เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๖๗๕] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปสู่โรงช่างหม้อแล้ว ทรง
ลาดสันถัดหญ้า ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ประทับนั่งคู้บัลลังก์ ตั้งพระกายตรง ดำรง
พระสติมั่นเฉพาะหน้า พระองค์ประทับนั่งล่วงเลยราตรีไปเป็นอันมาก แม้ท่าน
ปุกกุสาติก็นั่งล่วงเลยราตรีไปเป็นอันมากเหมือนกัน ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรง
พระดำริดังนี้ว่า กุลบุตรนี้ประพฤติน่าเลื่อมใสหนอ เราควรจะถามดูบ้าง ต่อนั้น
พระองค์จึงตรัสถามท่านปุกกุสาติดังนี้ว่า ดูกรภิกษุ ท่านบวช อุทิศใครเล่า หรือว่า
ใครเป็นศาสดาของท่าน หรือท่านชอบใจธรรมของใคร ฯ
▴ ย่อ
อถ โข ภควา กุมฺภการนิเวสนํ ปวิสิตฺวา เอกมนฺตํ
ติณสนฺถรกํ ปญฺญาเปตฺวา นิสีทิ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ
ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā kumbhakārāvesanaṁ pavisitvā ekamantaṁ tiṇasanthārakaṁ paññāpetvā nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
Then the Buddha entered the workshop and spread out a grass mat to one side. He sat down cross-legged, set his body straight, and brought mindfulness to the present.
อ้างอิง สยามรัฐ 14.435
อถ โข ภควา พหุเทว
รตฺตึ นิสชฺชาย วีตินาเมสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā bahudeva rattiṁ nisajjāya vītināmesi.
He spent much of the night sitting in meditation,
อายสฺมาปิ โข ปุกฺกุสาติ พหุเทว
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. วิหรามาเวสเน ฯ ๒ สี. ยุ. กุมฺภการาเวสเน ฯ
รตฺตึ นิสชฺชาย วีตินาเมสิ ฯ✎ ร่าง
Āyasmāpi kho pukkusāti bahudeva rattiṁ nisajjāya vītināmesi.
and so did Pukkusāti.
อถ โข ภควโต เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavato etadahosi:
Then it occurred to the Buddha,
อ้างอิง PTS 3.239 · ฉัฏฐสังคายนา 14.288 · พุทธชยันตี 12.498
ปาสาทิกํ
นุ โข อยํ กุลปุตฺโต อิริยติ✎ ร่าง
“pāsādikaṁ kho ayaṁ kulaputto iriyati.
“This gentleman’s behavior is impressive.
ยนฺนูนาหํ ปุจฺเฉยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ puccheyyan”ti.
Why don’t I question him?”
อถ โข
ภควา อายสฺมนฺตํ ปุกฺกุสาตึ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ pukkusātiṁ etadavoca:
So the Buddha said to Pukkusāti,
กํสิ ตฺวํ ภิกฺขุ อุทฺทิสฺส
ปพฺพชิโต โก วา เต สตฺถา กสฺส วา ตฺวํ ธมฺมํ โรเจสีติ✎ ร่าง
“kaṁsi tvaṁ, bhikkhu, uddissa pabbajito? Ko vā te satthā? Kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī”ti?
“In whose name have you gone forth, mendicant? Who is your Teacher? Whose teaching do you believe in?”
ฯ✎ ร่าง
“Atthāvuso, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito.
“Reverend, there is the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family.