เนื้อความทั้งข้อ
[๓๓๘] พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ถูกแล้วๆ มหาบพิตร ก็ชนบาง
พวกย่อมประพฤติทุจริตด้วยกาย วาจา ใจ ชนพวกนั้นชื่อว่าเป็นผู้ไม่รักษาตน
ถึงแม้ชนพวกนั้นจะมีพลช้าง พลม้า พลรถ หรือพลเดินเท้า คอยรักษา ถึง
เช่นนั้นชนพวกนั้นก็ชื่อว่าไม่รักษาตน ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุไร ก็เพราะเหตุว่า
การรักษาเช่นนั้นเป็นการรักษาภายนอก มิใช่เป็นการรักษาภายใน ฉะนั้น ชนพวก
นั้นจึงชื่อว่าไม่รักษาตน ส่วนว่าชนบางพวกย่อมประพฤติสุจริตด้วยกาย วาจา ใจ
ชนพวกนั้นชื่อว่าเป็นผู้รักษาตน ถึงแม้ชนพวกนั้นจะไม่มีพลช้าง พลม้า พลรถ
หรือพลเดินเท้า คอยรักษา ถึงเช่นนั้นชนพวกนั้นก็ชื่อว่ารักษาตน ข้อนั้นเป็น
เพราะเหตุไร ก็เพราะเหตุว่าการรักษาเช่นนั้นเป็นการรักษาภายใน มิใช่เป็นการ
รักษาภายนอก ฉะนั้น ชนพวกนั้นจึงชื่อว่าเป็นผู้รักษาตน ฯ
เอวเมตํ มหาราช เอวเมตํ มหาราช✎ ร่าง
“Evametaṁ, mahārāja, evametaṁ, mahārāja.
“That’s so true, great king! That’s so true!” said the Buddha. And he repeated the king’s statement, adding:
อ้างอิงสยามรัฐ 15.106 · ฉัฏฐสังคายนา 23.90
เย หิ เกจิ
มหาราช กาเยน ทุจฺจริตํ จรนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Ye hi keci, mahārāja, kāyena duccaritaṁ caranti …pe…
เตสํ อรกฺขิโต อตฺตาติ✎ ร่าง
tesaṁ arakkhito attā.
ตํ กิสฺส เหตุ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
พาหิรา เหสา มหาราช รกฺขา เนสา รกฺขา
อชฺฌตฺติกา✎ ร่าง
Bāhirā hesā, mahārāja, rakkhā, nesā rakkhā ajjhattikā;
ตสฺมา เตสํ อรกฺขิโต อตฺตาติ✎ ร่าง
tasmā tesaṁ arakkhito attā.
เย หิ เกจิ มหาราช
กาเยน สุจริตํ จรนฺติ วาจาย สุจริตํ จรนฺติ มนสา สุจริตํ จรนฺติ✎ ร่าง
Ye hi keci, mahārāja, kāyena sucaritaṁ caranti, vācāya sucaritaṁ caranti, manasā sucaritaṁ caranti;
เตสํ รกฺขิโต อตฺตา✎ ร่าง
tesaṁ rakkhito attā.
กิญฺจาปิ เต เนว หตฺถิกาโย รกฺเขยฺย น
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
อสฺสกาโย รกฺเขยฺย น รถกาโย รกฺเขยฺย น ปตฺติกาโย รกฺเขยฺย✎ ร่าง
Kiñcāpi te neva hatthikāyo rakkheyya, na assakāyo rakkheyya, na rathakāyo rakkheyya, na pattikāyo rakkheyya;
อถ โข เตสํ รกฺขิโต อตฺตา✎ ร่าง
atha kho tesaṁ rakkhito attā.
ตํ กิสฺส เหตุ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
อชฺฌตฺติกา เหสา
มหาราช รกฺขา เนสา รกฺขา พาหิรา✎ ร่าง
Ajjhattikā hesā, mahārāja, rakkhā, nesā rakkhā bāhirā;
ตสฺมา เตสํ รกฺขิโต อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
tasmā tesaṁ rakkhito attā”ti.