กึ ปน พฺราหฺมณ สพฺโพ โลโก พฺราหฺมณานํ
เอตทพฺภนุชานาติ อิมา จตสฺโส ปาริจริยา ปญฺญเปนฺตูติ ฯ
โน หิทํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
“No, worthy Gotama.”
เสยฺยถาปิ พฺราหฺมณ ปุริโส ทฬิทฺโท
อสฺสโก อนาฬฺหิโย ตสฺส อกามสฺส วิสํ ๒- โอลคฺเคยฺยุํ อิทนฺเต
อมฺโภ ปุริส มํสํ ขาทิตพฺพํ มูลญฺจ อนุปฺปทาตพฺพนฺติ✎ ร่าง
“Seyyathāpi, brāhmaṇa, puriso daliddo assako anāḷhiyo. Tassa akāmassa bilaṁ olaggeyyuṁ: ‘idaṁ te, ambho purisa, maṁsaṁ khāditabbaṁ, mūlañca anuppadātabban’ti.
“It’s as if they were to force a chop on a poor, penniless person, telling them, ‘Eat this meat and pay for it!’
เอวเมว
โข พฺราหฺมณ พฺราหฺมณา อปฺปฏิญฺญาย ๓- เตสํ สมณพฺราหฺมณานํ
อถ จ ปนิมา จตสฺโส ปาริจริยา ปญฺญเปนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evameva kho, brāhmaṇa, brāhmaṇā appaṭiññāya tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ, atha ca panimā catasso pāricariyā paññapenti.
In the same way, the brahmins have prescribed these four kinds of service without the consent of those ascetics and brahmins.
นาหํ พฺราหฺมณ
สพฺพํ ปริจริตพฺพนฺติ วทามิ น ปนาหํ พฺราหฺมณ สพฺพํ น
ปริจริตพฺพนฺติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
Nāhaṁ, brāhmaṇa, ‘sabbaṁ paricaritabban’ti vadāmi; nāhaṁ, brāhmaṇa, ‘sabbaṁ na paricaritabban’ti vadāmi.
Brahmin, I don’t say that you should serve everyone, nor do I say that you shouldn’t serve anyone.
ยํ หิสฺส พฺราหฺมณ ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ
ปาปิโย อสฺส น เสยฺโย นาหนฺตํ ปริจริตพฺพนฺติ วทามิ✎ ร่าง
Yaṁ hissa, brāhmaṇa, paricarato pāricariyāhetu pāpiyo assa na seyyo, nāhaṁ taṁ ‘paricaritabban’ti vadāmi;
I say that you shouldn’t serve someone if serving them makes you worse, not better.
ยญฺจ ขฺวสฺส พฺราหฺมณ ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ เสยฺโย อสฺส น
ปาปิโย ตมหํ ปริจริตพฺพนฺติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
yañca khvāssa, brāhmaṇa, paricarato pāricariyāhetu seyyo assa na pāpiyo tamahaṁ ‘paricaritabban’ti vadāmi.
And I say that you should serve someone if serving them makes you better, not worse.
ขตฺติยญฺเจปิ พฺราหฺมณ
เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
Khattiyañcepi, brāhmaṇa, evaṁ puccheyyuṁ:
If they were to ask an aristocrat this,
ยํ วา เต ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ ปาปิโย
อสฺส น เสยฺโย ยํ วา เต ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ เสยฺโย
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อิธ ฯ ๒ ยุ. พิลํ ฯ ๓ ยุ. อปฺปฏิญฺญาเย ฯ
อสฺส น ปาปิโย ต✎ ร่าง
‘yaṁ vā te paricarato pāricariyāhetu pāpiyo assa na seyyo, yaṁ vā te paricarato pāricariyāhetu seyyo assa na pāpiyo;
‘Who should you serve? Someone in whose service you get worse, or someone in whose service you get better?’
เมตฺถ ๑- ปริจเรยฺยาสีติ ฯ ขตฺติโยปิ หิ
พฺราหฺมณ สมฺมา พฺยากรมาโน เอวํ พฺยากเรยฺย✎ ร่าง
kamettha paricareyyāsī’ti, khattiyopi hi, brāhmaṇa, sammā byākaramāno evaṁ byākareyya:
Answering rightly, an aristocrat would say,
ยํ หิ เม ปริจรโต
ปาริจริยาเหตุ ปาปิโย อสฺส น เสยฺโย นาหนฺตํ ปริจเรยฺยํ
ยญฺจ โข เม ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ เสยฺโย อสฺส น ปาปิโย
ตมหํ ปริจเรยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘yañhi me paricarato pāricariyāhetu pāpiyo assa na seyyo, nāhaṁ taṁ paricareyyaṁ; yañca kho me paricarato pāricariyāhetu seyyo assa na pāpiyo tamahaṁ paricareyyan’ti.
‘Someone in whose service I get better.’
พฺราหฺมณํ เจปิ พฺราหฺมณ ... เ✎ ร่าง
Brāhmaṇañcepi, brāhmaṇa …pe…
If they were to ask a brahmin …
วสฺสํ เจปิ
พฺราหฺมณ✎ ร่าง
vessañcepi, brāhmaṇa …pe…
a peasant …
สุทฺทํ เจปิ พฺราหฺมณ เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
suddañcepi, brāhmaṇa, evaṁ puccheyyuṁ:
or a menial this,
ยํ วา เต
ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ ปาปิโย อสฺส น เสยฺโย ยํ วา เต
ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ เสยฺโย อสฺส น ปาปิโย ต✎ ร่าง
‘yaṁ vā te paricarato pāricariyāhetu pāpiyo assa na seyyo, yaṁ vā te paricarato pāricariyāhetu seyyo assa na pāpiyo;
‘Who should you serve? Someone in whose service you get worse, or someone in whose service you get better?’
เมตฺถ
ปริจเรยฺยาสีติ ฯ สุทฺโทปิ พฺราหฺมณ สมฺมา พฺยากรมาโน เอวํ
พฺยากเรยฺย✎ ร่าง
kamettha paricareyyāsī’ti, suddopi hi, brāhmaṇa, sammā byākaramāno evaṁ byākareyya:
Answering rightly, a menial would say,
ยํ หิ เม ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ ปาปิโย อสฺส
น เสยฺโย นาหนฺตํ ปริจเรยฺยํ ยญฺจ โข เม ปริจรโต ปาริจริยาเหตุ
เสยฺโย อสฺส น ปาปิโย ตมหํ ปริจเรยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘yañhi me paricarato pāricariyāhetu pāpiyo assa na seyyo, nāhaṁ taṁ paricareyyaṁ; yañca kho me paricarato pāricariyāhetu seyyo assa na pāpiyo tamahaṁ paricareyyan’ti.
‘Someone in whose service I get better.’