เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๗๒๐] ดูกรมาณพ ท่านจะเข้าใจความข้อนั้นเป็นไฉน พราหมณ์มหาศาลชาวโกศล
คือ จังกีพราหมณ์ ตารุกขพราหมณ์ โปกขรสาติพราหมณ์ ชาณุโสณีพราหมณ์ หรือโตเทยย
พราหมณ์ บิดาของท่าน วาจาดีที่พราหมณ์มหาศาลเหล่านั้นกล่าวตามสมมติ หรือไม่ตามสมมติ
เป็นอย่างไหน?
สุ. ตามสมมติ ท่านพระโคดม.
พ. วาจาดีที่พราหมณ์มหาศาลเหล่านั้นพิจารณาแล้วจึงกล่าว หรือไม่พิจารณาแล้วจึงกล่าว
เป็นอย่างไหน?
สุ. พิจารณาแล้ว ท่านพระโคดม.
พ. วาจาดีที่พราหมณ์มหาศาลเหล่านั้นรู้แล้วจึงกล่าว หรือว่าไม่รู้แล้วจึงกล่าว เป็น
อย่างไหน?
สุ. รู้แล้ว ท่านพระโคดม.
พ. วาจาดีอันประกอบด้วยประโยชน์ หรือไม่ประกอบด้วยประโยชน์ที่พราหมณ์มหา-
*ศาลเหล่านั้นกล่าว เป็นอย่างไหน?
สุ. ประกอบด้วยประโยชน์ ท่านพระโคดม.
▴ ย่อ
ตํ กึ มญฺญสิ มาณว✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,
What do you think, student?
อ้างอิง สยามรัฐ 13.658
เย ปน ๔- เต โกสลิกา ๕-
พฺราหฺมณมหาสาลา เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
ye te kosalakā brāhmaṇamahāsālā, seyyathidaṁ—
There are well-to-do brahmins of Kosala such as
จงฺกี พฺราหฺมโณ ตารุกฺโข
พฺราหฺมโณ โปกฺขรสาติ พฺราหฺมโณ ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ
ปิตา วา เต โตเทยฺโย กตมา เนสํ เสยฺยา ยํ วา เต
@เชิงอรรถ: ๑-๒ ยุ. ตนฺติ นตฺถิ ฯ ๓ ยุ. น หิ โส โภ ฯ ๔ ยุ. ปน สทฺโท นตฺถิ ฯ ๕ ยุ.@โกสลกา ฯ
สํมุจฺฉา ๑- วาจํ ภาเสยฺยุํ ยํ วา อสํมุจฺฉาติ ๒- ฯ✎ ร่าง
caṅkī brāhmaṇo tārukkho brāhmaṇo pokkharasāti brāhmaṇo jāṇussoṇi brāhmaṇo pitā ca te todeyyo, katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te sammuccā vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā asammuccā”ti?
the brahmins Caṅkī, Tārukkha, Pokkharasāti, Jānussoṇi, and your father Todeyya. What’s better for them: that their speech agrees or disagrees with the consensus of opinion?”
สํมุจฺฉา โภ
โคตม ฯ✎ ร่าง
“Sammuccā, bho gotama”.
“That it agrees, worthy Gotama.”
กตมา เตสํ เสยฺยา ยํ วา เต มนฺตา วาจํ ภาเสยฺยุํ ยํ
วา อมนฺตาติ ฯ✎ ร่าง
“Katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te mantā vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā amantā”ti?
“What’s better for them: that their speech is thoughtful or thoughtless?”
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 13.426 · พุทธชยันตี 11.722
มนฺตา โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“Mantā, bho gotama”.
“That it is thoughtful.”
กตมา เตสํ เสยฺยา ๓- ยํ วา
เต ปฏิสงฺขาย วาจํ ภาเสยฺยุํ ยํ วา อปฺปฏิสงฺขายาติ ฯ✎ ร่าง
“Katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te paṭisaṅkhāya vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā appaṭisaṅkhāyā”ti?
“What’s better for them: that their speech follows reflection or is unreflective?”
ปฏิสงฺขาย
โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“Paṭisaṅkhāya, bho gotama”.
“That it follows reflection.”
กตมา เตสํ เสยฺยา ๔- ยํ วา เต อตฺถสญฺหิตํ วาจํ
ภาเสยฺยุํ ยํ วา อนตฺถสญฺหิตนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te atthasaṁhitaṁ vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā anatthasaṁhitan”ti?
“What’s better for them: that their speech is beneficial or worthless?”
อตฺถสญฺหิตํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“Atthasaṁhitaṁ, bho gotama”.
“That it’s beneficial.”