เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๖๒๑] พ. ดูกรอัสสลายนะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน พราหมณ์เท่านั้น
หรือหนอ ย่อมสามารถถือเอาเครื่องสีตัวสำหรับอาบน้ำ แล้วลอยละอองและธุลีได้ กษัตริย์
ไม่สามารถ แพศย์ไม่สามารถ ศูทรไม่สามารถ?
อ. ไม่ใช่เช่นนั้น ท่านพระโคดม ข้าแต่ท่านพระโคดม แม้กษัตริย์ก็ย่อมสามารถ
ถือเอาเครื่องสีตัวสำหรับอาบน้ำ แล้วลอยละอองและธุลีได้ ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ แม้พราหมณ์ ...
แม้แพศย์ ... แม้ศูทร ... ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ความจริง แม้วรรณะ ๔ ก็ย่อมสามารถถือเอา
เครื่องสีตัวสำหรับอาบน้ำ แล้วลอยละอองและธุลีได้ทั้งหมด.
พ. ดูกรอัสสลายนะ ในเรื่องนี้ อะไรเป็นกำลัง อะไรเป็นความยินดีของพราหมณ์
ทั้งหลายผู้กล่าวอย่างนี้ว่า พราหมณ์เท่านั้นเป็นวรรณะประเสริฐ ฯลฯ เป็นทายาทของพรหม?
อ. ท่านพระโคดมตรัสอย่างนั้นก็จริง แต่ในเรื่องนี้ พราหมณ์ทั้งหลายก็ยังเข้าใจอย่างนี้
ว่า พราหมณ์เท่านั้นเป็นวรรณะประเสริฐ ฯลฯ เป็นทายาทของพรหม.
▴ ย่อ
ตํ กึ มญฺญสิ อสฺสลายน พฺราหฺมโณว นุ โข ปโหติ
โสตฺตึ ๑- สินานํ อาทาย นทึ คนฺตฺวา รโชชลฺลํ ปวาเหตุํ โน
ขตฺติโย โน เวสฺโส โน สุทฺโทติ ฯ✎ ร่าง
brāhmaṇova nu kho pahoti sottisināniṁ ādāya nadiṁ gantvā rajojallaṁ pavāhetuṁ, no khattiyo, no vesso, no suddo”ti?
Is only a brahmin capable of taking some bathing cleanser, going to the river, and rinsing off dust and dirt, and not an aristocrat, peasant, or menial?”
โน หิทํ โภ โคตม✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama.
“No, worthy Gotama.
ขตฺติโยปิ
หิ โภ โคตม ปโหติ โสตฺตึ ๒- สินานํ อาทาย นทึ คนฺตฺวา
รโชชลฺลํ ปวาเหตุํ พฺราหฺมโณปิ หิ โภ โคตม✎ ร่าง
Khattiyopi hi, bho gotama, pahoti sottisināniṁ ādāya nadiṁ gantvā rajojallaṁ pavāhetuṁ, brāhmaṇopi hi, bho gotama …
เวสฺโสปิ หิ โภ
โคตม✎ ร่าง
vessopi hi, bho gotama …
สุทฺโทปิ หิ โภ โคตม✎ ร่าง
suddopi hi, bho gotama …
สพฺเพปิ หิ โภ โคตม จตฺตาโร
วณฺณา ปโหนฺติ โสตฺตึ ๓- สินานํ อาทาย นทึ คนฺตฺวา รโชชลฺลํ
ปวาเหตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pahonti sottisināniṁ ādāya nadiṁ gantvā rajojallaṁ pavāhetun”ti.
All four classes are capable of doing this.”
เอตฺถ อสฺสลายน พฺราหฺมณานํ กึ พลํ โก
อสฺสาโส ยเทตฺถ พฺราหฺมณา เอวมาหํสุ✎ ร่าง
“Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṁ kiṁ balaṁ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṁsu:
“Then what is the source of the brahmins’ certainty and forcefulness in this matter that they make this claim?”
พฺราหฺมณาว
เสฏฺโฐ วณฺโณ หีโน อญฺโญ วณฺโณ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe…
พฺรหฺมทายาทาติ ฯ✎ ร่าง
brahmadāyādā’”ti?
กิญฺจาปิ ภวํ โคตโม เอวมาห อถ เขฺวตฺถ พฺราหฺมณา เอวเมตํ
มญฺญนฺติ✎ ร่าง
“Kiñcāpi bhavaṁ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṁ maññanti:
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
พฺราหฺมณาว เสฏฺโฐ วณฺโณ หีโน อญฺโญ วณฺโณ
@เชิงอรรถ: ๑-๒-๓ ยุ. โสตฺถึ สินานึ ฯ
ฯเปฯ✎ ร่าง
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo …pe…
พฺรหฺมทายาทาติ ฯ✎ ร่าง
brahmadāyādā’”ti.
—
“Taṁ kiṁ maññasi, assalāyana,
“What do you think, Assalāyana?
อ้างอิง PTS 2.152