‹ กลับ
ลักขณสูตร
เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค · ข้อ 152 · ที.ป. ๑๑/๓๑๘๒ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๑๕๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตถาคตเคยเป็นมนุษย์ในชาติก่อน ภพก่อน กำเนิดก่อน เมื่อตรวจดูมหาชนที่ควรสงเคราะห์ ย่อมรู้จักชนที่เสมอกัน รู้จักเอง รู้จักบุรุษ รู้จักบุรุษพิเศษ หยั่งทราบว่าบุคคลนี้ควรแก่สักการะนี้ บุคคลนี้ควรแก่ สักการะนี้ ดังนี้ แล้วทำกิจเป็นประโยชน์อันพิเศษในบุคคลนั้นๆ ในกาลก่อนๆ ตถาคตย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก เพราะกรรม นั้น อันตนทำ สั่งสม พอกพูน ไพบูลย์ ฯลฯ ครั้นจุติจากสวรรค์นั้นแล้ว มาสู่ความเป็นอย่างนี้ ย่อมได้เฉพาะซึ่งมหาปุริสลักษณะ ๒ ประการนี้ คือ มี พระกายเป็นปริมณฑลดังว่านิโครธพฤกษ์ ๑ เมื่อทรงยืนอยู่ไม่ต้องทรงน้อมพระกาย ลง ย่อมลูบคลำพระชาณุทั้ง ๒ ด้วยฝ่ายพระหัตถ์ทั้ง ๒ ได้ ๑ พระมหาบุรุษ สมบูรณ์ด้วยลักษณะทั้ง ๒ นั้น ถ้าอยู่ครองเรือนจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ฯลฯ เมื่อเป็นพระราชาจะได้อะไร เมื่อเป็นพระราชาจะได้รับผลข้อนี้ คือ เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะมาก มีทองและเงินมาก มีเครื่องอุปกรณ์น่าปลื้มใจมาก มีทรัพย์และข้าวเปลือกมาก มีคลังเต็มบริบูรณ์ ถ้าพระมหาบุรุษนั้นออกจากเรือน ผนวชเป็นบรรพชิต จะได้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า มีหลังคาคือกิเลส อันเปิดแล้วในโลก เมื่อเป็นพระพุทธเจ้าจะได้อะไร เมื่อเป็นพระพุทธเจ้าจะได้ รับผลข้อนี้ คือ เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะมาก ทรัพย์ของพระองค์นั้น คือ ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ สุตะ จาคะ ปัญญา เป็นทรัพย์อย่างหนึ่งๆ พระผู้มีพระภาคตรัสเนื้อความนี้ไว้ พระโบราณกเถระทั้งหลายจึงกล่าวคาถาประพันธ์ นี้ ในพระลักษณะเหล่านั้นว่า
เทียบรายประโยค (17 ประโยค)
dn30:2.1.1 #
ยํปิ ภิกฺขเว ตถาคโต ปุริมํ ชาตึ ปุริมํ ภวํ ปุริมํ นิเกตํ ปุพฺเพ มนุสฺสภูโต สมาโน✎ ร่าง
“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
“Mendicants, in some past lives the Realized One was reborn as a human being.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.177 · ฉัฏฐสังคายนา 3.122
dn30:2.1.2 #
มหาชนสงฺคาหกํ สเมกฺขมาโน สมํ ชานาติ ๑- สามํ ชานาติ ปุริสํ ชานาติ ปุริสวิเสสํ ชานาติ✎ ร่าง
mahājanasaṅgahaṁ samekkhamāno samaṁ jānāti sāmaṁ jānāti, purisaṁ jānāti purisavisesaṁ jānāti:
Examining the gathered population, he knew what they had in common and what was their own; he knew each person, and he knew the distinctions between people.
dn30:2.1.3 #
อยมิทมรหติ อยมิทมรหตีติ ตตฺถ ตตฺถ วิเสสตฺถกโร ปุเร ๒- อโหสิ ฯ✎ ร่าง
‘ayamidamarahati ayamidamarahatī’ti tattha tattha purisavisesakaro ahosi.
In each case, he made appropriate distinctions between people: ‘This one deserves that; that one deserves this.’
dn30:2.1.4 #
โส ตสฺส กมฺมสฺส กตตฺตา ฯเปฯ✎ ร่าง
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
Due to performing those deeds he was reborn in a heavenly realm.
dn30:2.1.5 #
โส ตโต จุโต อิตฺถตฺตํ อาคโต สมาโน อิมานิ เทฺว มหาปุริสลกฺขณานิ ปฏิลภติ✎ ร่าง
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
When he came back to this place he obtained these two marks:
dn30:2.1.6 #
นิโคฺรธปริมณฺฑโล จ โหติ ฐิโตเยว อโนนมนฺโต อุโภหิ ปาณิตเลหิ ชนฺนุกานิ ปริมสติ ปริมชฺชติ ฯ✎ ร่าง
Nigrodhaparimaṇḍalo ca hoti, ṭhitakoyeva ca anonamanto ubhohi pāṇitalehi jaṇṇukāni parimasati parimajjati.
he has the proportional circumference of a banyan tree; and when standing upright and not bending over, the palms of both hands touch the knees.
dn30:2.2.1 #
โส เตหิ ลกฺขเณหิ สมนฺนาคโต สเจ อคารํ อชฺฌาวสติ ราชา โหติ จกฺกวตฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
Possessing these marks, if he stays at home he becomes a wheel-turning monarch.
อ้างอิงPTS 3.163
dn30:2.2.2 #
ราชา สมาโน กึ ลภติ✎ ร่าง
rājā samāno kiṁ labhati?
And what does he obtain as king?
dn30:2.2.3 #
อฑฺโฒ โหติ มหทฺธโน มหาโภโค ปหูตชาตรูปรชโต ปหูตวิตฺตูปกรโณ ปหูตธนธญฺโญ ปริปุณฺณโกฏฺฐาคาโร✎ ร่าง
Aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
He is rich, affluent, and wealthy, with lots of gold and silver, lots of property and assets, lots of money and grain, and a full treasury and storehouses.
dn30:2.2.4 #
ราชา สมาโน อิทํ ลภติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…
That’s what he obtains as king.
dn30:2.2.5 #
พุทฺโธ สมาโน กึ ลภติ✎ ร่าง
buddho samāno kiṁ labhati?
And what does he obtain as Buddha?
dn30:2.2.6 #
อฑฺโฒ โหติ มหทฺธโน มหาโภโค✎ ร่าง
Aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo.
He is rich, affluent, and wealthy.
dn30:2.2.7 #
ตสฺสิมานิ ธนานิ โหนฺติ เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
Tassimāni dhanāni honti, seyyathidaṁ—
He has these kinds of wealth:
dn30:2.2.8 #
สทฺธาธนํ สีลธนํ หิริธนํ โอตฺตปฺปธนํ สุตธนํ จาคธนํ ปญฺญาธนํ✎ ร่าง
saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hiridhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ.
the wealth of faith, ethics, conscience, prudence, learning, generosity, and wisdom.
dn30:2.2.9 #
พุทฺโธ สมาโน อิทํ ลภติ ฯ✎ ร่าง
Buddho samāno idaṁ labhati”.
That’s what he obtains as Buddha.”
dn30:2.2.10 #
เอตมตฺถํ ภควา อโวจ ฯ✎ ร่าง
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
The Buddha spoke this matter.
dn30:2.3.1 #
ตตฺเถตํ วุจฺจติ✎ ร่าง
Tatthetaṁ vuccati:
On this it is said:
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน