เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ อายสฺมา มหากจฺจาโน
มธุราย วิหรติ คุนฺธาวเน ๑- ฯ อสฺโสสิ โข ราชา มธุโร อวนฺติปุตฺโต
สมโณ ขลุ โภ กจฺจาโน มธุราย วิหรติ คุนฺธาวเน✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno madhurāyaṁ viharati gundāvane.
At one time Venerable Mahākaccāna was staying near Madhurā, in the Nut Grass Grove.
ตํ โข ปน ภวนฺตํ
กจฺจานํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต✎ ร่าง
Taṁ kho pana bhavantaṁ kaccānaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
He has this good reputation:
ปณฺฑิโต วิยตฺโต ๒-
เมธาวี พหุสฺสุโต จิตฺตกถี กลฺยาณปฏิภาโณ วุฑฺโฒ เจว อรหา จ✎ ร่าง
‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’.
‘He is astute, competent, clever, learned, a brilliant speaker, eloquent, mature, a perfected one.’
สาธุ โข ปน ตถารูปานํ อรหตํ ทสฺสนํ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
It’s good to see such perfected ones.”
อถ โข ราชา
มธุโร อวนฺติปุตฺโต ภทฺรานิ ภทฺรานิ ยานานิ โยชาเปตฺวา ภทฺรํ
ยานํ อภิรูหิตฺวา ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ ยาเนหิ มธุราย นิยฺยาสิ
มหจฺจราชานุภาเวน อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ ทสฺสนาย✎ ร่าง
Atha kho rājā mādhuro avantiputto bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi madhurāya niyyāsi mahaccarājānubhāvena āyasmantaṁ mahākaccānaṁ dassanāya.
And then King Avantiputta had the finest carriages harnessed. He mounted a fine carriage and, along with other fine carriages, set out in full royal pomp from Madhurā to see Mahākaccāna.
ยาวติกา
ยานสฺส ภูมิ ยาเนน คนฺตฺวา ยานา ปจฺโจโรหิตฺวา ปตฺติโกว
เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา
มหากจฺจาเนน สทฺธึ สมฺโมทิ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ราชา มธุโร อวนฺติปุตฺโต
อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā mādhuro avantiputto āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
He went by carriage as far as the terrain allowed, then descended and approached Mahākaccāna on foot. They exchanged greetings, and when the greetings and polite conversation were over, the king sat down to one side and said to Mahākaccāna:
พฺราหฺมณา โภ กจฺจาน เอวมาหํสุ✎ ร่าง
“brāhmaṇā, bho kaccāna, evamāhaṁsu:
“Worthy Kaccāna, the brahmins say:
พฺราหฺมณาว เสฏฺโฐ วณฺโณ หีโน อญฺโญ วณฺโณ✎ ร่าง
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo;
‘Only brahmins are the best class; other classes are inferior.
พฺราหฺมณาว
สุกฺโก วณฺโณ กโณฺห อญฺโญ วณฺโณ✎ ร่าง
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo;
Only brahmins are the light class; other classes are dark.
พฺราหฺมณาว สุชฺฌนฺติ
โน อพฺราหฺมณา✎ ร่าง
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
Only brahmins are purified, not others.
พฺราหฺมณาว พฺรหฺมุโน ปุตฺตา โอรสา มุขโต
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. คุนฺทาวเน ฯ ๒ ยุ. วยตฺโต ฯ
ชาตา พฺรหฺมชา พฺรหฺมนิมฺมิตา พฺรหฺมทายาทาติ✎ ร่าง
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
Only brahmins are the true-born sons of divinity, born from his mouth, born of divinity, created by divinity, heirs of divinity.’
อิทํ ๑- ภวํ
กจฺจาโน กิมกฺขายีติ ๒- ฯ✎ ร่าง
Idha bhavaṁ kaccāno kimakkhāyī”ti?
What does the worthy Kaccāna have to say about this?”
—
“Ghosoyeva kho eso, mahārāja, lokasmiṁ:
“Great king, that’s just hearsay in the world.