เนื้อความทั้งข้อ
[๔๕๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้:-
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่อัมพวัน ของพระเจ้ามฆเทวะ ใกล้เมืองมิถิลา.
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงแย้มพระสรวลให้ปรากฏ ณ ประเทศแห่งหนึ่ง. ลำดับนั้น ท่าน
พระอานนท์ได้มีความคิดว่า อะไรหนอเป็นเหตุ อะไรเป็นปัจจัยให้พระผู้มีพระภาคทรงแย้ม
พระสรวล พระตถาคตทั้งหลายไม่ทรงแย้มพระสรวลโดยหาเหตุมิได้ ดังนี้แล้ว จึงทำจีวรเฉวียงบ่า
ข้างหนึ่ง ประนมอัญชลีไปทางพระผู้มีพระภาคแล้ว ได้ทูลถามว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ
เป็นเหตุ อะไรเป็นปัจจัย ให้พระผู้มีพระภาคทรงแย้มพระสรวล พระตถาคตทั้งหลายไม่ทรง
แย้มพระสรวลโดยหาเหตุมิได้.
เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา มิถิลายํ วิหรติ
มฆเทวมฺพวเน ๑- ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā mithilāyaṁ viharati maghadevaambavane.
At one time the Buddha was staying near Mithilā in the Maghadeva Mango Grove.
อถ โข ภควา อญฺญตรสฺมึ ปเทเส สิตํ
ปาตฺวากาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā aññatarasmiṁ padese sitaṁ pātvākāsi.
Then the Buddha smiled at a certain spot.
อถ โข อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
Then Venerable Ānanda thought,
โก
นุ โข เหตุ โก ปจฺจโย ภควโต สิตสฺส ปาตุกมฺมาย✎ ร่าง
“ko nu kho hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?
“What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled?
น
อการเณน ตถาคตา สิตํ ปาตุกโรนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Na akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.
Realized Ones do not smile for no reason.”
อถ โข อายสฺมา
อานนฺโท เอกํสํ จีวรํ กตฺวา เยน ภควา เตนญฺชลิมฺปณาเมตฺวา
ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā ānando ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
So Ānanda arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said,
โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย ภควโต
สิตสฺส ปาตุกมฺมาย✎ ร่าง
“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?
“What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled?
น อการเณน ตถาคตา สิตํ ปาตุกโรนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Na akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.
Realized Ones do not smile for no reason.”