อถโข ภิกฺขเว วิปสฺสี กุมาโร พหุนฺนํ วสฺสานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, vipassī kumāro bahūnaṁ vassānaṁ …pe…
ครั้งนั้นแล โดยกาลล่วงไปหลายปี พระวิปัสสีราชกุมาร ...🤖 AI จับคู่
Then, after many thousand years had passed, Prince Vipassī had his charioteer drive him to the park once more.
อทฺทสา โข ภิกฺขเว วิปสฺสี กุมาโร อุยฺยานภูมึ นิยฺยนฺโต ปุริสํ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. วจนนฺติ ฯ
อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ สเก มุตฺตกรีเส ปลิปนฺนํ สยมานํ ๑-
อญฺเญหิ วุฏฺฐาปิยมานํ อญฺเญหิ สํเวสิยมานํ✎ ร่าง
Addasā kho, bhikkhave, vipassī kumāro uyyānabhūmiṁ niyyanto purisaṁ ābādhikaṁ dukkhitaṁ bāḷhagilānaṁ sake muttakarīse palipannaṁ semānaṁ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṁ aññehi saṁvesiyamānaṁ.
ภิกษุทั้งหลาย พระวิปัสสีราชกุมาร ขณะเมื่อเสด็จประพาสพระอุทยาน ได้ทอดพระเนตรคนเจ็บ ถึงความลำบาก เป็นไข้หนัก นอนจมอยู่ในมูตรและกรีสของตน คนอื่นๆ ต้องช่วยพยุงให้ลุก ผู้อื่นต้องช่วยให้กิน🤖 AI จับคู่
Along the way he saw a man who was sick, suffering, gravely ill, collapsed in his own urine and feces, being picked up by some and put down by others.
อ้างอิงPTS 2.24 · สยามรัฐ 10.27 · พุทธชยันตี 8.36
ทิสฺวา สารถึ
อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Disvā sārathiṁ āmantesi:
ครั้นทอดพระเนตรแล้ว จึงรับสั่งถามนายสารถีว่า🤖 AI จับคู่
He addressed his charioteer,
อยํ ปน สมฺม สารถิ ปุริโส กึกโต✎ ร่าง
‘ayaṁ pana, samma sārathi, puriso kiṅkato?
นายสารถีผู้สหาย ก็ชายนี้ถูกใครทำอะไรให้🤖 AI จับคู่
‘My dear charioteer, what has that man done?
อกฺขีนิปิสฺส
น ยถา อญฺเญสํ สิโรปิสฺส ๒- น ยถา อญฺเญสนฺติ ฯ✎ ร่าง
Akkhīnipissa na yathā aññesaṁ, saropissa na yathā aññesan’ti?
แม้ตาทั้งสองของเขาก็ไม่เหมือนของคนอื่นๆ แม้ศีรษะของเขาก็ไม่เหมือนของคนอื่นๆ🤖 AI จับคู่
For his eyes and his voice are unlike those of other men.’
เอโส โข
เทว พฺยาธิโก นามาติ ฯ✎ ร่าง
‘Eso kho, deva, byādhito nāmā’ti.
นายสารถีกราบทูลว่า ขอเดชะ นี้แลเรียกว่า คนเจ็บ🤖 AI จับคู่
‘That, Your Majesty, is called a sick man.’
กึ ปเนโส สมฺม สารถิ พฺยาธิโก
นามาติ ฯ✎ ร่าง
‘Kiṁ paneso, samma sārathi, byādhito nāmā’ti?
นายสารถีผู้สหาย นี้หรือเรียกว่า คนเจ็บ🤖 AI จับคู่
‘But why is he called a sick man?’
เอโส โข เทว พฺยาธิโก นาม อปฺเปวนาม ตมฺหา
อาพาธา วุฏฺฐเหยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
‘Eso kho, deva, byādhito nāma appeva nāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā’ti.
ขอเดชะ นี้แลเรียกว่า คนเจ็บ ไฉนเล่าเขาจะพึงหายจากความเจ็บนั้นได้🤖 AI จับคู่
‘He’s called a sick man; hopefully he will recover from that illness.’
