‹ กลับ
ปาฏิกสูตร
เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค · ข้อ 16 · ที.ป. ๑๑/๑ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๑๖] ดูกรภัคควะ มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่า เลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้นลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์ เราจึงเข้าไปถามเขาอย่างนี้ว่า ทราบว่า ท่านทั้งหลายบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้นลอยๆ ตาม ลัทธิอาจารย์ จริงหรือ สมณพราหมณ์เหล่านั้นถูกเราถามอย่างนี้แล้ว ยืนยันว่า เป็นเช่นนั้น เราจึงถามต่อไปว่า พวกท่านบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่า เกิดขึ้นลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์ มีแบบอย่างไร สมณพราหมณ์เหล่านั้นถูกเราถาม อย่างนี้แล้ว ตอบไม่ถูก เมื่อตอบไม่ถูก จึงย้อนถามเรา เราถูกถามแล้ว จึง พยากรณ์ว่า- ดูกรท่านทั้งหลาย มีเทวดาเหล่าอสัญญีสัตว์ ก็แลเทวดาเหล่านั้นย่อมจุติ จากชั้นนั้น เพราะความเกิดขึ้นแห่งสัญญา ดูกรท่านทั้งหลาย ก็เป็นฐานะที่จะมี ได้แล ที่สัตว์ผู้ใดผู้หนึ่งจุติจากชั้นนั้น แล้วมาเป็นอย่างนี้ เมื่อมาเป็นอย่างนี้แล้ว จึงออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต เมื่อบวชแล้ว อาศัยความเพียรเป็นเครื่องเผา กิเลส อาศัยความเพียรเป็นที่ตั้งมั่น อาศัยความประกอบเนืองๆ อาศัยความไม่ ประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แล้วบรรลุเจโตสมาธิที่เมื่อตั้งมั่นแล้ว ย่อม ตามระลึกถึงความเกิดขึ้นแห่งสัญญานั้นได้ หลังแต่นั้นไประลึกไม่ได้ เขาจึงกล่าว อย่างนี้ว่า อัตตาและโลกเกิดขึ้นลอยๆ ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุไร เพราะว่า เมื่อ ก่อนข้าพเจ้าไม่ได้มีแล้ว [ไม่ได้มีสัญญา] เดี๋ยวนี้ข้าพเจ้านั้นไม่มี เพราะน้อมไป เพื่อความเป็นผู้สงบแล้ว ก็พวกท่านบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้น ลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์ มีแบบเช่นนี้หรือ สมณพราหมณ์เหล่านั้นตอบอย่างนี้ว่า ท่านโคดม พวกข้าพเจ้าก็ได้ทราบมาดังที่ท่านโคดมได้กล่าวมานี้แล ดูกรภัคควะ เราย่อมทราบชัดซึ่งสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ทั้งรู้ชัดยิ่งกว่านั้น และไม่ยึดมั่นความรู้ชัด นั้นด้วย เมื่อไม่ยึดมั่น จึงทราบความดับเฉพาะตน ฉะนั้น ตถาคตจึงไม่ถึงทุกข์ ฯ
เทียบรายประโยค (22 ประโยค) คำแปลไทย: 🤖 21
dn24:2.20.1 #
สนฺติ ภคฺคว เอเก สมณพฺราหฺมณา อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ อาจริยกํ อคฺคญฺญํ ปญฺญเปนฺติ✎ ร่าง
Santi, bhaggava, eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannaṁ ācariyakaṁ aggaññaṁ paññapenti.
ดูกรภัคควะ มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้นลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์🤖 AI จับคู่
There are some ascetics and brahmins who describe the origin of the world in their tradition as having arisen as an anomaly.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.36
dn24:2.20.2 #
ตฺยาหํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วทามิ✎ ร่าง
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
เราจึงเข้าไปถามเขาอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
I go up to them and say,
dn24:2.20.3 #
สจฺจํ กิร ตุเมฺห อายสฺมนฺโต อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ อาจริยกํ อคฺคญฺญํ ปญฺญเปถาติ ฯ✎ ร่าง
‘saccaṁ kira tumhe āyasmanto adhiccasamuppannaṁ ācariyakaṁ aggaññaṁ paññapethā’ti?
ทราบว่า ท่านทั้งหลายบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้นลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์ จริงหรือ🤖 AI จับคู่
‘Is it really true that this is the venerables’ view?’
dn24:2.20.4 #
เต จ เม เอวํ ปุฏฺฐา อามาติ ปฏิชานนฺติ✎ ร่าง
Te ca me evaṁ puṭṭhā ‘āmo’ti paṭijānanti.
สมณพราหมณ์เหล่านั้นถูกเราถามอย่างนี้แล้ว ยืนยันว่าเป็นเช่นนั้น🤖 AI จับคู่
And they answer, ‘Yes’.
dn24:2.20.5 #
ตฺยาหํ เอวํ วทามิ✎ ร่าง
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:
เราจึงถามต่อไปว่า🤖 AI จับคู่
I say to them,
dn24:2.20.6 #
กถํวิหิตกํ ปน ตุเมฺห อายสฺมนฺโต อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ อาจริยกํ อคฺคญฺญํ ปญฺญเปถาติ ฯ✎ ร่าง
‘kathaṁvihitakaṁ pana tumhe āyasmanto adhiccasamuppannaṁ ācariyakaṁ aggaññaṁ paññapethā’ti?
พวกท่านบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้นลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์ มีแบบอย่างไร🤖 AI จับคู่
‘But how do you describe in your tradition that the origin of the world came about anomalously?’
dn24:2.20.7 #
เต จ มยา ปุฏฺฐา @เชิงอรรถ: ๑ ม. เต เทวาติ ปาฐทฺวยํ น ทิสฺสติ ฯ ๒ ม. ปทูสิมฺหา ฯ@๓ ม. เอวํ มยนฺติ ปาฐทฺวยํ น ทิสฺสติ ฯ น สํปายนฺติ อสํปายนฺตา มมํเยว ปฏิปุจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Te mayā puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā mamaññeva paṭipucchanti.
สมณพราหมณ์เหล่านั้นถูกเราถามอย่างนี้แล้ว ตอบไม่ถูก เมื่อตอบไม่ถูก จึงย้อนถามเรา🤖 AI จับคู่
But they are stumped by my question, and they even question me in return.
dn24:2.20.8 #
เตสาหํ ปุฏฺโฐ พฺยากโรมิ✎ ร่าง
Tesāhaṁ puṭṭho byākaromi:
เราถูกถามแล้ว จึงพยากรณ์ว่า🤖 AI จับคู่
So I answer them,
dn24:2.20.9 #
สนฺตาวุโส อสญฺญิสตฺตา นาม เทวา✎ ร่าง
‘Santāvuso, asaññasattā nāma devā.
ดูกรท่านทั้งหลาย มีเทวดาเหล่าอสัญญีสัตว์ ก็แลเทวดาเหล่านั้นย่อมจุติจากชั้นนั้น เพราะความเกิดขึ้นแห่งสัญญา🤖 AI จับคู่
‘Reverends, there are gods named “non-percipient beings”.
dn24:2.20.10 #
สญฺญุปฺปาทา จ ปน เต เทวา ตมฺหา กายา จวนฺติ ฯ✎ ร่าง
Saññuppādā ca pana te devā tamhā kāyā cavanti.
ดูกรท่านทั้งหลาย ก็เป็นฐานะที่จะมีได้แล ที่สัตว์ผู้ใดผู้หนึ่งจุติจากชั้นนั้น แล้วมาเป็นอย่างนี้🤖 AI จับคู่
When perception arises they pass away from that host of gods.
dn24:2.20.11 #
ฐานํ โข ปเนตํ อาวุโส วิชฺชติ ยํ อญฺญตโร สตฺโต ตมฺหา กายา จวิตฺวา อิตฺถตฺตํ อาคจฺฉติ✎ ร่าง
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
เมื่อมาเป็นอย่างนี้แล้ว จึงออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต🤖 AI จับคู่
It’s possible that one of those beings passes away from that host and is reborn in this place.
dn24:2.20.12 #
อิตฺถตฺตํ อาคโต สมาโน อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชติ✎ ร่าง
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
เมื่อบวชแล้ว อาศัยความเพียรเป็นเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรเป็นที่ตั้งมั่น อาศัยความประกอบเนืองๆ อาศัยความไม่ประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แล้วบรรลุเจโตสมาธิที่เมื่อตั้งมั่นแล้ว ย่อมตามระลึกถึงความเกิดขึ้นแห่งสัญญานั้นได้ หลังแต่นั้นไประลึกไม่ได้🤖 AI จับคู่
Having done so, they go forth from the lay life to homelessness.
dn24:2.20.13 #
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต สมาโน อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย ฯเปฯ ตถารูปํ เจโตสมาธึ ผุสติ ยถาสมาหิเต จิตฺเต ตํ สญฺญุปฺปาทํ อนุสฺสรติ ตโต ปรํ นานุสฺสรติ ฯ✎ ร่าง
Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ saññuppādaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati’.
เขาจึงกล่าวอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
By dint of keen, resolute, committed, and diligent effort, and right application of mind, they experience an immersion of the heart of such a kind that they recollect the arising of perception, but no further.
dn24:2.20.14 #
โส เอวมาห✎ ร่าง
So evamāha:
อัตตาและโลกเกิดขึ้นลอยๆ🤖 AI จับคู่
They say,
อ้างอิงPTS 3.34
dn24:2.20.15 #
อธิจฺจสมุปฺปนฺโน อตฺตา จ โลโก จ✎ ร่าง
‘adhiccasamuppanno attā ca loko ca.
ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุไร🤖 AI จับคู่
“The self and the cosmos arose anomalously.
dn24:2.20.16 #
ตํ กิสฺส เหตุ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
เพราะว่า เมื่อก่อนข้าพเจ้าไม่ได้มีแล้ว🤖 AI จับคู่
Why is that?
dn24:2.20.17 #
อหํ หิ ปุพฺเพ นาโหสึ โสมฺหิ เอตรหิ อหุตฺวา สนฺตตาย ปรินโตติ ฯ✎ ร่าง
Ahañhi pubbe nāhosiṁ, somhi etarahi ahutvā santatāya pariṇato’ti.
เดี๋ยวนี้ข้าพเจ้านั้นไม่มี เพราะน้อมไปเพื่อความเป็นผู้สงบแล้ว🤖 AI จับคู่
Because formerly I didn’t exist, whereas now, having not existed, I’ve transformed into the state of existing.”
dn24:2.20.18 #
เอวํวิหิตกํ โน ตุเมฺห อายสฺมนฺโต อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ อาจริยกํ อคฺคญฺญํ ปญฺญเปถาติ ฯ✎ ร่าง
‘Evaṁvihitakaṁ no tumhe āyasmanto adhiccasamuppannaṁ ācariyakaṁ aggaññaṁ paññapethā’ti?
ก็พวกท่านบัญญัติสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ถือกันว่าเกิดขึ้นลอยๆ ตามลัทธิอาจารย์ มีแบบเช่นนี้หรือ🤖 AI จับคู่
Is this how you describe in your tradition that the origin of the world came about anomalously?’
dn24:2.20.19 #
เต เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Te evamāhaṁsu:
สมณพราหมณ์เหล่านั้นตอบอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
They say,
dn24:2.20.20 #
เอวํ โข ๑- อาวุโส โคตม สุตํ ยเถวายสฺมา โคตโม อาหาติ ฯ✎ ร่าง
‘evaṁ kho no, āvuso gotama, sutaṁ yathevāyasmā gotamo āhā’ti.
ท่านโคดม พวกข้าพเจ้าก็ได้ทราบมาดังที่ท่านโคดมได้กล่าวมานี้แล🤖 AI จับคู่
‘That is what we have heard, Reverend Gotama, just as you say.’
dn24:2.20.21 #
อคฺคญฺญญฺจาหํ ภคฺคว ปชานามิ ตญฺจ ปชานามิ ตโต จ อุตฺตริตรํ ปชานามิ ตญฺจ ปชานนํ น ปรามสามิ ฯ อปรามสโต จ เม ปจฺจตฺตญฺเญว นิพฺพุติ วิทิตา✎ ร่าง
Aggaññañcāhaṁ, bhaggava, pajānāmi tañca pajānāmi, tato ca uttaritaraṁ pajānāmi, tañca pajānaṁ na parāmasāmi, aparāmasato ca me paccattaññeva nibbuti viditā.
ดูกรภัคควะ เราย่อมทราบชัดซึ่งสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ทั้งรู้ชัดยิ่งกว่านั้น และไม่ยึดมั่นความรู้ชัดนั้นด้วย เมื่อไม่ยึดมั่น จึงทราบความดับเฉพาะตน ฉะนั้น ตถาคตจึงไม่ถึงทุกข์🤖 AI จับคู่
I understand this, and what goes beyond it. Yet since I do not misapprehend that understanding, I have realized quenching within myself. Directly knowing this, the Realized One does not come to ruin.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.25
dn24:2.20.22 #
ยทภิชานํ ตถาคโต โน อนยํ อาปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
Yadabhijānaṁ tathāgato no anayaṁ āpajjati.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน