เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๕๖๔] ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล ในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคพระนามว่า กกุสันธะ
ผู้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ครองสบง แล้วทรงบาตรและจีวร มีท่านพระวิธุระเป็น
ปัจฉาสมณะ เสด็จเข้าไปสู่บ้านเพื่อบิณฑบาต. ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล ทูสีมารเข้าสิงเด็ก
คนหนึ่ง แล้วเอาก้อนหินขว้างที่ศีรษะท่านพระวิธุระศีรษะแตก. ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล
ท่านพระวิธุระมีศีรษะแตกเลือดไหลอยู่ เดินตามเสด็จพระผู้มีพระภาคพระนามว่ากกุสันธะ ผู้เป็น
พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าไปข้างหลังๆ. ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาค
พระนามว่ากกุสันธะ ผู้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงชำเลืองดูเหมือนช้างชายตาดู
ด้วยตรัสว่า ทูสีมารนี้มิได้รู้ประมาณเลย. ดูกรมารผู้ลามก ก็แหละทูสีมารเคลื่อนแล้วจากที่นั้น
และเข้าถึงมหานรก พร้อมด้วยพระกิริยาที่ทรงชำเลืองดู.
▴ ย่อ
อถ โข ปาปิม กกุสนฺโธ ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ
ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย อายสฺมตา วิธุเรน
ปจฺฉาสมเณน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā vidhurena pacchāsamaṇena gāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคผู้มีพระนามว่ากกุสันธะ นุ่งสบง ถือบาตรและจีวร มีท่านพระวิธุระเป็นปัจฉาสมณะ เสด็จเข้าบ้านเพื่อบิณฑบาต.✎ ร่าง
Then the Buddha Kakusandha robed up in the morning and, taking this bowl and robe, entered the village for alms with Venerable Vidhura as his second monk.
อ้างอิง PTS 1.337 · สยามรัฐ 12.608 · ฉัฏฐสังคายนา 12.421
อถ โข ปาปิม ทูสี
มาโร อญฺญตรํ กุมารกํ อนฺวาวิสิตฺวา สกฺขรํ คเหตฺวา อายสฺมโต
วิธุรสฺส สีเส ปหารมทาสิ สีสํ โวภินฺทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, pāpima, dūsī māro aññataraṁ kumārakaṁ anvāvisitvā sakkharaṁ gahetvā āyasmato vidhurassa sīse pahāramadāsi; sīsaṁ vobhindi.
ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล ทูสีมารเข้าสิงเด็กคนหนึ่ง แล้วเอาก้อนหินขว้างที่ศีรษะท่านพระวิธุระศีรษะแตก.🤖 AI จับคู่
Then Māra Dūsī took possession of a certain boy, picked up a rock, and hit Vidhura on the head, cracking it open.
อถ โข ปาปิม
อายสฺมา วิธุโร ภินฺเนน สีเสน โลหิเตน คฬนฺเตน กกุสนฺธํเยว
ภควนฺตํ อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐีโต อนุพนฺธิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, pāpima, āyasmā vidhuro bhinnena sīsena lohitena gaḷantena kakusandhaṁyeva bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
ดูกรมารผู้ลามก ท่านพระวิธุระนั้น มีเลือดไหลออกจากศีรษะ ก็ยังตามส่งพระผู้มีพระภาคผู้มีพระนามว่ากกุสันธะอยู่นั่นเอง.✎ ร่าง
Then Vidhura, with blood pouring from his cracked skull, still followed behind the Buddha Kakusandha.
อถ
@เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. อนภิรติสญฺญิโน ฯ
โข ปาปิม กกุสนฺโธ ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ นาคาปโลกิตํ
อปโลเกสิ✎ ร่าง
Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho nāgāpalokitaṁ apalokesi:
ดูกรมารผู้ลามก ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคผู้มีพระนามว่ากกุสันธะ ทรงหันกลับแลดูด้วยการแลดูแบบช้างสาร แล้วตรัสว่า✎ ร่าง
Then the Buddha Kakusandha turned to gaze back, the way that elephants do, saying,
น วายํ ทูสี มาโร มตฺตมญฺญาสีติ ฯ✎ ร่าง
‘na vāyaṁ dūsī māro mattamaññāsī’ti.
ทูสีมารนี้ไม่รู้จักประมาณ✎ ร่าง
‘This Māra Dūsī knows no limit.’
สหาปโลกนาย
จ ปน ปาปิม ทูสี มาโร ตมฺหา จ ฐานา จวิ มหานิรยญฺจ
อุปปชฺชิ ฯ✎ ร่าง
Sahāpalokanāya ca pana, pāpima, dūsī māro tamhā ca ṭhānā cavi mahānirayañca upapajji.
ดูกรมารผู้ลามก ด้วยเหตุที่พระองค์ทรงแลดู ทูสีมารก็ตกจากที่นั้น บังเกิดในมหานรก✎ ร่าง
And as he was gazing, Māra Dūsī fell from that place and was reborn in the Great Hell.