ปุน จปรํ อานนฺท รญฺโญ มหาสุทสฺสนสฺส คหปติรตนํ
ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa gahapatiratanaṁ pāturahosi.
ดูกรอานนท์ อีกประการหนึ่ง คฤหบดีแก้วได้ปรากฏแก่พระเจ้ามหาสุทัสสนะ🤖 AI จับคู่
Next, the householder-treasure appeared to King Mahāsudassana.
อ้างอิงPTS 2.177 · สยามรัฐ 10.204 · ฉัฏฐสังคายนา 2.132
ตสฺส กมฺมวิปากชํ ทิพฺพจกฺขุํ ปาตุรโหสิ เยน
นิธึ ปสฺสติ สสฺสามิกมฺปิ อสฺสามิกมฺปิ ฯ✎ ร่าง
Tassa kammavipākajaṁ dibbacakkhu pāturahosi yena nidhiṁ passati sassāmikampi assāmikampi.
คฤหบดีแก้วนั้นปรากฏว่ามีจักษุเป็นทิพย์ซึ่งเกิดแต่ผลแห่งกรรม อาจเห็นขุมทรัพย์ทั้งที่มีเจ้าของและไม่มีเจ้าของ🤖 AI จับคู่
The power of clairvoyance manifested in him as a result of past deeds, by which he sees treasure troves, both owned and ownerless.
โส ราชานํ มหาสุทสฺสนํ
อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห✎ ร่าง
So rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāha:
คฤหบดีแก้วนั้นเข้าเฝ้าพระเจ้ามหาสุทัสสนะ แล้วกราบทูลอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
He approached the king and said,
อปฺโปสฺสุกฺโก ตฺวํ เทว โหหิ อหํ
เต ธเนน ธนกรณียํ กริสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
‘appossukko tvaṁ, deva, hohi, ahaṁ te dhanena dhanakaraṇīyaṁ karissāmī’ti.
ขอเดชะ พระองค์จงมีความขวนขวายน้อย ข้าพระพุทธเจ้าจักกระทำหน้าที่เรื่องทรัพย์ด้วยทรัพย์ของพระองค์🤖 AI จับคู่
‘Relax, sire. I will take care of the treasury.’
ภูตปุพฺพํ อานนฺท ราชา
มหาสุทสฺสโน ตเมว คหปติรตนํ วีมํสมาโน นาวํ อภิรุหิตฺวา
มชฺเฌ คงฺคาย นทิยา โสตํ โอคาหิตฺวา ๒- คหปติรตนํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva gahapatiratanaṁ vīmaṁsamāno nāvaṁ abhiruhitvā majjhe gaṅgāya nadiyā sotaṁ ogāhitvā gahapatiratanaṁ etadavoca:
ดูกรอานนท์ เรื่องเคยมีมาแล้ว พระเจ้ามหาสุทัสสนะเมื่อจะทรงทดลองคฤหบดีแก้วนั้นแหละ ได้เสด็จลงเรือตัดข้ามกระแสน้ำไปกลางแม่น้ำคงคา แล้วตรัสกะคฤหบดีแก้วว่า🤖 AI จับคู่
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same householder-treasure, boarded a boat and sailed to the middle of the Ganges river. Then he said to the householder-treasure,
อตฺโถ เม คหปติ หิรญฺญสุวณฺเณนาติ ฯ✎ ร่าง
‘attho me, gahapati, hiraññasuvaṇṇenā’ti.
คฤหบดี เราต้องการเงินและทอง🤖 AI จับคู่
‘Householder, I need gold, both coined and uncoined.’
เตนหิ มหาราช เอกตีรํ ๓-
นาวํ อุเปตูติ ฯ✎ ร่าง
‘Tena hi, mahārāja, ekaṁ tīraṁ nāvā upetū’ti.
คฤหบดีแก้วกราบทูลว่า ข้าแต่มหาราช ถ้าเช่นนั้น จงเทียบเรือเข้าไปริมตลิ่งข้างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
‘Well then, great king, draw the boat up to one shore.’
อิเธว เม คหปติ อตฺโถ ว หิรญฺญสุวณฺเณนาติ ฯ✎ ร่าง
‘Idheva me, gahapati, attho hiraññasuvaṇṇenā’ti.
ดูกรคฤหบดี เราต้องการเงินและทองที่นี่🤖 AI จับคู่
‘It’s right here, householder, that I need gold, both coined and uncoined.’
อถโข ตํ อานนฺท คหปติรตนํ อุโภหิ หตฺเถหิ อุทกํ โอมสิตฺวา
ปูรํ หิรญฺญสุวณฺณสฺส กุมฺภึ อุทฺธริตฺวา ราชานํ มหาสุทสฺสนํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อติจริ ฯ ๒ ยุ. โอคาเหตฺวา ฯ@๓ ม. เอกํ ตีรํ นาวา ... ฯ ยุ. เอกํ ว ตีรํ นาวา ฯ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho taṁ, ānanda, gahapatiratanaṁ ubhohi hatthehi udakaṁ omasitvā pūraṁ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṁ uddharitvā rājānaṁ mahāsudassanaṁ etadavoca:
ดูกรอานนท์ ลำดับนั้น คฤหบดีแก้วนั้น เอามือทั้งสองจุ่มน้ำลงไปยกหม้ออันเต็มด้วยเงินและทองขึ้นมา แล้วกราบทูลพระเจ้ามหาสุทัสสนะว่า🤖 AI จับคู่
Then that householder-treasure, immersing both hands in the water, pulled up a pot full of gold, both coined and uncoined, and said to the king,
อลเมตฺตาวตา มหาราช กตเมตฺตาวตา มหาราชาติ ฯ✎ ร่าง
‘alamettāvatā, mahārāja, katamettāvatā, mahārāja, pūjitamettāvatā, mahārājā’ti?
ขอเดชะ เท่านี้พอละ เท่านี้เป็นอันทำแล้ว🤖 AI จับคู่
‘Is this sufficient, great king? Has enough been done, great king, enough offered?’
ราชา มหาสุทสฺสโน เอวมาห✎ ร่าง
Rājā mahāsudassano evamāha:
พระเจ้ามหาสุทัสสนะ ตรัสอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
The king said,
อลเมตฺตาวตา คหปติ กตเมตฺตาวตา
คหปติ ปูชิตเมตฺตาวตา คหปตีติ ฯ✎ ร่าง
‘alamettāvatā, gahapati, katamettāvatā, gahapati, pūjitamettāvatā, gahapatī’ti.
คฤหบดี เท่านี้พอละ เท่านี้เป็นอันทำแล้ว เท่านี้เป็นอันบูชาแล้ว ดังนี้🤖 AI จับคู่
‘That is sufficient, householder. Enough has been done, enough offered.’
รญฺโญ อานนฺท
มหาสุทสฺสนสฺส เอวรูปํ คหปติรตนํ ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ gahapatiratanaṁ pāturahosi.
ดูกรอานนท์ คฤหบดีแก้ว เห็นปานนี้ได้ปรากฏแก่พระเจ้ามหาสุทัสสนะ ฯ🤖 AI จับคู่
Such is the householder-treasure that appeared to King Mahāsudassana.
—
2.7. Pariṇāyakaratana
2.7. The Commander-Treasure