อถ โข ราชา ปเสนทิ โกสโล ภทฺรํ ยานํ อภิรูหิตฺวา
ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ ยาเนหิ นครกมฺหา นิยฺยาสิ มหจฺจราชานุภาเวน✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi nagarakamhā niyyāsi mahaccā rājānubhāvena.
Then King Pasenadi mounted a fine carriage and, along with other fine carriages, set out in full royal pomp from Townsville,
เยน อาราโม เตน ปายาสิ✎ ร่าง
Yena ārāmo tena pāyāsi.
heading for the park grounds.
ยาวติกา ยานสฺส ภูมิ ยาเนน คนฺตฺวา
ยานา ปจฺโจโรหิตฺวา ปตฺติโกว อารามํ ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṁ pāvisi.
He went by carriage as far as the terrain allowed, then descended and entered the park on foot.
อทฺทสา โข
ราชา ปเสนทิ โกสโล อาราเม ชงฺฆาวิหารํ อนุจงฺกมมาโน
อนุวิจรมาโน รุกฺขมูลานิ ปาสาทิกานิ ปาสาทนียานิ
อปฺปสทฺทานิ อปฺปนิคฺโฆสานิ วิชนวาตานิ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกานิ
ปฏิสลฺลานสารุปฺปานิ✎ ร่าง
Addasā kho rājā pasenadi kosalo ārāme jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno rukkhamūlāni pāsādikāni pasādanīyāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.
As he was going for a walk in the park he saw roots of trees that were impressive and inspiring, quiet and still, far from the madding crowd, remote from human settlements, and fit for retreat.
ทิสฺวาน ภควนฺตํเยว อารพฺภ ปีติ อุทปาทิ✎ ร่าง
Disvāna bhagavantaṁyeva ārabbha sati udapādi:
The sight reminded him right away of the Buddha:
อิมานิ โข ตานิ รุกฺขมูลานิ ปาสาทิกานิ ปาสาทนียานิ อปฺปสทฺทานิ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. นงฺครกํ ฯ
อปฺปนิคฺโฆสานิ วิชนวาตานิ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกานิ
ปฏิสลฺลานสารุปฺปานิ ยตฺถ สุทํ มยนฺตํ ภควนฺตํ ปยิรุปาสาม
อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธนฺติ ฯ✎ ร่าง
“imāni kho tāni rukkhamūlāni pāsādikāni pasādanīyāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni, yattha sudaṁ mayaṁ taṁ bhagavantaṁ payirupāsāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
“These roots of trees, so impressive and inspiring, are like those where we used to pay homage to the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha.”
อถ โข ราชา ปเสนทิ โกสโล ทีฆํ การายนํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo dīghaṁ kārāyanaṁ āmantesi:
He addressed Dīgha Kārāyana,
อิมานิ โข สมฺม การายน ตานิ รุกฺขมูลานิ ปาสาทิกานิ ปาสาทนียานิ
อปฺปสทฺทานิ อปฺปนิคฺโฆสานิ วิชนวาตานิ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกานิ
ปฏิสลฺลานสารุปฺปานิ ยตฺถ สุทํ มยนฺตํ ภควนฺตํ ปยิรุปาสาม อรหนฺตํ
สมฺมาสมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
“imāni kho, samma kārāyana, tāni rukkhamūlāni pāsādikāni pasādanīyāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni, yattha sudaṁ mayaṁ taṁ bhagavantaṁ payirupāsāma arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
“These roots of trees, so impressive and inspiring, are like those where we used to pay homage to the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha.
กหํ นุ โข สมฺม การายน เอตรหิ โส ภควา วิหรติ อรหํ
สมฺมาสมฺพุทฺโธติ ฯ✎ ร่าง
Kahaṁ nu kho, samma kārāyana, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?
My good Kārāyana, where is that Buddha at present?”
อตฺถิ มหาราช เมทฬุปํ นาม สกฺยานํ นิคโม✎ ร่าง
“Atthi, mahārāja, medāḷupaṁ nāma sakyānaṁ nigamo.
“Great king, there is a Sakyan town named Medaḷumpa.
อ้างอิงPTS 2.119 · สยามรัฐ 13.508 · ฉัฏฐสังคายนา 13.329 · พุทธชยันตี 11.552
ตตฺถ
โส ภควา เอตรหิ วิหรติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธติ ฯ✎ ร่าง
Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti.
That’s where the Buddha is now staying.”
กีวทูโร ปน สมฺม
การายน นครกมฺหา เมทฬุปํ นาม สกฺยานํ นิคโม โหตีติ ฯ✎ ร่าง
“Kīvadūre pana, samma kārāyana, nagarakamhā medāḷupaṁ nāma sakyānaṁ nigamo hotī”ti?
“But how far away is that town?”
น
ทูเร มหาราช✎ ร่าง
“Na dūre, mahārāja;
“Not far, great king,
ตีณิ โยชนานิ✎ ร่าง
tīṇi yojanāni;
it’s three leagues.
สกฺกา ทิวสาวเสเสน คนฺตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
sakkā divasāvasesena gantun”ti.
We can get there while it’s still light.”
เตนหิ สมฺม การายน โยเชหิ ภทฺรานิ ภทฺรานิ ยานานิ คมิสฺสาม
มยนฺตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, samma kārāyana, yojehi bhadrāni bhadrāni yānāni, gamissāma mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
“Well then, harness the chariots, and we shall go to see the Buddha.”
เอวํ
เทวาติ โข ทีโฆ การายโน รญฺโญ ปเสนทิสฺส โกสลสฺส ปฏิสฺสุตฺวา
ภทฺรานิ ภทฺรานิ ยานานิ โยชาเปตฺวา รญฺโญ ปเสนทิสฺส
โกสลสฺส ปฏิเวเทสิ✎ ร่าง
“Evaṁ, devā”ti kho dīgho kārāyano rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā rañño pasenadissa kosalassa paṭivedesi:
“Yes, Your Majesty,” replied Dīgha Kārāyana. He harnessed the chariots and informed the king,
ยุตฺตานิ โข เต เทว ภทฺรานิ ภทฺรานิ
ยานานิ✎ ร่าง
“yuttāni kho te, deva, bhadrāni bhadrāni yānāni.
“Sire, the finest chariots are harnessed.
ยสฺสทานิ กาลํ มญฺญสีติ ฯ✎ ร่าง
Yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
Please go at your convenience.”