เอวํ วุตฺเต ทีฆตปสฺสี นิคนฺโถ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, dīghatapassī nigaṇṭho bhagavantaṁ etadavoca:
When this was said, Dīgha Tapassī said to the Buddha,
อ้างอิงPTS 1.373 · สยามรัฐ 13.56 · พุทธชยันตี 11.62
ตฺวํ ปนาวุโส โคตม กติ ทณฺฑานิ ปญฺญาเปสิ ปาปสฺส กมฺมสฺส
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปวตฺติยาติ ฯ ๒ ม. ปญฺญเปติ ฯ ๓ ม. ยาวตติยกมฺปิ ฯ
กิริยาย ปาปสฺส กมฺมสฺส ปวตฺติยาติ ฯ✎ ร่าง
“tvaṁ panāvuso gotama, kati daṇḍāni paññapesi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā”ti?
“But Reverend Gotama, how many kinds of rod do you describe for performing bad deeds?”
น โข ตปสฺสิ อาจิณฺณํ ตถาคตสฺส ทณฺฑํ ทณฺฑนฺติ
ปญฺญาเปตุํ✎ ร่าง
“Na kho, tapassi, āciṇṇaṁ tathāgatassa ‘daṇḍaṁ, daṇḍan’ti paññapetuṁ;
“Tapassī, the Realized One doesn’t usually speak in terms of ‘rods’.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.41
กมฺมํ กมฺมนฺติ โข ตปสฺสิ อาจิณฺณํ ตถาคตสฺส
ปญฺญาเปตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘kammaṁ, kamman’ti kho, tapassi, āciṇṇaṁ tathāgatassa paññapetun”ti?
He usually speaks in terms of ‘deeds’.”
ตฺวํ ปนาวุโส โคตม กติ กมฺมานิ ปญฺญาเปสิ
ปาปสฺส กมฺมสฺส กิริยาย ปาปสฺส กมฺมสฺส ปวตฺติยาติ ฯ✎ ร่าง
“Tvaṁ panāvuso gotama, kati kammāni paññapesi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā”ti?
“Then how many kinds of deed do you describe for performing bad deeds?”
ตีณิ โข อหํ ตปสฺสิ กมฺมานิ ปญฺญาเปมิ ปาปสฺส
กมฺมสฺส กิริยาย ปาปสฺส กมฺมสฺส ปวตฺติยา เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
“Tīṇi kho ahaṁ, tapassi, kammāni paññapemi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā, seyyathidaṁ—
“I describe three kinds of deed for performing bad deeds:
กายกมฺมํ
วจีกมฺมํ มโนกมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokamman”ti.
physical deeds, verbal deeds, and mental deeds.”
กึ ปนาวุโส โคตม อญฺญเทว กายกมฺมํ
อญฺญํ วจีกมฺมํ อญฺญํ มโนกมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ panāvuso gotama, aññadeva kāyakammaṁ, aññaṁ vacīkammaṁ, aññaṁ manokamman”ti?
“But are these kinds of deed all distinct from each other?”
อญฺญเทว ตปสฺสิ กายกมฺมํ
อญฺญํ วจีกมฺมํ อญฺญํ มโนกมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Aññadeva, tapassi, kāyakammaṁ, aññaṁ vacīkammaṁ, aññaṁ manokamman”ti.
“Yes, each is quite distinct.”
อิเมสํ ปนาวุโส โคตม ติณฺณํ
กมฺมานํ เอวํ ปฏิวิภตฺตานํ เอวํ ปฏิวิสิฏฺฐานํ กตมํ กมฺมํ มหาสาวชฺชตรํ
ปญฺญาเปสิ ปาปสฺส กมฺมสฺส กิริยาย ปาปสฺส กมฺมสฺส ปวตฺติยา
ยทิ วา กายกมฺมํ ยทิ วา วจีกมฺมํ ยทิ วา มโนกมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Imesaṁ panāvuso gotama, tiṇṇaṁ kammānaṁ evaṁ paṭivibhattānaṁ evaṁ paṭivisiṭṭhānaṁ katamaṁ kammaṁ mahāsāvajjataraṁ paññapesi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā, yadi vā kāyakammaṁ, yadi vā vacīkammaṁ, yadi vā manokamman”ti?
“Of the three deeds thus analyzed and differentiated, which deed do you describe as being the most blameworthy for performing bad deeds: physical deeds, verbal deeds, or mental deeds?”
อิเมสํ โข อหํ ตปสฺสิ ติณฺณํ กมฺมานํ เอวํ ปฏิวิภตฺตานํ
เอวํ ปฏิวิสิฏฺฐานํ มโนกมฺมํ มหาสาวชฺชตรํ ปญฺญาเปมิ ปาปสฺส
กมฺมสฺส กิริยาย ปาปสฺส กมฺมสฺส ปวตฺติยา โน ตถา กายกมฺมํ โน
ตถา วจีกมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Imesaṁ kho ahaṁ, tapassi, tiṇṇaṁ kammānaṁ evaṁ paṭivibhattānaṁ evaṁ paṭivisiṭṭhānaṁ manokammaṁ mahāsāvajjataraṁ paññapemi pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā, no tathā kāyakammaṁ, no tathā vacīkamman”ti.
“I describe mental deeds as being the most blameworthy for performing bad deeds, not so much physical deeds or verbal deeds.”
มโนกมฺมนฺติ อาวุโส โคตม วเทสิ ฯ✎ ร่าง
“Manokammanti, āvuso gotama, vadesi”?
“Do you say mental deeds, Reverend Gotama?”
มโน กมฺมนฺติ
ตปสฺสิ วทามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
“Manokammanti, tapassi, vadāmi”.
“I say mental deeds, Tapassī.”
มโนกมฺมนฺติ อาวุโส โคตม วเทสิ✎ ร่าง
“Manokammanti, āvuso gotama, vadesi”?
“Do you say mental deeds, Reverend Gotama?”
ฯ✎ ร่าง
“Manokammanti, tapassi, vadāmi”.
“I say mental deeds, Tapassī.”
—
“Manokammanti, āvuso gotama, vadesi”?
“Do you say mental deeds, Reverend Gotama?”
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.42
มโนกมฺมนฺติ ตปสฺสิ วทามีติ ฯ✎ ร่าง
“Manokammanti, tapassi, vadāmī”ti.
“I say mental deeds, Tapassī.”
อิติห ทีฆตปสฺสี นิคนฺโถ
ภควนฺตํ อิมสฺมึ กถาวตฺถุสฺมึ ยาวตติยกํ ปติฏฺฐาเปตฺวา
อุฏฺฐายาสนา เยน นิคนฺโถ นาฏปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Itiha dīghatapassī nigaṇṭho bhagavantaṁ imasmiṁ kathāvatthusmiṁ yāvatatiyakaṁ patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami.
Thus the Jain ascetic Dīgha Tapassī made the Buddha stand by this point up to the third time, after which he rose from his seat and went to see the Jain Ñātika.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.57