‹ กลับ
อุปักกิเลสสูตร
เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ · ข้อ 443 · ม.อุ. ๑๔/๖๐๑๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔๓] ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงนุ่งสบง ทรงบาตร จีวรเสด็จ เข้าไปบิณฑบาตยังพระนครโกสัมพีในเวลาเช้า ครั้นเสด็จกลับจากบิณฑบาต ภาย หลังเวลาพระกระยาหารแล้ว ทรงเก็บเสนาสนะ กำลังประทับยืนอยู่นั่นแหละ ได้ ตรัสพระคาถาดังนี้ว่า ภิกษุมีเสียงดังเสมอกัน ไม่มีใครๆ สำคัญตัวว่าเป็นพาล เมื่อ สงฆ์แตกกัน ต่างก็มิได้สำคัญตัวกันเองให้ยิ่ง พวกที่เป็น- บัณฑิต ก็พากันหลงลืม มีปากพูด ก็มีแต่คำพูดเป็นอารมณ์ พูดไป เท่าที่ปรารถนาแสดงฝีปาก ไม่รู้เหตุที่ตนนำไป ก็ชน เหล่าใดผูกโกรธเขาว่า คนโน้นได้ด่าเรา คนโน้นได้ประหารเรา คนโน้นได้ชนะเรา คนโน้นได้ลักของของเรา เวรของชนเหล่า นั้นย่อมไม่สงบ ส่วนชนเหล่าใดไม่ผูกโกรธเขาว่า คนโน้นได้ ด่าเรา คนโน้นได้ประหารเรา คนโน้นได้ชนะเรา คนโน้นได้ ลักของของเรา เวรของชนเหล่านั้นย่อมเข้าไปสงบได้ เวรใน โลกนี้ ย่อมไม่ระงับได้ด้วยเวรเลย ในกาลไหนๆ แต่จะระงับ ได้ด้วยไม่มีเวรกัน นี้เป็นธรรมดามีมาเก่าแก่ ก็คนพวกอื่นย่อม ไม่รู้สึกว่า พวกเราจะย่อยยับในที่นี้ แต่ชนเหล่าใดในที่นั้น รู้สึก ความมาดร้ายกัน ย่อมสงบแต่ชนเหล่านั้นได้ คนพวกอื่น ตัดกระดูกกัน ผลาญชีวิตกัน ลักโค ม้า ทรัพย์กัน แม้ชิง แว่นแคว้นกัน ยังมีคืนดีกันได้ เหตุไร พวกเธอจึงไม่มีเล่า ถ้าบุคคลได้สหายที่มีปัญญารักษาตัวร่วมทางจร เป็นนักปราชญ์ มีปรกติให้สำเร็จประโยชน์อยู่ คุ้มอันตรายทั้งปวงได้ พึงชื่นชม มีสติเที่ยวไปกับสหายนั้นเถิด ถ้าไม่ได้สหายที่มีปัญญารักษาตัว ร่วมทางจร เป็นนักปราชญ์ มีปรกติให้สำเร็จประโยชน์อยู่ พึงเป็นผู้เดียวเที่ยวไป เหมือนพระราชาที่ทรงสละราชสมบัติ และเหมือนช้างมาตังคะในป่า ฉะนั้นการเที่ยวไปคนเดียวประ- เสริฐกว่า เพราะไม่มีความเป็นสหายกันในคนพาล พึงเป็น ผู้เดียวเที่ยวไป และไม่พึงทำบาป เหมือนช้างมาตังคะมีความ ขวนขวายน้อยในป่าฉะนั้น ฯ
เทียบรายประโยค (43 ประโยค)
mn128:5.1 #
อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย โกสมฺพึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.
Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Kosambī for alms.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 14.193 · พุทธชยันตี 12.346
mn128:5.2 #
โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรํ อาทาย ฐิตโกว อิมา คาถา อภาสิ✎ ร่าง
Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya ṭhitakova imā gāthā abhāsi:
After the meal, on his return from almsround, he set his lodgings in order. Taking his bowl and robe, he recited these verses while standing right there:
mn128:6.1 #
ปุถุสทฺโท สมชโน✎ ร่าง
“Puthusaddo samajano,
“Many voices shout at once,
อ้างอิงPTS 3.154
mn128:6.2 #
น พาโล โกจิ มญฺญถ✎ ร่าง
na bālo koci maññatha;
yet no-one thinks that they’re the fool.
mn128:6.3 #
สงฺฆสฺมึ ภิชฺชมานสฺมึ✎ ร่าง
Saṅghasmiṁ bhijjamānasmiṁ,
Even as the Saṅgha splits,
mn128:6.4 #
นาญฺญํ ภิยฺโย อมญฺญถ✎ ร่าง
nāññaṁ bhiyyo amaññaruṁ.
they think no better of the other.
mn128:6.5 #
ปริมุฏฺฐา ปณฺฑิตา ภาสา✎ ร่าง
Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,
Dolts pretending to be astute,
mn128:6.6 #
วาจาโคจรภาณิโน✎ ร่าง
vācāgocarabhāṇino;
they talk, their words out of bounds.
mn128:6.7 #
ยาวิจฺฉนฺติ มุขายามํ✎ ร่าง
Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,
They blab at will, their mouths agape,
mn128:6.8 #
เยน นีตา น ตํ วิทู✎ ร่าง
yena nītā na taṁ vidū.
and not one knows what leads them on.
mn128:6.9 #
อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ✎ ร่าง
Akkocchi maṁ avadhi maṁ,
‘They abused me, they hit me!
mn128:6.10 #
อชินิ มํ อหาสิ เม✎ ร่าง
ajini maṁ ahāsi me;
They beat me, they robbed me!’
mn128:6.11 #
เย จ ตํ อุปนยฺหนฺติ✎ ร่าง
Ye ca taṁ upanayhanti,
For those bearing such a grudge,
mn128:6.12 #
เวรํ เตสํ น สมฺมติ✎ ร่าง
veraṁ tesaṁ na sammati.
hatred is never laid to rest.
mn128:6.13 #
อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ✎ ร่าง
Akkocchi maṁ avadhi maṁ,
‘They abused me, they hit me!
อ้างอิงสยามรัฐ 14.297
mn128:6.14 #
อชินิ มํ อหาสิ เม✎ ร่าง
ajini maṁ ahāsi me;
They beat me, they robbed me!’
mn128:6.15 #
เย จ ตํ นูปนยฺหนฺติ✎ ร่าง
Ye ca taṁ nupanayhanti,
For those who bear no such grudge,
mn128:6.16 #
เวรํ เตสูปสมฺมติ✎ ร่าง
veraṁ tesūpasammati.
hatred is laid to rest.
mn128:6.17 #
น หิ เวเรน เวรานิ✎ ร่าง
Na hi verena verāni,
For never is hatred
mn128:6.18 #
สมฺมนฺตีธ กุทาจนํ✎ ร่าง
sammantīdha kudācanaṁ;
laid to rest by hate,
mn128:6.19 #
อเวเรน จ สมฺมนฺติ✎ ร่าง
Averena ca sammanti,
it’s laid to rest by love:
mn128:6.20 #
เอส ธมฺโม สนนฺตโน✎ ร่าง
esa dhammo sanantano.
this is an ancient teaching.
mn128:6.21 #
ปเร จ น วิชานนฺติ✎ ร่าง
Pare ca na vijānanti,
When others do not understand,
mn128:6.22 #
มยเมตฺถ ยมามฺหเส✎ ร่าง
mayamettha yamāmase;
let us, who do understand this,
mn128:6.23 #
เย จ ตตฺถ วิชานนฺติ✎ ร่าง
Ye ca tattha vijānanti,
restrain ourselves in this regard;
mn128:6.24 #
ตโต สมฺมนฺติ เมธคา✎ ร่าง
tato sammanti medhagā.
for that is how conflicts are laid to rest.
mn128:6.25 #
อฏฺฐิจฺฉิทา ปาณหรา✎ ร่าง
Aṭṭhicchinnā pāṇaharā,
Breakers of bones and takers of life,
mn128:6.26 #
ควาสฺสธนหาริโย✎ ร่าง
gavassadhanahārino;
thieves of cattle, horses, wealth,
mn128:6.27 #
รฏฺฐํ วิลุมฺปมานานํ✎ ร่าง
Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,
those who plunder the nation:
mn128:6.28 #
เตสมฺปิ โหติ สงฺคติ✎ ร่าง
tesampi hoti saṅgati;
even they can come together,
mn128:6.29 #
กสฺมา ตุมฺหากํ โน สิยา✎ ร่าง
Kasmā tumhākaṁ no siyā.
so why can’t you?
mn128:6.30 #
สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ✎ ร่าง
Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
If you find an alert companion,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 14.194
mn128:6.31 #
สทฺธึจรํ สาธุวิหาริธีรํ✎ ร่าง
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
an attentive friend to live happily together,
mn128:6.32 #
อภิภุยฺย สพฺพานิ ปริสฺสยานิ✎ ร่าง
Abhibhuyya sabbāni parissayāni,
then, overcoming all adversities,
mn128:6.33 #
จเรยฺย เตนตฺตมโน สติมา✎ ร่าง
Careyya tenattamano satīmā.
wander with them, joyful and mindful.
mn128:6.34 #
โน เจ ลเภถ นิปกํ สหายํ✎ ร่าง
No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
If you find no alert companion,
mn128:6.35 #
สทฺธึจรํ สาธุวิหาริธีรํ✎ ร่าง
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
no attentive friend to live happily together,
mn128:6.36 #
ราชาว รฏฺฐํ วิชิตํ ปหาย✎ ร่าง
Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,
then, like a king who flees his conquered realm,
mn128:6.37 #
เอโก จเร มาตงฺครญฺเญว นาโค✎ ร่าง
Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
wander alone like a tusker in the wilds.
mn128:6.38 #
เอกสฺส จริตํ เสยฺโย✎ ร่าง
Ekassa caritaṁ seyyo,
It’s better to wander alone,
mn128:6.39 #
นตฺถิ พาเล สหายตา✎ ร่าง
Natthi bāle sahāyatā;
there’s no fellowship with fools.
mn128:6.40 #
เอโก จเร น จ ปาปานิ กยิรา✎ ร่าง
Eko care na ca pāpāni kayirā,
Wander alone and do no wrong,
mn128:6.41 #
อปฺโปสฺสุกฺโก มาตงฺครญฺเญว นาโคติ ฯ✎ ร่าง
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.
at ease like a tusker in the wilds.”
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน