เนื้อความทั้งข้อ
[๖๐๑] เมื่อท่านพระอานนท์กราบทูลแล้วอย่างนี้ พระผู้มีพระภาคได้ตรัส
กะท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า ดูกรอานนท์ แม้ความเห็นของปริพาชกโปตลิบุตร เรา
ก็ไม่ทราบชัด ไฉนเล่า จะทราบชัดการสนทนากันเห็นปานนี้ได้ โมฆบุรุษสมิทธิ
นี้แล ได้พยากรณ์ปัญหาที่ควรแยกแยะพยากรณ์ของปริพาชกโปตลิบุตรแต่แง่
เดียว ฯ
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสแล้วอย่างนี้ ท่านพระอุทายีได้กราบทูลพระผู้มี-
*พระภาคดังนี้ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ถ้าท่านพระสมิทธิกล่าวหมายทุกข์ดังนี้
แล้ว ไม่ว่าการเสวยอารมณ์ใดๆ ต้องจัดเข้าในทุกข์ทั้งนั้น ฯ
เอวํ วุตฺเต ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
When they had spoken, the Buddha said to Ānanda,
ทสฺสนมฺปิ โข อหํ อานนฺท โปตลิปุตฺตสฺส ปริพฺพาชกสฺส
นาภิชานามิ กุโต ปเนวรูปํ กถาสลฺลาปํ✎ ร่าง
“dassanampi kho ahaṁ, ānanda, potaliputtassa paribbājakassa nābhijānāmi, kuto panevarūpaṁ kathāsallāpaṁ?
“I don’t recall even seeing the wanderer Potaliputta, Ānanda, so how could we have had such a discussion?
อิมินาว ๑- อานนฺท สมิทฺธินา
โมฆปุริเสน โปตลิปุตฺตสฺส ปริพฺพาชกสฺส วิภชพฺยากรณีโย
ปโญฺห เอกํเสน พฺยากโตติ ฯ✎ ร่าง
Iminā ca, ānanda, samiddhinā moghapurisena potaliputtassa paribbājakassa vibhajjabyākaraṇīyo pañho ekaṁsena byākato”ti.
The wanderer Potaliputta’s question should have been answered after analyzing it, but this futile man answered categorically.”
เอวํ วุตฺเต อายสฺมา อุทายิ ภควนฺตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, āyasmā udāyī bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, Venerable Udāyī said to him,
สเจ ๒- ปน ภนฺเต อายสฺมตา สมิทฺธินา อิทํ สนฺธาย
ภาสิตํ✎ ร่าง
“sace pana, bhante, āyasmatā samiddhinā idaṁ sandhāya bhāsitaṁ—
“But perhaps, sir, Venerable Samiddhi spoke in reference to the statement:
ยงฺกิญฺจิ เวทยิตํ ตํ ทุกฺขสฺมินฺติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin”ti.
‘Suffering includes whatever is felt.’”