เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ
คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต ฯ อจิรปกฺกนฺเต เทวทตฺเต✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte.
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตพระนครราชคฤห์. เมื่อพระเทวทัตต์หลีกไปไม่นาน🤖 AI จับคู่
At one time the Buddha was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain, not long after Devadatta had left.
ตตฺร โข ภควา
เทวทตฺตํ อารพฺภ ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Tatra kho bhagavā devadattaṁ ārabbha bhikkhū āmantesi:
ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงปรารภพระเทวทัตต์ ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาแล้ว ตรัสว่า🤖 AI จับคู่
There the Buddha spoke to the mendicants about Devadatta:
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ กุลปุตฺโต
สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ✎ ร่าง
“Idha, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:
ดูกรภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรบางคนในโลกนี้ มีศรัทธา ออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต ด้วยคิดว่า🤖 AI จับคู่
“Mendicants, take the case of a gentleman who has gone forth out of faith from the lay life to homelessness, thinking,
อ้างอิงพุทธชยันตี 10.464
โอติณฺโณมฺหิ ชาติยา
ชราย มรเณน โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาเสหิ ๑- ทุกฺโขติณฺโณ
ทุกฺขปเรโต✎ ร่าง
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
เราเป็นผู้อันชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส ท่วมทับแล้ว ถูกความทุกข์ท่วมทับแล้ว มีความทุกข์เป็นเบื้องหน้า🤖 AI จับคู่
‘I’m swamped by rebirth, old age, and death; by sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. I’m swamped by suffering, mired in suffering.
อปฺเปวนาม อิมสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส อนฺตกิริยา
ปญฺญาเยถาติ ฯ✎ ร่าง
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.
ไฉนหนอ ความกระทำที่สุดแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ จะพึงปรากฏ.🤖 AI จับคู่
Hopefully I can make an end to this entire mass of suffering.’
โส เอวํ ปพฺพชิโต สมาโน ลาภสกฺการสิโลกํ
อภินิพฺพตฺเตติ ฯ✎ ร่าง
So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.
เขาบวชอย่างนั้นแล้ว ยังลาภสักการะ และความสรรเสริญให้บังเกิดขึ้น.🤖 AI จับคู่
When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity.
โส เตน ลาภสกฺการสิโลเกน อตฺตมโน
โหติ ปริปุณฺณสงฺกปฺโป ฯ✎ ร่าง
So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
เขามีความยินดี มีความดำริเต็มเปี่ยมด้วยลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น.🤖 AI จับคู่
They’re happy with that, and they’ve got all they wished for.
โส เตน ลาภสกฺการสิโลเกน
อตฺตานุกฺกํเสติ ปรํ วมฺเภติ✎ ร่าง
So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti paraṁ vambheti:
เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญ อันนั้น เขาย่อมยกตนข่มผู้อื่นว่า🤖 AI จับคู่
And they glorify themselves and put others down because of that:
อหมสฺมิ ลาภี สกฺการสิโลกวา อิเม
ปนญฺเญ ภิกฺขู อปฺปญฺญาตา อปฺเปสกฺขาติ ฯ✎ ร่าง
‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.
เรามีลาภสักการะและความสรรเสริญ ส่วนภิกษุอื่นนอกนี้ ไม่ปรากฏ มีศักดาน้อย.🤖 AI จับคู่
‘I’m the one with possessions, honor, and popularity. These other mendicants are obscure and insignificant.’
โส เตน
ลาภสกฺการสิโลเกน มชฺชติ ปมชฺชติ ปมาทํ อาปชฺชติ ปมตฺโต
สมาโน ทุกฺขํ วิหรติ ฯ✎ ร่าง
So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.
เขาย่อมมัวเมา ถึงความประมาท เพราะลาภสักการะและความสรรเสริญนั้น เมื่อเป็นผู้ประมาทแล้ว ย่อมอยู่เป็นทุกข์.🤖 AI จับคู่
And so they become indulgent and fall into negligence on account of those possessions, honor, and popularity. And being negligent they live in suffering.
