เนื้อความทั้งข้อ
[๘๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประการอื่นยังมีอีก อริยสาวกพิจารณาเห็น
ดังนี้ซึ่งกามทั้งที่มีในภพนี้ ทั้งที่มีในภพหน้า และกามสัญญาทั้งที่มีในภพนี้ ทั้งที่
มีในภพหน้า ซึ่งรูปบางชนิดและรูปทั้งหมด คือ มหาภูต ๔ และรูปอาศัยมหาภูต
ทั้ง ๔ เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติแล้วอย่างนี้ ด้วยประการนี้ เป็นผู้มากด้วยปฏิปทา
นั้นอยู่ จิตย่อมผ่องใสในอายตนะ เมื่อมีความผ่องใส ก็จะเข้าถึงอาเนญชสมาบัติ
หรือจะน้อมใจไปในปัญญาได้ในปัจจุบัน เมื่อตายไป ข้อที่วิญญาณอันจะเป็นไป
ในภพนั้นๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงสภาพหาความหวั่นไหวมิได้ นั่นเป็นฐานะที่
มีได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทามีอาเนญชสมาบัติเป็นที่สบายข้อ
ที่ ๒ ฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
Furthermore, a noble disciple reflects:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 14.47 · พุทธชยันตี 12.84
เย จ
ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา เย จ สมฺปรายิกา กามา✎ ร่าง
‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;
‘Sensual pleasures in this life and in lives to come,
ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา
กามสญฺญา ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา✎ ร่าง
yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā;
sensual perceptions in this life and in lives to come;
ยงฺกิญฺจิ ๑- รูปํ สพฺพํ
รูปํ จตฺตาริ มหาภูตานิ จตุนฺนญฺจ มหาภูตานํ อุปาทาย รูปนฺติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ kiñci rūpaṁ sabbaṁ rūpaṁ cattāri ca mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti.
whatever form there is, all form is the four principal states, or form derived from the four principal states.’
ตสฺส เอวํ ปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ✎ ร่าง
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
Practicing in this way and meditating on it often their mind becomes confident in this dimension.
สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อาเนญฺชํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา
อธิมุจฺจติ ฯ✎ ร่าง
Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.
Being confident, they either attain the imperturbable now, or are freed by wisdom.
กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา ฐานเมตํ วิชฺชติ ยนฺตํ
สํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อาเนญฺชูปคํ ฯ✎ ร่าง
Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa āneñjūpagaṁ.
When their body breaks up, after death, it’s possible that that conducive consciousness will be reborn in the imperturbable.
อยํ ภิกฺขเว ทุติยา
อาเนญฺชสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati.
This is said to be the second way of practice suitable for attaining the imperturbable.