‹ กลับ
ธรรมทายาทสูตร
เล่ม ๑๒ — มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ · ข้อ 22 · ม.มู. ๑๒/๓๘๕ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าเราบริโภคเสร็จ อิ่มหนำสำราญเป็นอันดีเพียงพอแก่ ประโยชน์แล้ว แต่บิณฑบาตของเรายังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง ในเวลานั้น ภิกษุสองรูปอัน ความหิวและความถอยกำลังครอบงำแล้วพากันมา เราพึงกล่าวกะเธอทั้งสองนั้นอย่างนี้ว่า ดูกร ภิกษุทั้งหลาย เราบริโภคเสร็จ อิ่มหนำสำราญเป็นอันดี เพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว แต่บิณฑบาตนี้ ของเรายังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง ถ้าเธอทั้งหลายหวังจะบริโภค ก็จงบริโภคเถิด ถ้าเธอทั้งหลาย จักไม่บริโภค เราทิ้งเสียในที่ที่ปราศจากของสดเขียว หรือจักเทเสียในน้ำที่ไม่มีตัวสัตว์ ณ บัดนี้ ภิกษุสองรูปนั้น รูปหนึ่งมีความคิดอย่างนี้ว่า พระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จอิ่มหนำสำราญ เป็นอันดี เพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว แต่บิณฑบาตของพระผู้มีพระภาคนี้ยังมีเหลืออยู่ อันจำต้อง ทิ้ง ถ้าเราทั้งหลายจักไม่บริโภค พระผู้มีพระภาคก็จักทรงทิ้งในที่ที่ปราศจากของสดเขียว หรือจักทรง เทเสียในน้ำที่ไม่มีตัวสัตว์ ณ บัดนี้ แต่พระผู้มีพระภาคตรัสสอนไว้ดังนี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวก เธอจงเป็นธรรมทายาทของเราเถิด อย่าเป็นอามิสทายาทเลย ก็บิณฑบาตนี้เป็นอามิสอย่างใดอย่าง หนึ่ง อย่ากระนั้นเลย เราไม่พึงบริโภคบิณฑบาตนี้ พึงยังคืนและวันนี้ให้ล่วงไปอย่างนี้ด้วยความ หิวและความถอยกำลังนี้แหละ เธอจึงไม่บริโภคบิณฑบาตนั้น แล้วยังคืนและวันนั้นให้ล่วงไป อย่างนี้ ด้วยความหิวและความถอยกำลังนั้นเอง. ส่วนภิกษุรูปที่ ๒ มีความคิดอย่างนี้ว่า พระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จอิ่มหนำสำราญเป็นอันดี เพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว แต่บิณฑบาตของพระผู้มีพระภาคนี้ ยังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง ถ้าเรา ทั้งหลายจักไม่บริโภค พระผู้มีพระภาคจักทรงทิ้งในที่ที่ปราศจากของสดเขียว หรือจักทรงเทเสีย ในน้ำที่ไม่มีตัวสัตว์ ณ บัดนี้ อย่ากระนั้นเลย เราพึงบริโภคบิณฑบาตนี้ บรรเทาความหิวและ ความถอยกำลัง พึงยังคืนและวันนี้ให้ล่วงไปอย่างนี้ เธอจึงบริโภคบิณฑบาตนั้น บรรเทาความหิว และความถอยกำลัง พึงยังคืนและวันนั้นให้ล่วงไปอย่างนี้. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั้น แม้จะบริโภคบิณฑบาตนั้น บรรเทาความหิวและความถอย กำลัง พึงยังคืนและวันนั้นให้ล่วงไปอย่างนี้ ถึงอย่างนั้น ภิกษุรูปก่อนโน้น ยังน่าบูชาและสรรเสริญ กว่า ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร? ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะข้อนั้นจักเป็นไปเพื่อความมักน้อย สันโดษ ขัดเกลา เลี้ยงง่าย ปรารภความเพียร แก่ภิกษุนั้นสิ้นกาลนาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น แล พวกเธอจงเป็นธรรมทายาทของเราเถิด อย่าเป็นอามิสทายาทของเราเลย เรามีความเอ็นดู ในพวกเธอว่า ทำอย่างไรหนอ พวกสาวกของเราพึงเป็นธรรมทายาท ไม่พึงเป็นอามิสทายาท พระผู้มีพระภาคสุคตเจ้า ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้แล้ว จึงเสด็จลุกจากอาสนะเข้าสู่พระวิหาร.