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี
สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต
อติกฺกมฺเมว สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ อติกฺกมฺม ตจํ อติกฺกมฺม
ปปฺปฏิกํ สาขาปลาสํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกเมยฺย สารนฺติ มญฺญมาโน ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษผู้มีความต้องการแก่นไม้ แสวงหาแก่นไม้ เที่ยวเสาะหาแก่นอยู่ เมื่อต้นไม้ใหญ่มีแก่นตั้งอยู่ ละเลยแก่น ละเลยกระพี้ ละเลยเปลือก ละเลยสะเก็ดไปเสีย ตัดเอากิ่งและใบถือไป สำคัญว่าแก่น.🤖 AI จับคู่
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood, softwood, bark, and shoots, he’d cut off the branches and leaves and leave imagining they were heartwood.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 12.254 · พุทธชยันตี 10.466
ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:
บุรุษผู้มีจักษุเห็นเขาผู้นั้นแล้ว พึงกล่าวอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
If a person with clear eyes saw him they’d say,
น วตายํ ภวํ ปุริโส
@เชิงอรรถ: ๑ กตฺถจิ โปตฺถเก ชรามรเณน โสเกหิ ... อุปายาเสหีติปิ ทิสฺสนฺติ ฯ
อญฺญาสิ สารํ น อญฺญาสิ เผคฺคุํ น อญฺญาสิ ตจํ น อญฺญาสิ
ปปฺปฏิกํ น อญฺญาสิ สาขาปลาสํ✎ ร่าง
‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.
บุรุษผู้เจริญนี้ ไม่รู้จักแก่นไม้ ไม่รู้จักกระพี้ ไม่รู้จักเปลือก ไม่รู้จักสะเก็ด ไม่รู้จักกิ่งและใบ🤖 AI จับคู่
‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are.
ตถาหยํ ภวํ ปุริโส สารตฺถิโก
สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต
สารวโต อติกฺกมฺเมว สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ อติกฺกมฺม ตจํ
อติกฺกมฺม ปปฺปฏิกํ สาขาปลาสํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกนฺโต
สารนฺติ มญฺญมาโน✎ ร่าง
Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.
จริงอย่างนั้น บุรุษผู้เจริญนี้ มีความต้องการแก่นไม้ แสวงหาแก่นไม้ เที่ยวเสาะหาแก่นไม้อยู่ เมื่อต้นไม้ใหญ่ มีแก่นตั้งอยู่ ละเลยแก่น ละเลยกระพี้ ละเลยเปลือก ละเลยสะเก็ดไปเสีย ตัดเอากิ่งและใบถือไป สำคัญว่าแก่น🤖 AI จับคู่
That’s why he passed them over, cut off the branches and leaves, and left imagining they were heartwood.
ยญฺจสฺส สาเรน สารกรณียํ ตญฺจสฺส
อตฺถํ นานุภวิสฺสตีติ✎ ร่าง
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.
และกิจที่จะพึงทำด้วยไม้แก่นของเขา จักไม่สำเร็จประโยชน์แก่เขา ฉันใด🤖 AI จับคู่
Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’ …
เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ กุลปุตฺโต
สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:
โอติณฺโณมฺหิ ชาติยา
ชราย มรเณน โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาเสหิ ทุกฺโขติณฺโณ
ทุกฺขปเรโต✎ ร่าง
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,
อปฺเปวนาม อิมสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส อนฺตกิริยา
ปญฺญาเยถาติ ฯ✎ ร่าง
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.
โส เอวํ ปพฺพชิโต สมาโน ลาภสกฺการสิโลกํ
อภินิพฺพตฺเตติ ฯ✎ ร่าง
So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.
โส เตน ลาภสกฺการสิโลเกน อตฺตมโน โหติ
ปริปุณฺณสงฺกปฺโป ฯ✎ ร่าง
So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
โส เตน ลาภสกฺการสิโลเกน อตฺตานุกฺกํเสติ
ปรํ วมฺเภติ อหมสฺมิ ลาภี สกฺการสิโลกวา อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู
อปฺปญฺญาตา อปฺเปสกฺขาติ ฯ✎ ร่าง
So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti ‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.
โส เตน ลาภสกฺการสิโลเกน มชฺชติ
ปมชฺชติ ปมาทํ อาปชฺชติ ปมตฺโต สมาโน ทุกฺขํ วิหรติ ฯ✎ ร่าง
So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.
อ้างอิงPTS 1.193
อยํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ สาขาปลาสํ อคฺคเหสิ พฺรหฺมจริยสฺส✎ ร่าง
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sākhāpalāsaṁ aggahesi brahmacariyassa;
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้เราเรียกว่า ได้ถือเอากิ่งและใบของพรหมจรรย์🤖 AI จับคู่
This is called a mendicant who has grabbed the branches and leaves of the spiritual life
เตน จ โวสานํ
อาปาทิ ฯ✎ ร่าง
tena ca vosānaṁ āpādi.
และถึงที่สุดแค่กิ่งและใบนั้น.🤖 AI จับคู่
and stopped short with that.