสมบท เพื่อความเป็นภิกษุไซร้ ข้าพระองค์จักอยู่ปริวาสสี่ปี เมื่อล่วงสี่ปี ภิกษุทั้งหลายเต็มใจแล้ว จึงให้บรรพชา ให้อุปสมบทเถิด ฯ🤖 AI จับคู่
“Sir, if four months probation are required in such a case, I’ll spend four years on probation. When four years have passed, if the mendicants are satisfied, let them give me the going forth, the ordination into monkhood.”
อถโข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกท่านพระอานนท์มารับสั่งว่า🤖 AI จับคู่
Then the Buddha said to Ānanda,
อ้างอิงPTS 2.153 · สยามรัฐ 10.178 · ฉัฏฐสังคายนา 2.115 · พุทธชยันตี 8.240
เตนหานนฺท
สุภทฺทํ ปริพฺพาชกํ ปพฺพาเชถาติ ฯ✎ ร่าง
“tenahānanda, subhaddaṁ pabbājehī”ti.
ดูกรอานนท์ ถ้าเช่นนั้น เธอจงให้สุภัททปริพาชกบวชเถิด🤖 AI จับคู่
“Well then, Ānanda, give Subhadda the going forth.”
เอวํ ภนฺเตติ โข อายสฺมา อานนฺโท
ภควโต ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
ท่านพระอานนท์ทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคแล้ว🤖 AI จับคู่
“Yes, sir,” Ānanda replied.
อถโข สุภทฺโท ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho subhaddo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
สุภัททปริพาชกได้กล่าวกะท่านพระอานนท์ว่า🤖 AI จับคู่
Then Subhadda said to Ānanda,
ลาภา เต ๑- อาวุโส อานนฺท สุลทฺธํ เต ๒- อาวุโส อานนฺท✎ ร่าง
“lābhā vo, āvuso ānanda; suladdhaṁ vo, āvuso ānanda,
ดูกรท่านอานนท์ผู้มีอายุ เป็นลาภของท่าน ท่านได้ดีแล้ว🤖 AI จับคู่
“You’re so fortunate, Reverand Ānanda, so very fortunate,
เย เอตฺถ สตฺถารา ๓- สมฺมุขา อนฺเตวาสิกาภิเสเกน อภิสิตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
ye ettha satthu sammukhā antevāsikābhisekena abhisittā”ti.
ที่พระศาสดาทรงอภิเษกด้วยอันเตวาสิกาภิเษก ในที่เฉพาะพระพักตร์ในพระศาสนานี้🤖 AI จับคู่
to be anointed here in the Teacher’s presence as his pupil!”
อลตฺถ โข สุภทฺโท ปริพฺพาชโก ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ อลตฺถ
อุปสมฺปทํ ฯ✎ ร่าง
Alattha kho subhaddo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
สุภัททปริพาชกได้บรรพชา อุปสมบทในสำนักพระผู้มีพระภาค🤖 AI จับคู่
And the wanderer Subhadda received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.
อจิรูปสมฺปนฺโน โข ปนายสฺมา สุภทฺโท เอโก วูปกฏฺโฐ
อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต นจิรสฺเสว ยสฺสตฺถาย
กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ
พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐ ว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา
อุปสมฺปชฺช วิหาสิ✎ ร่าง
Acirūpasampanno kho panāyasmā subhaddo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti—tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
ก็ท่านสุภัททปริพาชกได้บรรพชาอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกออกไปอยู่แต่ผู้เดียว เป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีตนส่งไปแล้วอยู่ ไม่ช้านานนัก ก็ทำให้แจ้งซึ่งที่สุดพรหมจรรย์ ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ที่กุลบุตรทั้งหลายผู้มีความต้องการ ออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบ ด้วยปัญญาอันยิ่ง ด้วยตนเองในปัจจุบัน เข้าถึงอยู่🤖 AI จับคู่
Not long after his ordination, Venerable Subhadda, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme end of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ
@เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. ยุ. โว ฯ ๓ ม. สตฺถุ ฯ
อิตฺถตฺตายาติ อพฺภญฺญาสิ ฯ✎ ร่าง
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
รู้ชัดว่าชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้ มิได้มี🤖 AI จับคู่
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”
อญฺญตโร โข ปน อายสฺมา สุภทฺโท
อรหตํ อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Aññataro kho panāyasmā subhaddo arahataṁ ahosi.
ท่านสุภัททะได้เป็นอรหันต์รูปหนึ่ง ในจำนวนพระอรหันต์ทั้งหลาย🤖 AI จับคู่
And Venerable Subhadda became one of the perfected.
โส ภควโต ปจฺฉิโม สกฺขิสาวโก อโหสีติ ฯ✎ ร่าง
So bhagavato pacchimo sakkhisāvako ahosīti.
ท่านเป็นสักขิสาวกองค์สุดท้ายของพระผู้มีพระภาค ฯ🤖 AI จับคู่
He was the last personal disciple of the Buddha.
ปญฺจมภาณวารํ ส✎ ร่าง
Pañcamo bhāṇavāro.
The fifth recitation section.
มตฺตํ ฯ✎ ร่าง
35. Tathāgatapacchimavācā
35. The Buddha’s Last Words