เทียบรายประโยค (30 ประโยค) คำแปลไทย: 🤖 30
mn3:3.1 #
อิธาหํ ภิกฺขเว ภุตฺตาวี อสฺสํ ปวาริโต ปริปุณฺโณ@เชิงอรรถ: ๑ ม. อาทิยา ฯ ปริโยสิโต สุหิโต ยาวทตฺโถ✎ ร่าง
Idhāhaṁ, bhikkhave, bhuttāvī assaṁ pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าเราบริโภคเสร็จ อิ่มหนำสำราญเป็นอันดีเพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว🤖 AI จับคู่
Suppose that I had eaten and refused more food, being replete, and having had as much as I needed.
อ้างอิงPTS 1.13 · สยามรัฐ 12.22
mn3:3.2 #
สิยา จ เม ปิณฺฑปาโต อติเรกธมฺโม ฉฑฺฑิยธมฺโม ๑- ฯ✎ ร่าง
siyā ca me piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.
แต่บิณฑบาตของเรายังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง🤖 AI จับคู่
And there was some extra almsfood that was going to be thrown away.
mn3:3.3 #
อถ เทฺว ภิกฺขู อาคจฺเฉยฺยุํ ชิฆจฺฉาทุพฺพลฺยปเรตา✎ ร่าง
Atha dve bhikkhū āgaccheyyuṁ jighacchādubbalyaparetā.
ในเวลานั้น ภิกษุสองรูปอันความหิวและความถอยกำลังครอบงำแล้วพากันมา🤖 AI จับคู่
Then two mendicants were to come who were weak with hunger.
mn3:3.4 #
ตฺยาหํ เอวํ วเทยฺยํ✎ ร่าง
Tyāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ:
เราพึงกล่าวกะเธอทั้งสองนั้นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
I’d say to them,
mn3:3.5 #
อหํ โขมฺหิ ภิกฺขเว ภุตฺตาวี ปวาริโต ปริปุณฺโณ ปริโยสิโต สุหิโต ยาวทตฺโถ✎ ร่าง
‘ahaṁ khomhi, bhikkhave, bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราบริโภคเสร็จ อิ่มหนำสำราญเป็นอันดี เพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว🤖 AI จับคู่
‘Mendicants, I have eaten and refused more food, being replete, and having had as much as I need.
mn3:3.6 #
อตฺถิ จ เม อยํ ปิณฺฑปาโต อติเรกธมฺโม ฉฑฺฑิยธมฺโม✎ ร่าง
atthi ca me ayaṁ piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.
แต่บิณฑบาตนี้ของเรายังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง🤖 AI จับคู่
And there is this extra almsfood that’s going to be thrown away.
mn3:3.7 #
สเจ อากงฺขถ ภุญฺชถ สเจ ๓- ตุเมฺห น ภุญฺชิสฺสถ อิทานาหํ อปหริเต วา ฉฑฺเฑสฺสามิ อปฺปาณเก วา อุทเก โอปิลาเปสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
Sace ākaṅkhatha, bhuñjatha, no ce tumhe bhuñjissatha, idānāhaṁ appaharite vā chaḍḍessāmi, appāṇake vā udake opilāpessāmī’ti.
ถ้าเธอทั้งหลายหวังจะบริโภค ก็จงบริโภคเถิด ถ้าเธอทั้งหลายจักไม่บริโภค เราทิ้งเสียในที่ที่ปราศจากของสดเขียว หรือจักเทเสียในน้ำที่ไม่มีตัวสัตว์ ณ บัดนี้🤖 AI จับคู่
Eat it if you like. Otherwise I’ll throw it out where there is little that grows, or drop it into water that has no living creatures.’
mn3:3.8 #
ตตฺเถกสฺส ๔- ภิกฺขุโน เอวมสฺส✎ ร่าง
Tatrekassa bhikkhuno evamassa:
ภิกษุสองรูปนั้น รูปหนึ่งมีความคิดอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Then one of those mendicants thought,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 12.18
mn3:3.9 #
ภควา โข ภุตฺตาวี ปวาริโต ปริปุณฺโณ ปริโยสิโต สุหิโต ยาวทตฺโถ✎ ร่าง
‘bhagavā kho bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;
พระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จอิ่มหนำสำราญเป็นอันดี เพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว🤖 AI จับคู่
‘The Buddha has eaten and refused more food.
mn3:3.10 #
อตฺถิ จายํ ภควโต ปิณฺฑปาโต อติเรกธมฺโม ฉฑฺฑิยธมฺโม✎ ร่าง
atthi cāyaṁ bhagavato piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.
แต่บิณฑบาตของพระผู้มีพระภาคนี้ยังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง🤖 AI จับคู่
And he has some extra almsfood that’s going to be thrown away.
mn3:3.11 #
สเจ มยํ น ภุญฺชิสฺสาม อิทานิ ภควา อปฺปหริเต วา ฉฑฺเฑสฺสติ อปฺปาณเก วา อุทเก โอปิลาเปสฺสติ✎ ร่าง
Sace mayaṁ na bhuñjissāma, idāni bhagavā appaharite vā chaḍḍessati, appāṇake vā udake opilāpessati.
ถ้าเราทั้งหลายจักไม่บริโภค พระผู้มีพระภาคก็จักทรงทิ้งในที่ที่ปราศจากของสดเขียว หรือจักทรงเทเสียในน้ำที่ไม่มีตัวสัตว์ ณ บัดนี้🤖 AI จับคู่
If we don’t eat it he’ll throw it away.
mn3:3.12 #
วุตฺตํ โข ปเนตํ ภควตา✎ ร่าง
Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā:
แต่พระผู้มีพระภาคตรัสสอนไว้ดังนี้ว่า🤖 AI จับคู่
But the Buddha has also said:
mn3:3.13 #
ธมฺมทายาทา เม ภิกฺขเว ภวถ มา อามิสทายาทาติ✎ ร่าง
“dhammadāyādā me, bhikkhave, bhavatha, mā āmisadāyādā”ti.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงเป็นธรรมทายาทของเราเถิด อย่าเป็นอามิสทายาทเลย🤖 AI จับคู่
“Be my heirs in the teaching, not in things of the flesh.”
mn3:3.14 #
อามิสญฺญตรํ โข ปเนตํ ยทิทํ ปิณฺฑปาโต✎ ร่าง
Āmisaññataraṁ kho panetaṁ, yadidaṁ piṇḍapāto.
ก็บิณฑบาตนี้เป็นอามิสอย่างใดอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
And almsfood is one of the things of the flesh.
mn3:3.15 #
ยนฺนูนาหํ อิมํ ปิณฺฑปาตํ อภุญฺชิตฺวา อิมินาว ชิฆจฺฉาทุพฺพเลฺยน เอวํ อิมํ รตฺตินฺทิวํ วีตินาเมยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ imaṁ piṇḍapātaṁ abhuñjitvā imināva jighacchādubbalyena evaṁ imaṁ rattindivaṁ vītināmeyyan’ti.
อย่ากระนั้นเลย เราไม่พึงบริโภคบิณฑบาตนี้ พึงยังคืนและวันนี้ให้ล่วงไปอย่างนี้ด้วยความหิวและความถอยกำลังนี้แหละ🤖 AI จับคู่
Instead of eating this almsfood, why don’t I spend this day and night weak with hunger?’
mn3:3.16 #
โส ตํ ปิณฺฑปาตํ อภุญฺชิตฺวา เตเนว ชิฆจฺฉาทุพฺพลฺเยน เอวํ ตํ รตฺตินฺทิวํ วีตินาเมยฺย ฯ✎ ร่าง
So taṁ piṇḍapātaṁ abhuñjitvā teneva jighacchādubbalyena evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya.
เธอจึงไม่บริโภคบิณฑบาตนั้น แล้วยังคืนและวันนั้นให้ล่วงไปอย่างนี้ ด้วยความหิวและความถอยกำลังนั้นเอง🤖 AI จับคู่
And that’s what they did.
mn3:3.17 #
อถ ทุติยสฺส ภิกฺขุโน เอวมสฺส✎ ร่าง
Atha dutiyassa bhikkhuno evamassa:
ส่วนภิกษุรูปที่ ๒ มีความคิดอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Then the second of those mendicants thought,
อ้างอิงสยามรัฐ 12.23 · พุทธชยันตี 10.32
mn3:3.18 #
ภควา โข ภุตฺตาวี ปวาริโต ปริปุณฺโณ ปริโยสิโต สุหิโต ยาวทตฺโถ✎ ร่าง
‘bhagavā kho bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;
พระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จอิ่มหนำสำราญเป็นอันดี เพียงพอแก่ประโยชน์แล้ว🤖 AI จับคู่
‘The Buddha has eaten and refused more food.
mn3:3.19 #
อตฺถิ จายํ ภควโต ปิณฺฑปาโต อติเรกธมฺโม ฉฑฺฑิยธมฺโม✎ ร่าง
atthi cāyaṁ bhagavato piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.
แต่บิณฑบาตของพระผู้มีพระภาคนี้ ยังมีเหลืออยู่ อันจำต้องทิ้ง🤖 AI จับคู่
And he has some extra almsfood that’s going to be thrown away.
mn3:3.20 #
สเจ มยํ น ภุญฺชิสฺสาม อิทานิ ภควา อปฺปหริเต วา ฉฑฺเฑสฺสติ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ฉฑฺฑนียธมฺโม ฯ ๒ สี. ชิฆจฺฉาทุพฺพลฺลปเรตา ฯ ยุ. ...ทุพฺพล... ฯ@๓ ม. โน เจ ตุเมฺห ภุญฺชิสฺสถ ฯ ๔ ม. ยุ. ตเตฺรกสฺส ฯ อปฺปาณเก วา อุทเก โอปิลาเปสฺสติ✎ ร่าง
Sace mayaṁ na bhuñjissāma, idāni bhagavā appaharite vā chaḍḍessati, appāṇake vā udake opilāpessati.
ถ้าเราทั้งหลายจักไม่บริโภค พระผู้มีพระภาคจักทรงทิ้งในที่ที่ปราศจากของสดเขียว หรือจักทรงเทเสียในน้ำที่ไม่มีตัวสัตว์ ณ บัดนี้🤖 AI จับคู่
If we don’t eat it he’ll throw it away.
mn3:3.21 #
ยนฺนูนาหํ อิมํ ปิณฺฑปาตํ ภุญฺชิตฺวา ชิฆจฺฉาทุพฺพลฺยํ ปฏิวิโนเทตฺวา ๑- เอวํ อิมํ รตฺตินฺทิวํ วีตินาเมยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ imaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ imaṁ rattindivaṁ vītināmeyyan’ti.
อย่ากระนั้นเลย เราพึงบริโภคบิณฑบาตนี้ บรรเทาความหิวและความถอยกำลัง พึงยังคืนและวันนี้ให้ล่วงไปอย่างนี้🤖 AI จับคู่
Why don’t I eat this almsfood, then spend the day and night having got rid of my hunger and weakness?’
mn3:3.22 #
โส ตํ ปิณฺฑปาตํ ภุญฺชิตฺวา ชิฆจฺฉาทุพฺพลฺยํ ปฏิวิโนเทตฺวา เอวํ ตํ รตฺตินฺทิวํ วีตินาเมยฺย ฯ✎ ร่าง
So taṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya.
เธอจึงบริโภคบิณฑบาตนั้น บรรเทาความหิวและความถอยกำลัง พึงยังคืนและวันนั้นให้ล่วงไปอย่างนี้🤖 AI จับคู่
And that’s what they did.
mn3:3.23 #
กิญฺจาปิ โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ ตํ ปิณฺฑปาตํ ภุญฺชิตฺวา ชิฆจฺฉาทุพฺพลฺยํ ปฏิวิโนเทตฺวา เอวํ ตํ รตฺตินฺทิวํ วีตินาเมยฺย ฯ {๒๒.๒} อถ โข อสุเยว เม ปุริโม ภิกฺขุ ปุชฺชตโร จ ปาสํสตโร จ ฯ✎ ร่าง
Kiñcāpi so, bhikkhave, bhikkhu taṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya, atha kho asuyeva me purimo bhikkhu pujjataro ca pāsaṁsataro ca.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั้น แม้จะบริโภคบิณฑบาตนั้น บรรเทาความหิวและความถอยกำลัง พึงยังคืนและวันนั้นให้ล่วงไปอย่างนี้ ถึงอย่างนั้น ภิกษุรูปก่อนโน้น ยังน่าบูชาและสรรเสริญกว่า🤖 AI จับคู่
Even though that mendicant, after eating the almsfood, spent the day and night rid of hunger and weakness, it is the former mendicant who is more worthy of respect and praise.
mn3:3.24 #
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร🤖 AI จับคู่
Why is that?
mn3:3.25 #
ตญฺหิ ตสฺส ภิกฺขเว ภิกฺขุโน ทีฆรตฺตํ อปฺปิจฺฉตาย สนฺตุฏฺฐิยา สลฺเลขาย สุภรตาย วิริยารมฺภาย สํวตฺติสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Tañhi tassa, bhikkhave, bhikkhuno dīgharattaṁ appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya subharatāya vīriyārambhāya saṁvattissati.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะข้อนั้นจักเป็นไปเพื่อความมักน้อย สันโดษ ขัดเกลา เลี้ยงง่าย ปรารภความเพียร แก่ภิกษุนั้นสิ้นกาลนาน🤖 AI จับคู่
Because for a long time that will conduce to that mendicant being of few wishes, content, self-effacing, unburdensome, and energetic.
mn3:3.26 #
ตสฺมาติห เม ภิกฺขเว ธมฺมทายาทา ภวถ มา อามิสทายาทา✎ ร่าง
Tasmātiha me, bhikkhave, dhammadāyādā bhavatha, mā āmisadāyādā.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล พวกเธอจงเป็นธรรมทายาทของเราเถิด อย่าเป็นอามิสทายาทของเราเลย🤖 AI จับคู่
So, mendicants, be my heirs in the teaching, not in things of the flesh.
mn3:3.27 #
อตฺถิ เม ตุเมฺหสุ อนุกมฺปา✎ ร่าง
Atthi me tumhesu anukampā:
เรามีความเอ็นดูในพวกเธอว่า🤖 AI จับคู่
Out of sympathy for you, I think,
mn3:3.28 #
กินฺติ เม สาวกา ธมฺมทายาทา ภเวยฺยุํ โน อามิสทายาทาติ ฯ✎ ร่าง
‘kinti me sāvakā dhammadāyādā bhaveyyuṁ, no āmisadāyādā’”ti.
ทำอย่างไรหนอ พวกสาวกของเราพึงเป็นธรรมทายาท ไม่พึงเป็นอามิสทายาท🤖 AI จับคู่
‘How can my disciples become heirs in the teaching, not in things of the flesh?’”
mn3:4.1 #
อิทมโวจ ภควา✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
พระผู้มีพระภาคสุคตเจ้า ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้แล้ว🤖 AI จับคู่
That is what the Buddha said.
mn3:4.2 #
อิทํ วตฺวาน ๒- สุคโต อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
จึงเสด็จลุกจากอาสนะเข้าสู่พระวิหาร🤖 AI จับคู่
When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๒ — มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน