‹ กลับ
ลักขณสูตร
เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค · ข้อ 140 · ที.ป. ๑๑/๓๑๘๒ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๑๔๐] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตถาคตเคยเป็นมนุษย์ในชาติก่อน ภพก่อน กำเนิดก่อน เป็นผู้สงเคราะห์ประชาชนด้วยสังคหวัตถุ ๔ คือ การให้ การกล่าว คำเป็นที่รัก การประพฤติให้เป็นประโยชน์ และความเป็นผู้มีตนเสมอ ตถาคต ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก เพราะกรรมนั้น อัน ตนทำ สั่งสม พอกพูน ไพบูลย์ ฯลฯ ครั้นจุติจากโลกสวรรค์นั้นแล้วมาสู่ความ เป็นอย่างนี้ ย่อมได้เฉพาะซึ่งมหาปุริสลักษณะ ทั้ง ๒ นี้ คือ พระหัตถ์และ พระบาทมีพื้นอ่อนนุ่ม ๑ และมีพระหัตถ์และพระบาทมีลายดังว่าร่างข่าย ๑ พระ มหาบุรุษสมบูรณ์ด้วยลักษณะทั้ง ๒ นั้น ถ้าอยู่ครองเรือนจะได้เป็นพระเจ้าจักร- *พรรดิ์ ฯลฯ เมื่อเป็นพระราชาจะได้อะไร เมื่อเป็นพระราชาจะได้รับผลข้อนี้ คือ มีบริวารชนอันพระองค์ทรงสงเคราะห์แล้วเป็นอย่างดี บริวารชนที่พระองค์ทรง สงเคราะห์เป็นอย่างดีนั้น เป็นพราหมณ์ เป็นคฤหบดี เป็นชาวนิคม เป็นชาว ชนบท เป็นโหราจารย์ เป็นมหาอำมาตย์ เป็นกองทหาร เป็นนายประตู เป็น อำมาตย์ เป็นบริษัท เป็นเจ้า เป็นเศรษฐี เป็นราชกุมาร ถ้าพระมหาบุรุษนั้น ออกจากเรือนทรงผนวชเป็นบรรพชิต จะได้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า มี หลังคาคือกิเลสอันเปิดแล้วในโลก เมื่อเป็นพระพุทธเจ้าจะได้อะไร เมื่อเป็นพระ พุทธเจ้าจะได้รับผลข้อนี้ คือ มีบริวารชนอันพระองค์ทรงสงเคราะห์แล้วเป็นอย่าง ดี บริวารชนที่พระองค์ทรงสงเคราะห์เป็นอย่างดีนั้น เป็นภิกษุ เป็นภิกษุณี เป็น อุบาสก เป็นอุบาสิกา เป็นเทวดา เป็นมนุษย์ เป็นอสูร เป็นนาค เป็นคน ธรรพ์ พระผู้มีพระภาคตรัสเนื้อความนี้ไว้ พระโบราณกเถระทั้งหลายจึงกล่าวคาถา ประพันธ์นี้ในพระลักษณะเหล่านั้นว่า
เทียบรายประโยค (15 ประโยค)
dn30:1.16.1 #
ยํปิ ภิกฺขเว ตถาคโต ปุริมํ ชาตึ ปุริมํ ภวํ ปุริมํ นิเกตํ ปุพฺเพ มนุสฺสภูโต สมาโน✎ ร่าง
“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
“Mendicants, in some past lives the Realized One was reborn as a human being.
อ้างอิงPTS 3.153 · ฉัฏฐสังคายนา 3.114
dn30:1.16.2 #
จตูหิ สงฺคหวตฺถูหิ ชนสงฺคหิโก ๘- อโหสิ✎ ร่าง
catūhi saṅgahavatthūhi janaṁ saṅgāhako ahosi—
He brought people together using the four ways of being inclusive:
dn30:1.16.3 #
ทาเนน ปิยวาเจน ๙- อตฺถจริยาย สมานตฺตตาย ฯ✎ ร่าง
dānena peyyavajjena atthacariyāya samānattatāya.
giving, kindly words, taking care, and equality.
dn30:1.16.4 #
โส ตสฺส กมฺมสฺส กตตฺตา อุปจิตตฺตา อุสฺสนฺนตฺตา วิปุลตฺตา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
Due to performing those deeds he was reborn in a heavenly realm.
dn30:1.16.5 #
โส ตโต จุโต อิตฺถตฺตํ อาคโต สมาโน อิมานิ เทฺว มหาปุริสลกฺขณานิ ปฏิลภติ✎ ร่าง
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
When he came back to this place he obtained these two marks:
dn30:1.16.6 #
มุทุตลหตฺถปาโท ๑๐- จ ๑๑- โหติ ชาลหตฺถปาโท จ ฯ✎ ร่าง
Mudutalunahatthapādo ca hoti jālahatthapādo ca.
his hands and feet are tender, and they are serried.
dn30:1.17.1 #
โส เตหิ ลกฺขเณหิ สมนฺนาคโต สเจ อคารํ อชฺฌาวสติ ราชา โหติ จกฺกวตฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
Possessing these marks, if he stays at home he becomes a wheel-turning monarch.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.168
dn30:1.17.2 #
ราชา สมาโน กึ ลภติ✎ ร่าง
rājā samāno kiṁ labhati?
And what does he obtain as king?
dn30:1.17.3 #
สุสงฺคหิต- ปริชโน โหติ สุสงฺคหิตสฺส โหนฺติ พฺราหฺมณคหปติกา เนคมา @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. สตฺต วุสฺสเท ฯ ๒ ม. ยุ. ... มุทุตญฺจ ฯ ๓ ม. ขชฺชโภชฺชรสลาภิตาย นํ ฯ@ยุ. ขชฺชโภชฺชรสลาภิตาย ฯ ๔ ม. นสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ ๕ ม. ยํ ฯ ๖-๑๑ ยุ. จสทฺโท@น ทิสฺสติ ฯ ๗ ม. ยุ. ขชฺชโภชฺชรสลาภิรุตฺตมํ ฯ ๘ ม. ชนํ สงฺคาหิโก ฯ ยุ. ชนํ@สงฺคหิตา ฯ ๙ ม. ปิยวชฺเชน ฯ ยุ. เปยฺยวาเจน ฯ ๑๐ ม. ยุ. มุทุตลุนหตฺถปาโท ฯ ชานปทา ๑- คณกมหามตฺตา อนีกฏฺฐา โทวาริกา อมจฺจา ปาริสชฺชา ราชาโน โภคิกา กุมารา✎ ร่าง
Susaṅgahitaparijano hoti, susaṅgahitāssa honti brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
His retinue is inclusive, cohesive, and well-managed. This includes brahmins and householders, people of town and country, finance ministers, military officers, guardsmen, ministers, councillors, rulers, tax beneficiaries, and princes.
dn30:1.17.4 #
ราชา สมาโน อิทํ ลภติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Rājā samāno idaṁ labhati …
That’s what he obtains as king.
dn30:1.17.5 #
พุทฺโธ สมาโน กึ ลภติ✎ ร่าง
buddho samāno kiṁ labhati?
And what does he obtain as Buddha?
dn30:1.17.6 #
สุสงฺคหิตปริชโน โหติ สุสงฺคหิตสฺส ๒- โหนฺติ ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย เทวา มนุสฺสา อสุรา นาคา คนฺธพฺพา✎ ร่าง
Susaṅgahitaparijano hoti, susaṅgahitāssa honti bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
His retinue is inclusive and well-managed. This includes monks, nuns, laymen, laywomen, gods, humans, titans, dragons, and centaurs.
dn30:1.17.7 #
พุทฺโธ สมาโน อิทํ ลภติ ฯ✎ ร่าง
Buddho samāno idaṁ labhati”.
That’s what he obtains as Buddha.”
dn30:1.17.8 #
เอตมตฺถํ ภควา อโวจ ฯ✎ ร่าง
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
The Buddha spoke this matter.
dn30:1.18.1 #
ตตฺเถตํ วุจฺจติ✎ ร่าง
Tatthetaṁ vuccati:
On this it is said:
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน