กตเม จ ถปติ อกุสลา สีลา ฯ✎ ร่าง
Katame ca, thapati, akusalā sīlā?
And what, chamberlain, are unskillful behaviors?
อกุสลํ กายกมฺมํ
อกุสลํ วจีกมฺมํ ปาปโก อาชีโว✎ ร่าง
Akusalaṁ kāyakammaṁ, akusalaṁ vacīkammaṁ, pāpako ājīvo—
Unskillful deeds by way of body and speech, and bad livelihood.
อิเม วุจฺจนฺติ ถปติ อกุสลา สีลา ฯ✎ ร่าง
ime vuccanti, thapati, akusalā sīlā.
These are called unskillful behaviors.
อิเม จ ถปติ อกุสลา สีลา กึสมุฏฺฐานา ฯ✎ ร่าง
Ime ca, thapati, akusalā sīlā kiṁsamuṭṭhānā?
And where do these unskillful behaviors stem from?
สมุฏฺฐานมฺปิ
เนสํ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.
Where they stem from has been stated.
จิตฺตสมุฏฺฐานาติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Cittasamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.
You should say that they stem from the mind.
กตมํ จิตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ cittaṁ?
What mind?
จิตฺตมฺปิ หิ
พหุ อเนกวิธํ นานปฺปการกํ✎ ร่าง
Cittampi hi bahuṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ.
The mind takes many and diverse forms.
ยํ จิตฺตํ ๑- สราคํ สโทสํ สโมหํ
อิโตสมุฏฺฐานา อกุสลา สีลา ฯ✎ ร่าง
Yaṁ cittaṁ sarāgaṁ sadosaṁ samohaṁ, itosamuṭṭhānā akusalā sīlā.
But unskillful behaviors stem from a mind that has greed, hate, and delusion.
อิเม จ ถปติ อกุสลา สีลา กุหึ อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ime ca, thapati, akusalā sīlā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?
And where do these unskillful behaviors cease without remainder?
อ้างอิงพุทธชยันตี 11.372
นิโรโธปิ เนสํ วุตฺโต ฯ✎ ร่าง
Nirodhopi nesaṁ vutto.
Their cessation has also been stated.
อิธ ถปติ ภิกฺขุ กายทุจฺจริตํ ปหาย
กายสุจริตํ ภาเวติ วจีทุจฺจริตํ ปหาย วจีสุจริตํ ภาเวติ มโนทุจฺจริตํ
ปหาย มโนสุจริตํ ภาเวติ มิจฺฉาชีวํ ปหาย สมฺมาชีเวน ชีวิตํ ๒-
กปฺเปติ✎ ร่าง
Idha, thapati, bhikkhu kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti, micchājīvaṁ pahāya sammājīvena jīvitaṁ kappeti—
It’s when a mendicant gives up bad conduct by way of body, speech, and mind, and develops good conduct by way of body, speech, and mind; they give up wrong livelihood and earn a living by right livelihood.
เอตฺเถเต อกุสลา สีลา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ฯ✎ ร่าง
etthete akusalā sīlā aparisesā nirujjhanti.
This is where these unskillful behaviors cease without remainder.
กถํ ปฏิปนฺโน ๓- ถปติ อกุสลานํ สีลานํ นิโรธาย
ปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ paṭipanno, thapati, akusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?
And how is someone practicing for the cessation of unskillful behaviors?
อ้างอิงPTS 2.27 · สยามรัฐ 13.348 · ฉัฏฐสังคายนา 13.228
อิธ ถปติ ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ
ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ
ปทหติ✎ ร่าง
Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;
It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise.
อุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฉนฺทํ
ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ✎ ร่าง
uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;
They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that bad, unskillful qualities that have arisen are given up.
อนุปฺปนฺนานํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. สจิตฺตํ ฯ ๒ ยุ. ชีวิกํ ฯ ๓ ยุ. เอตฺถนฺตเร จาติ ทิสฺสติ ฯ
กุสลานํ ธมฺมานํ อุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ
จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ✎ ร่าง
anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;
They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that skillful qualities arise.
อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา
อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ
ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ ฯ✎ ร่าง
uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are completed by development.
เอวํ
ปฏิปนฺโน โข ถปติ อกุสลานํ สีลานํ นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ paṭipanno kho, thapati, akusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.
Someone practicing like this is practicing for the cessation of unskillful behaviors.