อิติ กิร ภารทฺวาช นตฺถิ โกจิ พฺราหฺมณานํ เอกพฺราหฺมโณปิ
โย เอวมาห✎ ร่าง
“Iti kira, bhāradvāja, natthi koci brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi yo evamāha:
“So, Bhāradvāja, it seems that there is not a single one of the brahmins,
อหเมตํ ชานามิ อหเมตํ ปสฺสามิ✎ ร่าง
‘ahametaṁ jānāmi, ahametaṁ passāmi.
อิทเมว สจฺจํ
โมฆญฺญนฺติ✎ ร่าง
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti;
นตฺถิ โกจิ พฺราหฺมณานํ เอกาจริโยปิ เอกาจริย-
ปาจริโยปิ ยาว สตฺตมา อาจริยมหยุคา โย เอวมาห✎ ร่าง
natthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha:
not even anyone back to the seventh generation of tutors,
อหเมตํ
ชานามิ อหเมตํ ปสฺสามิ✎ ร่าง
‘ahametaṁ jānāmi, ahametaṁ passāmi.
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ✎ ร่าง
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti;
เยปิ เต
พฺราหฺมณานํ ปุพฺพกา อิสโย มนฺตานํ กตฺตาโร มนฺตานํ ปวตฺตาโร
เยสมิทํ เอตรหิ พฺราหฺมณา โปราณํ มนฺตปทํ คีตํ ปวุตฺตํ สมิหิตํ
ตทนุคายนฺติ ตทนุภาสนฺติ ภาสิตมนุภาสนฺติ วาจิตมนุวาเจนฺติ
เสยฺยถีทํ อฏฺฐโก วามโก วามเทโว เวสฺสามิตฺโต ยมตคฺคิ องฺคีรโส
ภารทฺวาโช วาเสฏฺโฐ กสฺสโป ภคุ เตปิ น เอวมาหํสุ✎ ร่าง
yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu:
nor even the ancient seers of the brahmins who say:
มยเมตํ ชานาม
มยเมตํ ปสฺสาม✎ ร่าง
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma.
‘We know this, we see this:
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti.
this is the only truth, anything else is futile.’
เสยฺยถาปิ ภารทฺวาช อนฺธเวณิ ปรมฺปราสํสตฺตา
ปุริโมปิ น ปสฺสติ มชฺฌิโมปิ น ปสฺสติ ปจฺฉิโมปิ น ปสฺสติ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhāradvāja, andhaveṇi paramparāsaṁsattā purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati;
Suppose there was a queue of blind men, each holding the one in front: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see.
อ้างอิงPTS 2.171 · สยามรัฐ 13.601 · ฉัฏฐสังคายนา 13.389
เอวเมว
โข ภารทฺวาช อนฺธเวณูปมํ มญฺเญ พฺราหฺมณานํ ภาสิตํ สมฺปชฺชติ
ปุริโมปิ น ปสฺสติ มชฺฌิโมปิ น ปสฺสติ ปจฺฉิโมปิ น ปสฺสติ✎ ร่าง
evameva kho, bhāradvāja, andhaveṇūpamaṁ maññe brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ sampajjati—purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati.
In the same way, it seems to me that the brahmins’ statement turns out to be like a queue of blind men: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see.
ตํ กึ มญฺญสิ
ภารทฺวาช✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, bhāradvāja,
What do you think, Bhāradvāja?
นนุ เอวํ สนฺเต พฺราหฺมณานํ อมูลิกา สทฺธา
สมฺปชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง
nanu evaṁ sante brāhmaṇānaṁ amūlikā saddhā sampajjatī”ti?
This being so, doesn’t the brahmins’ faith turn out to be baseless?”
น เขฺวตฺถ โภ โคตม พฺราหฺมณา สทฺธายเยว
ปยิรุปาสนฺติ อนุสฺสวาเปตฺถ พฺราหฺมณา ปยิรุปาสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
“Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā saddhāyeva payirupāsanti, anussavāpettha brāhmaṇā payirupāsantī”ti.
“The brahmins don’t just honor this because of faith, but also because of oral transmission.”