เนื้อความทั้งข้อ
[๕๕๗] ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ก็บุคคลจะไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว
อย่างไร คือ มีความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะในจักษุและรูปว่า จักษุของเราได้
เป็นดังนี้ รูปได้เป็นดังนี้ ในกาลที่ล่วงแล้ว เพราะความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะ
จึงไม่เพลิดเพลินจักษุและรูปนั้น เมื่อไม่เพลิดเพลิน จึงชื่อว่าไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วง
แล้ว
มีความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะในโสตและเสียงว่า โสตของเราได้
เป็นดังนี้ เสียงได้เป็นดังนี้ ในกาลที่ล่วงแล้ว...
มีความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะในฆานะและกลิ่นว่า ฆานะของเราได้
เป็นดังนี้ กลิ่นได้เป็นดังนี้ ในกาลที่ล่วงแล้ว...
มีความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะในชิวหาและรสว่า ชิวหาของเราได้
เป็นดังนี้ รสได้เป็นดังนี้ ในกาลที่ล่วงแล้ว...
มีความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะในกายและโผฏฐัพพะว่า กายของเรา
ได้เป็นดังนี้ โผฏฐัพพะได้เป็นดังนี้ ในกาลที่ล่วงแล้ว...
มีความรู้สึกไม่เนื่องด้วยฉันทราคะในมโนและธรรมารมณ์ว่า มโนของเรา
ได้เป็นดังนี้ ธรรมารมณ์ได้เป็นดังนี้ ในกาลที่ล่วงแล้ว เพราะความรู้สึกไม่เนื่อง
ด้วยฉันทราคะ จึงไม่เพลิดเพลินมโนและธรรมารมณ์นั้น เมื่อไม่เพลิดเพลิน จึง
ชื่อว่าไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย อย่างนี้แล ชื่อว่าไม่
คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว ฯ
กถญฺจาวุโส อตีตํ นานฺวาคเมติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, āvuso, atītaṁ nānvāgameti?
And how do you not run back to the past?
อ้างอิงสยามรัฐ 14.364 · ฉัฏฐสังคายนา 14.241 · พุทธชยันตี 12.418
อิติ เม จกฺขุ
อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ รูปาติ✎ ร่าง
Iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ iti rūpāti—
Consciousness doesn’t get tied up there with desire and lust, thinking: ‘In the past I had such eyes and such sights.’
ตตฺถ น ฉนฺทราคปฏิพทฺธํ โหติ
วิญฺญาณํ น ฉนฺทราคปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส น ตทภินนฺทติ
น ตทภินนฺทนฺโต อตีตํ นานฺวาคเมติ ฯ✎ ร่าง
tattha na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti.
So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer run back to the past.
อิติ เม โสตํ อโหสิ
อตีตมทฺธานํ อิติ สทฺทาติ✎ ร่าง
Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ iti saddāti …pe…
Consciousness doesn’t get tied up there with desire and lust, thinking: ‘In the past I had such ears and such sounds …
อิติ เม ฆานํ อโหสิ อตีตมทฺธานํ
อิติ คนฺธาติ✎ ร่าง
iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ iti gandhāti …
such a nose and such smells …
อิติ เม ชิวฺหา อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ รสาติ✎ ร่าง
iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ iti rasāti …
such a tongue and such tastes …
อิติ เม กาโย อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ โผฏฺฐพฺพาติ✎ ร่าง
iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ iti phoṭṭhabbāti …
such a body and such touches …
อิติ เม
มโน อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ ธมฺมาติ✎ ร่าง
iti me mano ahosi atītamaddhānaṁ iti dhammāti—
such a mind and such ideas.’
ตตฺถ น ฉนฺทราคปฏิพทฺธํ
โหติ วิญฺญาณํ น ฉนฺทราคปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส
น ตทภินนฺทติ น ตทภินนฺทนฺโต อตีตํ นานฺวาคเมติ ฯ✎ ร่าง
tattha na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa, na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti—
So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer run back to the past.
เอวํ โข
อาวุโส อตีตํ นานฺวาคเมติ ฯ✎ ร่าง
evaṁ kho, āvuso, atītaṁ nānvāgameti.
That’s how you don’t run back to the past.