ตเมนํ ภิกฺขเว ยโม ราชา ทุติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา
สมนุคฺคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ตติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ
สมนุคฺคาหติ สมนุภาสติ✎ ร่าง
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā dutiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tatiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati:
Then King Yama grills them about the third messenger of the gods.
อ้างอิงPTS 3.181 · พุทธชยันตี 12.388
อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ
ตติยํ เทวทูตํ ปาตุภูตนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu tatiyaṁ devadūtaṁ pātubhūtan’ti?
‘My man, did you not see the third messenger of the gods that appeared among human beings?’
โส เอวมาห✎ ร่าง
So evamāha:
He says,
นาทฺทสํ ภนฺเตติ ฯ✎ ร่าง
‘nāddasaṁ, bhante’ti.
‘I saw nothing, sir.’
ตเมนํ ภิกฺขเว ยโม ราชา เอวมาห✎ ร่าง
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
King Yama says to them,
อมฺโภ ปุริส น ตฺวํ อทฺทส
มนุสฺเสสุ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ สเก
มุตฺตกรีเส ปลิปนฺนํ เสมานํ อญฺเญหิ วุฏฺฐาปิยมานํ อญฺเญหิ
ปเวสิยมานนฺติ ๑- ฯ✎ ร่าง
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu itthiṁ vā purisaṁ vā ābādhikaṁ dukkhitaṁ bāḷhagilānaṁ sake muttakarīse palipannaṁ semānaṁ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṁ aññehi saṁvesiyamānan’ti?
‘My man, did you not see among human beings a woman or a man, sick, suffering, gravely ill, collapsed in their own urine and feces, being picked up by some and put down by others?’
โส เอวมาห✎ ร่าง
So evamāha:
He says,
อทฺทสํ ภนฺเตติ ฯ✎ ร่าง
‘addasaṁ, bhante’ti.
‘I saw that, sir.’
ตเมนํ ภิกฺขเว
ยโม ราชา เอวมาห✎ ร่าง
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
King Yama says to them,
อ้างอิงสยามรัฐ 14.338
อมฺโภ ปุริส ตสฺส เต วิญฺญุสฺส สโต
มหลฺลกสฺส น เอตทโหสิ✎ ร่าง
‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—
‘My man, did it not occur to you—being sensible and mature—
อหมฺปิ โขมฺหิ พฺยาธิธมฺโม
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สํเวสิยมานํ ฯ
พฺยาธึ อนตีโต✎ ร่าง
ahampi khomhi byādhidhammo, byādhiṁ anatīto.
“I, too, am liable to become sick. I’m not exempt from sickness. I’d better do good by way of body, speech, and mind”?’
หนฺทาหํ กลฺยาณํ กโรมิ กาเยน วาจาย
มนสาติ ฯ โส เอวมาห✎ ร่าง
Handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha:
He says,
นาสกฺขิสฺสํ ภนฺเต ปมาทสฺสํ ภนฺเตติ ฯ✎ ร่าง
‘nāsakkhissaṁ, bhante, pamādassaṁ, bhante’ti.
‘I couldn’t, sir. I was negligent.’
ตเมนํ ภิกฺขเว ยโม ราชา เอวมาห✎ ร่าง
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
King Yama says to them,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 14.220
อมฺโภ ปุริส ปมาทวตาย
น กลฺยาณมกาสิ กาเยน วาจาย มนสา✎ ร่าง
‘ambho purisa, pamādavatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā.
‘My man, because you were negligent, you didn’t do good by way of body, speech, and mind.
ตคฺฆ ตฺวํ อมฺโภ ปุริส
ตถา กริสฺสนฺติ ยถาตํ ปมตฺตํ✎ ร่าง
Taggha tvaṁ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṁ pamattaṁ.
Well, they’ll definitely punish you to fit your negligence.
ตํ โข ปน เต เอตํ ปาปกมฺมํ
เนว มาตรา กตํ น ปิตรา กตํ น ภาตรา กตํ น ภคินิยา กตํ
น มิตฺตามจฺเจหิ กตํ น ญาติสาโลหิเตหิ กตํ น สมณพฺราหฺมเณหิ
กตํ น เทวตาหิ กตํ ตยาเวตํ ปาปกมฺมํ กตํ ตฺวญฺเญเวตสฺส
วิปากํ ปฏิสํเวทิสฺสสีติ ฯ✎ ร่าง
Taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na devatāhi kataṁ, tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ, tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasī’ti.
That bad deed wasn’t done by your mother, father, brother, or sister. It wasn’t done by friends and colleagues, by relatives and kin, by ascetics and brahmins, or by the deities. That bad deed was done by you alone, and you alone will experience the result.’