ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
Bhagavā etadavoca:
The Buddha said this:
จตฺตารีมานิ ปุณฺณ กมฺมานิ มยา
สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ✎ ร่าง
“Cattārimāni, puṇṇa, kammāni mayā sayaṁ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
“Puṇṇa, I declare these four kinds of deeds, having realized them with my own insight.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.83
กตมานิ จตฺตาริ✎ ร่าง
Katamāni cattāri?
What four?
อตฺถิ
ปุณฺณ กมฺมํ กณฺหํ กณฺหวิปากํ✎ ร่าง
Atthi, puṇṇa, kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ;
There are dark deeds with dark results;
อตฺถิ ปุณฺณ กมฺมํ สุกฺกํ สุกฺกวิปากํ✎ ร่าง
atthi, puṇṇa, kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ;
bright deeds with bright results;
อตฺถิ ปุณฺณ กมฺมํ กณฺหสุกฺกํ กณฺหสุกฺกวิปากํ✎ ร่าง
atthi, puṇṇa, kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ;
dark and bright deeds with dark and bright results; and
อตฺถิ ปุณฺณ
กมฺมํ อกณฺหํ อสุกฺกํ อกณฺห อสุกฺกวิปากํ ๑- กมฺมกฺขยาย
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. เอตฺถนุตเร กมฺมนฺติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ
สํวตฺตตีติ ๑- ฯ✎ ร่าง
atthi, puṇṇa, kammaṁ akaṇhaṁ asukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ, kammakkhayāya saṁvattati.
neither dark nor bright deeds with neither dark nor bright results, which lead to the ending of deeds.
กตมญฺจ ปุณฺณ กมฺมํ กณฺหํ กณฺหวิปากํ✎ ร่าง
Katamañca, puṇṇa, kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ?
And what are dark deeds with dark results?
อ้างอิงPTS 1.390 · พุทธชยันตี 11.88
อิธ
ปุณฺณ เอกจฺโจ สพฺยาปชฺฌํ กายสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ สพฺยาปชฺฌํ
วจีสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ สพฺยาปชฺฌํ มโนสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ✎ ร่าง
Idha, puṇṇa, ekacco sabyābajjhaṁ kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, sabyābajjhaṁ vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, sabyābajjhaṁ manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti.
It’s when someone makes hurtful choices by way of body, speech, and mind.
โส สพฺยาปชฺฌํ กายสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา สพฺยาปชฺฌํ วจีสงฺขารํ
อภิสงฺขริตฺวา สพฺยาปชฺฌํ มโนสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา สพฺยาปชฺฌํ
โลกํ อุปปชฺชติ✎ ร่าง
So sabyābajjhaṁ kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṁ vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṁ manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṁ lokaṁ upapajjati.
Having made these choices, they’re reborn in a hurtful world,
ตเมนํ สพฺยาปชฺฌํ โลกํ อุปปนฺนํ สมานํ
สพฺยาปชฺฌา ผสฺสา ผุสนฺติ✎ ร่าง
Tamenaṁ sabyābajjhaṁ lokaṁ upapannaṁ samānaṁ sabyābajjhā phassā phusanti.
where hurtful contacts strike them.
โส สพฺยาปชฺเฌหิ ผสฺเสหิ ผุฏฺโฐ
สมาโน สพฺยาปชฺฌํ เวทนํ เวเทติ เอกนฺตทุกฺขํ เสยฺยถาปิ
สตฺตา เนรยิกาติ✎ ร่าง
So sabyābajjhehi phassehi phuṭṭho samāno sabyābajjhaṁ vedanaṁ vedeti ekantadukkhaṁ, seyyathāpi sattā nerayikā.
Touched by hurtful contacts, they experience hurtful feelings that are exclusively painful—like the beings in hell.
อิติ โข ปุณฺณ ภูตา ภูตสฺส อุปปตฺติ
โหติ✎ ร่าง
Iti kho, puṇṇa, bhūtā bhūtassa upapatti hoti;
This is how a being is born from a being.
ยํ กโรติ เตน อุปปชฺชติ✎ ร่าง
yaṁ karoti tena upapajjati,
For your deeds determine your rebirth,
อุปปนฺนเมตํ ผสฺสา ผุสนฺติ✎ ร่าง
upapannamenaṁ phassā phusanti.
and when you’re reborn contacts strike you.
เอวมฺปาหํ ปุณฺณ กมฺมทายาทา สตฺตาติ วทามิ✎ ร่าง
Evampāhaṁ, puṇṇa, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
This is why I say that sentient beings are heirs to their deeds.
อิทํ วุจฺจติ
ปุณฺณ กมฺมํ กณฺหํ กณฺหวิปากํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccati, puṇṇa, kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ.
These are called dark deeds with dark results.
กตมญฺจ ปุณฺณ กมฺมํ สุกฺกํ สุกฺกวิปากํ✎ ร่าง
Katamañca, puṇṇa, kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ?
And what are bright deeds with bright results?
อ้างอิงสยามรัฐ 13.84 · ฉัฏฐสังคายนา 13.60
อิธ ปุณฺณ
เอกจฺโจ อพฺยาปชฺฌํ กายสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ อพฺยาปชฺฌํ
วจีสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ อพฺยาปชฺฌํ มโนสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ✎ ร่าง
Idha, puṇṇa, ekacco abyābajjhaṁ kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, abyābajjhaṁ vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, abyābajjhaṁ manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti.
It’s when someone makes pleasing choices by way of body, speech, and mind.
โส
อพฺยาปชฺฌํ กายสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา อพฺยาปชฺฌํ วจีสงฺขารํ
อภิสงฺขริตฺวา อพฺยาปชฺฌํ มโนสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา อพฺยาปชฺฌํ
โลกํ อุปปชฺชติ✎ ร่าง
So abyābajjhaṁ kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, abyābajjhaṁ vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, abyābajjhaṁ manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā abyābajjhaṁ lokaṁ upapajjati.
Having made these choices, they are reborn in a pleasing world,
ตเมนํ อพฺยาปชฺฌํ โลกํ อุปปนฺนํ สมานํ อพฺยาปชฺฌา
ผสฺสา ผุสนฺติ✎ ร่าง
Tamenaṁ abyābajjhaṁ lokaṁ upapannaṁ samānaṁ abyābajjhā phassā phusanti.
where pleasing contacts strike them.
โส อพฺยาปชฺเฌหิ ผสฺเสหิ ผุฏฺโฐ สมาโน อพฺยาปชฺฌํ
เวทนํ เวเทติ เอกนฺตสุขํ เสยฺยถาปิ เทวา สุภกิณฺหา✎ ร่าง
So abyābajjhehi phassehi phuṭṭho samāno abyābajjhaṁ vedanaṁ vedeti ekantasukhaṁ, seyyathāpi devā subhakiṇhā.
Touched by pleasing contacts, they experience pleasing feelings of perfect happiness—like the gods of universal beauty.
อิติ โข
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ
ปุณฺณ ภูตา ภูตสฺส อุปปตฺติ โหติ✎ ร่าง
Iti kho, puṇṇa, bhūtā bhūtassa upapatti hoti;
This is how a being is born from a being.
ยํ กโรติ เตน อุปปชฺชติ✎ ร่าง
yaṁ karoti tena upapajjati,
For your deeds determine your rebirth,
อุปปนฺนเมตํ ผสฺสา ผุสนฺติ✎ ร่าง
upapannamenaṁ phassā phusanti.
and when you’re reborn contacts strike you.
เอวมฺปาหํ ปุณฺณ กมฺมทายาทา
สตฺตาติ วทามิ✎ ร่าง
Evampāhaṁ, puṇṇa, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
This is why I say that sentient beings are heirs to their deeds.
อิทํ วุจฺจติ ๑- กมฺมํ สุกฺกํ สุกฺกวิปากํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccati, puṇṇa, kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ.
These are called bright deeds with bright results.
กตมญฺจ ปุณฺณ กมฺมํ กณฺห สุกฺกํ กณฺห สุกฺกวิปากํ✎ ร่าง
Katamañca, puṇṇa, kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ?
And what are dark and bright deeds with dark and bright results?
อิธ
ปุณฺณ เอกจฺโจ สพฺยาปชฺฌมฺปิ อพฺยาปชฺฌมฺปิ กายสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ
สพฺยาปชฺฌมฺปิ อพฺยาปชฺฌมฺปิ วจีสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ สพฺยาปชฺฌมฺปิ
อพฺยาปชฺฌมฺปิ มโนสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ✎ ร่าง
Idha, puṇṇa, ekacco sabyābajjhampi abyābajjhampi kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, sabyābajjhampi abyābajjhampi vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, sabyābajjhampi abyābajjhampi manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti.
It’s when someone makes both hurtful and pleasing choices by way of body, speech, and mind.
โส สพฺยาปชฺฌมฺปิ
อพฺยาปชฺฌมฺปิ กายสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา สพฺยาปชฺฌมฺปิ
อพฺยาปชฺฌมฺปิ วจีสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา สพฺยาปชฺฌมฺปิ อพฺยาปชฺฌมฺปิ
มโนสงฺขารํ อภิสงฺขริตฺวา สพฺยาปชฺฌมฺปิ อพฺยาปชฺฌมฺปิ โลกํ
อุปปชฺชติ✎ ร่าง
So sabyābajjhampi abyābajjhampi kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhampi abyābajjhampi vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhampi abyābajjhampi manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharitvā sabyābajjhampi abyābajjhampi lokaṁ upapajjati.
Having made these choices, they are reborn in a world that is both hurtful and pleasing,
ตเมนํ สพฺยาปชฺฌมฺปิ อพฺยาปชฺฌมฺปิ โลกํ อุปปนฺนํ
สมานํ สพฺยาปชฺฌาปิ อพฺยาปชฺฌาปิ ผสฺสา ผุสนฺติ✎ ร่าง
Tamenaṁ sabyābajjhampi abyābajjhampi lokaṁ upapannaṁ samānaṁ sabyābajjhāpi abyābajjhāpi phassā phusanti.
where hurtful and pleasing contacts strike them.
โส
สพฺยาปชฺเฌหิปิ อพฺยาปชฺเฌหิปิ ผสฺเสหิ ผุฏฺโฐ สมาโน
สพฺยาปชฺฌมฺปิ อพฺยาปชฺฌมฺปิ เวทนํ เวเทติ โวกิณฺณํ สุขทุกฺขํ
เสยฺยถาปิ มนุสฺสา เอกจฺเจ จ เทวา เอกจฺเจ จ วินิปาติกา✎ ร่าง
So sabyābajjhehipi abyābajjhehipi phassehi phuṭṭho samāno sabyābajjhampi abyābajjhampi vedanaṁ vedeti vokiṇṇasukhadukkhaṁ, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.
Touched by both hurtful and pleasing contacts, they experience both hurtful and pleasing feelings that are a mixture of pleasure and pain—like humans, some gods, and some beings in the underworld.
อิติ โข ปุณฺณ ภูตา ภูตสฺส อุปปตฺติ โหติ✎ ร่าง
Iti kho, puṇṇa, bhūtā bhūtassa upapatti hoti;
This is how a being is born from a being.
ยํ กโรติ เตน อุปปชฺชติ✎ ร่าง
yaṁ karoti tena upapajjati.
For what you do brings about your rebirth,
อุปปนฺนเมตํ ๒- ผสฺสา ผุสนฺติ✎ ร่าง
Upapannamenaṁ phassā phusanti.
and when you’re reborn contacts strike you.
เอวมฺปาหํ ปุณฺณ กมฺมทายาทา
สตฺตาติ วทามิ✎ ร่าง
Evampāhaṁ, puṇṇa, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
This is why I say that sentient beings are heirs to their deeds.
อิทํ วุจฺจติ ปุณฺณ กมฺมํ กณฺหสุกฺกํ กณฺหสุกฺกวิปากํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccati, puṇṇa, kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ.
These are called dark and bright deeds with dark and bright results.
กตมญฺจ ปุณฺณ กมฺมํ อกณฺหํ อสุกฺกํ อกณฺห-
อสุกฺกวิปากํ✎ ร่าง
Katamañca, puṇṇa, kammaṁ akaṇhaṁ asukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ, kammakkhayāya saṁvattati?
And what are neither dark nor bright deeds with neither dark nor bright results, which lead to the ending of deeds?
อ้างอิงPTS 1.391 · สยามรัฐ 13.85 · พุทธชยันตี 11.90
—
Tatra, puṇṇa, yamidaṁ kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ tassa pahānāya yā cetanā, yamidaṁ kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ tassa pahānāya yā cetanā, yamidaṁ kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ tassa pahānāya yā cetanā—
It’s the intention to give up dark deeds with dark results, bright deeds with bright results, and both dark and bright deeds with both dark and bright results.
—
idaṁ vuccati, puṇṇa, kammaṁ akaṇhaṁ asukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ, kammakkhayāya saṁvattatīti.
These are called neither dark nor bright deeds with neither dark nor bright results, which lead to the ending of deeds.
—
Imāni kho, puṇṇa, cattāri kammāni mayā sayaṁ abhiññā sacchikatvā paveditānī”ti.
These are the four kinds of deeds that I declare, having realized them with my own insight.”