กึ ปน สมฺม สารถิ อหํปิ พฺยาธิธมฺโม
พฺยาธึ อนตีโตติ ฯ✎ ร่าง
‘Kiṁ pana, samma sārathi, ahampi byādhidhammo, byādhiṁ anatīto’ti?
นายสารถีผู้สหาย ถึงตัวเราก็จะต้องมีความเจ็บเป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความเจ็บไปได้หรือ🤖 AI จับคู่
‘But my dear charioteer, am I liable to fall sick? Am I not exempt from sickness?’
ตฺวญฺจ เทว มยญฺจมฺหา สพฺเพ พฺยาธิธมฺมา
พฺยาธึ อนตีตาติ ฯ✎ ร่าง
‘Tvañca, deva, mayañcamha sabbe byādhidhammā, byādhiṁ anatītā’ti.
ขอเดชะ พระองค์และข้าพระพุทธเจ้า ล้วนจะต้องมีความเจ็บเป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความเจ็บไปได้🤖 AI จับคู่
‘Everyone is liable to fall sick, Your Majesty, including you. No-one is exempt from sickness.’
เตนหิ สมฺม สารถิ อลนฺทานชฺช อุยฺยานภูมิยา
อิโต จ อนฺเตปุรํ ปจฺจนิยฺยาหีติ ฯ✎ ร่าง
‘Tena hi, samma sārathi, alaṁ dānajja uyyānabhūmiyā, itova antepuraṁ paccaniyyāhī’ti.
นายสารถีผู้สหาย ถ้าเช่นนั้น วันนี้พอแล้วสำหรับภูมิภาคแห่งสวน เธอจงนำเรากลับไปยังภายในบุรีจากสวนนี้เถิด🤖 AI จับคู่
‘Well then, my dear charioteer, that’s enough of the park for today. Let’s return to the royal compound.’
เอวํ เทวาติ โข ภิกฺขเว สารถิ
วิปสฺสิสฺส กุมารสฺส ปฏิสฺสุตฺวา ตโต จ อนฺเตปุรํ ปจฺจนิยฺยาสิ ฯ✎ ร่าง
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, sārathi vipassissa kumārassa paṭissutvā tatova antepuraṁ paccaniyyāsi.
นายสารถีรับรับสั่งของพระวิปัสสีราชกุมารแล้ว ได้นำเสด็จกลับไปยังภายในบุรี จากพระอุทยานนั้น🤖 AI จับคู่
‘Yes, Your Majesty,’ replied the charioteer and did so.
ตตฺร สุทํ ภิกฺขเว วิปสฺสี กุมาโร อนฺเตปุรํ คโต ทุกฺขี ทุมฺมโน
ปชฺฌายติ✎ ร่าง
Tatra sudaṁ, bhikkhave, vipassī kumāro antepuraṁ gato dukkhī dummano pajjhāyati:
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่า ครั้งนั้น พระวิปัสสีราชกุมารเสด็จถึงภายในบุรีแล้ว ทรงเป็นทุกข์เศร้าพระทัย ทรงพระดำริว่า🤖 AI จับคู่
Back at the royal compound, the prince brooded, miserable and sad:
ธิรตฺถุ กิร โภ ชาติ นาม ยตฺร หิ นาม ชาตสฺส
ชรา ปญฺญายิสฺสติ พฺยาธิ ปญฺญายิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
‘dhiratthu kira, bho, jāti nāma, yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissati, byādhi paññāyissatī’ti.
ผู้เจริญทั้งหลาย ได้ยินว่า ขึ้นชื่อว่าความเกิดเป็นของน่ารังเกียจ เพราะธรรมดาว่า เมื่อความเกิดมีอยู่ ความแก่จักปรากฏ ความเจ็บจักปรากฏ แก่ผู้ที่เกิดมาแล้ว🤖 AI จับคู่
‘Curse this thing called rebirth, since old age and sickness will come to anyone who’s born.’