อถ โข อานนฺท สกฺโก เทวานมินฺโท มาตลึ สงฺคาหกํ
อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho, ānanda, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:
Then Sakka, lord of gods, addressed his chariot handler Mātali,
เอหิ ตฺวํ สมฺม มาตลิ สหสฺสยุตฺตํ อาชญฺญรถํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อภิรูเหยฺยาสิ ฯ
โยเชตฺวา นิมึ ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทหิ✎ ร่าง
‘ehi tvaṁ, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadehi—
‘Come, dear Mātali, harness the chariot with a thousand thoroughbreds. Then go to King Nimi and say,
อยนฺเต มหาราช
สหสฺสยุตฺโต อาชญฺญรโถ สกฺเกน เทวานมินฺเทน เปสิโต✎ ร่าง
ayaṁ te, mahārāja, sahassayutto ājaññaratho sakkena devānamindena pesito;
“Great king, this chariot has been sent for you by Sakka, lord of gods.
อภิรูเหยฺยาสิ
มหาราช ทิพฺพํ ยานํ อวิกมฺปมาโนติ ฯ✎ ร่าง
abhiruheyyāsi, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno’ti.
Mount the heavenly chariot, great king, without wavering!”’
เอวํ ๑- ภทนฺตวาติ
โข อานนฺท มาตลิ สงฺคาหโก สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปฏิสฺสุตฺวา
สหสฺสยุตฺตํ อาชญฺญรถํ โยเชตฺวา นิมึ ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา
เอตทโวจ✎ ร่าง
‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā etadavoca:
‘Yes, lord,’ replied Mātali. He did as Sakka asked, and said to the king,
อยํ เต มหาราช สหสฺสยุตฺโต อาชญฺญรโถ สกฺเกน
เทวานมินฺเทน เปสิโต✎ ร่าง
‘ayaṁ te, mahārāja, sahassayutto ājaññaratho sakkena devānamindena pesito;
‘Great king, this chariot has been sent for you by Sakka, lord of gods.
อภิรูห มหาราช ทิพฺพํ ยานํ อวิกมฺปมาโน✎ ร่าง
abhiruha, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno.
Mount the heavenly chariot, great king, without wavering!
อปิจ มหาราช กตเมน ตํ เนมิ เยน วา ปาปกมฺมา ปาปกานํ
กมฺมานํ วิปากํ ปฏิสํเวเทนฺติ เยน วา กลฺยาณกมฺมา กลฺยาณกมฺมานํ
วิปากํ ปฏิสํเวเทนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Api ca, mahārāja, katamena taṁ nemi, yena vā pāpakammā pāpakānaṁ kammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedenti, yena vā kalyāṇakammā kalyāṇakammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedentī’ti?
But which way should we go—the way of those who experience the result of bad deeds, or the way of those who experience the result of good deeds?’
อุภเยเนว มํ มาตลิ เนหีติ ฯ✎ ร่าง
‘Ubhayeneva maṁ, mātali, nehī’ti.
‘Take me both ways, Mātali.’
สํปเวสิ ๒-
โข อานนฺท มาตลิ สงฺคาหโก นิมึ ราชานํ สุธมฺมายํ สภายํ ๓- ฯ✎ ร่าง
Sampavesesi kho, ānanda, mātali, saṅgāhako nimiṁ rājānaṁ sudhammaṁ sabhaṁ.
Mātali brought King Nimi to the Hall of Clear Right.
อทฺทสา โข อานนฺท สกฺโก เทวานมินฺโท นิมึ ราชานํ
ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ✎ ร่าง
Addasā kho, ānanda, sakko devānamindo nimiṁ rājānaṁ dūratova āgacchantaṁ.
Sakka saw King Nimi coming off in the distance,
ทิสฺวา นิมึ ราชานํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Disvāna nimiṁ rājānaṁ etadavoca:
and said to him:
เอหิ โข
มหาราช✎ ร่าง
‘ehi kho, mahārāja.
‘Come, great king!
สฺวาคตํ มหาราช✎ ร่าง
Svāgataṁ, mahārāja.
Welcome, great king!
เทวา เต มหาราช ตาวตึสา
สุธมฺมายํ สภายํ กิตฺตยมานรูปา สนฺนิสินฺนา✎ ร่าง
Devā te dassanakāmā, mahārāja, tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ kittayamānarūpā sannisinnā:
The gods of the thirty-three who wanted to see you were sitting together in the Hall of Clear Right, where they were singing your praises.
ลาภา วต โภ
วิเทหานํ สุลทฺธํ วต โภ วิเทหานํ✎ ร่าง
“lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ,
เยสํ นิมิ ราชา ธมฺมิโก
ธมฺมราชา ธมฺเม ฐิโต มหาราชา✎ ร่าง
yesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;
ธมฺมํ จรติ พฺราหฺมณคหปติเกสุ
เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ✎ ร่าง
dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;
อุโปสถญฺจ อุปวสติ จาตุทฺทสึ
ปญฺจทสึ อฏฺฐมึ จ ปกฺขสฺสาติ✎ ร่าง
uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā”ti.
เทวา เต มหาราช ตาวตึสา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. เอวํ โหตุ ภทฺทนฺตวาติ ฯ ๒ สี. ยุ. สมฺปาเปสิ ฯ ๓ สี. ยุ. สุธมฺมํ สภํ ฯ
ทสฺสนกามา✎ ร่าง
Devā te, mahārāja, tāvatiṁsā dassanakāmā.
The gods of the thirty-three would like to see you.
อภิรม มหาราช เทเวสุ เทวานุภาเวนาติ ฯ✎ ร่าง
Abhirama, mahārāja, devesu devānubhāvenā’ti.
Enjoy heavenly glory among the gods!’
อลํ
มาริส ตตฺเถว มํ มิถิลํ ปฏิเนตุ✎ ร่าง
‘Alaṁ, mārisa, tattheva maṁ mithilaṁ paṭinetu.
‘Enough, good fellow. Send me back to Mithilā right away.
ตถาหํ ธมฺมํ จริสฺสามิ
พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ✎ ร่าง
Tathāhaṁ dhammaṁ carissāmi brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;
That way I shall justly treat brahmins and householders, and people of town and country.
อุโปสถญฺจ
อุปวสิสฺสามิ จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ อฏฺฐมึ จ ปกฺขสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
uposathañca upavasāmi cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā’ti.
And I shall observe the sabbath on the fourteenth, fifteenth, and eighth of the fortnight.’
อถ
โข อานนฺท สกฺโก เทวานมินฺโท มาตลึ สงฺคาหกํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho, ānanda, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:
Then Sakka, lord of gods, addressed his chariot handler Mātali,
อ้างอิงPTS 2.81 · สยามรัฐ 13.425 · ฉัฏฐสังคายนา 13.278 · พุทธชยันตี 11.462
เอหิ ตฺวํ สมฺม มาตลิ สหสฺสยุตฺตํ อาชญฺญรถํ โยเชตฺวา นิมึ
ราชานํ ตตฺเถว มิถิลํ ปฏิเนหีติ ฯ✎ ร่าง
‘ehi tvaṁ, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ tattheva mithilaṁ paṭinehī’ti.
‘Come, dear Mātali, harness the chariot with a thousand thoroughbreds and send King Nimi back to Mithilā right away.’
เอวํ ภทนฺตวาติ ๑- โข อานนฺท
มาตลิ สงฺคาหโก สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปฏิสฺสุตฺวา สหสฺสยุตฺตํ
อาชญฺญรถํ โยเชตฺวา นิมึ ราชานํ ตตฺเถว มิถิลํ ปฏิเนสิ ฯ✎ ร่าง
‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ tattheva mithilaṁ paṭinesi.
‘Yes, lord,’ replied Mātali, and did as Sakka asked.